Biden'ın stratejik vizyonu

Nejat Eslen yazdı...

Biden'ın stratejik vizyonu

Beyaz Saray 3 Mart 2021 tarihinde ‘’Interim National Strategic Guidance’’ başlığı ile Biden yönetiminin ulusal güvenlik stratejik vizyonunu açıkladı. Amerikan’ın büyük stratejisi (ulusal güvenlik stratejisi), ulusal savunma stratejisi ve diğer alt stratejiler bu vizyon esas alınarak hazırlanacak ve Amerika’nın güvenlik yapısı bu vizyona göre düzenlenecektir.

Biden’ın stratejik vizyonu, Amerikan güvenlik sisteminin tehdit algılamasını açıklamakta, stratejik güvenlik önceliklerini sıralamakta, Amerika’nın içini yeniden tanzim etmeyi ve Amerika’nın erozyona uğrayan itibarını yeniden sağlamayı amaçlamakta, liberal bir yaklaşımla mevcut küresel sistem içinde liderlik için Çin ve Rusya ile rekabeti esas almaktadır.

Vizyon belgesine göre Çin, ekonomik, diplomatik, askeri ve teknolojik gücü ile istikrarlı ve açık uluslararası sisteme sürekli meydan okuma potansiyeline tek sahip ülkedir.

Rusya ise küresel etkinliğini artırmaya ve dünya sahnesinde yıkıcı rol oynamaya kararlıdır.

İran ve Kuzey Kore gibi bölgesel aktörler, oyun değiştirici teknolojiler geliştirerek Amerika’nın müttefiklerini ve ortaklarını tehdit etmektedir.

Vizyon belgesi;

-Pandeminin ve diğer biyolojik risklerin,

-İklim krizinin,

-Siber ve dicital tehditlerin,

-Uluslararası ekonomideki parçalanmanın,

-Uzun süreli insani krizlerin,

-Şiddet yayan aşırıcılığın,

-Nükleer silahların ve diğer kitle imha silahlarının yayılmasının kolektif çabaları gerektiren tehditler olduğunu vurgulamaktadır.

Vizyon belgesine göre, Amerika’nın kurduğu dünya düzenini oluşturan ittifaklar, kurumlar, anlaşmalar ve normlar sınavdan geçmekte; teknolojideki devrimler ise hem tehlikelere neden olmakta hem de yeni imkanlar sunmaktadır.

Amerikan halkının güvenliğini sağlamak, ekonomik refahı ve fırsatları geliştirmek, Amerikan tarzı yaşamın parçası olan demokratik değerleri gerçekleştirmek ve savunmak Biden döneminde Amerika’nın stratejik önceliklerini oluşturacaktır.

Bu amaçla Biden Amerika’nın ittifaklarla, ortaklıklarla, kurumlarla ve kurallarla oluşan uluslararası sistemi sürdürmesini ve bu sisteme liderlik etmesini amaçlamaktadır.

Biden’ın stratejik vizyonuna göre Amerika, küresel çıkarlarını geliştirirken öncelikle diplomasiyi araç olarak kullanacaktır. Hayati çıkarları söz konusu olduğunda Amerika, askeri gücünü kullanmakta tereddüt etmeyecektir, ancak, askeri gücün kullanılmasına son çare olarak başvurulacaktır.

Biden yönetiminin stratejik güvenlik vizyonu ile ilgili olarak şu sonuçlara varmak mümkündür;

-Küreselci Biden, Trump’ın aksine, yeniden küresel çapta angajmana girmek istemektedir.

-Biden’ın amacı, Amerika’nın kurduğu dünya düzenini, kurumları ve kuralları ile birlikte korumak ve Amerika’yı yeniden dünya lideri yapmaktır.

-Biden’ın stratejik vizyonu demokrasiyi ve demokratik değerleri ön plana çıkararak, küresel çapta demokratik değerlerin savunuculuğunu yaparak Çin ve Rusya gibi otoriter olarak tanımladığı devletleri demokrasi silahı ile vurmak isteyebilecektir.

-Biden yönetimi NATO ve benzeri ittifakları, ortaklıkları güçlendirerek, Asya-Pasifik’te ve Ortadoğu’da yeni ittifaklar ve ortaklıklar kurarak, kendi çıkarları için öncelikle kullanmak isteyebilecektir.

-Biden yönetimi, diplomasiye, ekonomik müdahalelere, örtülü hareketlere ve demokrasiyi yayma girişimlerine öncelik verebilecek, Amerikan askeri gücünün son çare olarak kullanılmasını esas alacaktır.

-Biden’ın bu stratejik vizyon ile Amerika’nın Çin-Rusya işbirliğini önlemesi, Çin’in yükselmesini dizginlemesi ve yeniden küresel liderliğe yükselmesi şüphelidir. Çünkü, Amerika’nın asıl sorunu ekonomiktir, üretim ve doların itibarı ile ilgilidir.

-Biden yönetimi otoriter devletlerle mücadele ederek demokrasiyi geliştirmeye gayret göstereceğine göre, bu stratejik vizyon NATO üyesi Türkiye’yi ve Türk-Amerikan ilişkilerini nasıl etkileyecektir? Türkiye’nin dikkate alınması gereken asıl meselesi budur.