For Sama

For Sama

Bafta ödülleri sahiplerini buldu, 1917 adlı film bütün ödülleri topladı, I. Dünya Savaşı’ndan bir kesit anlatıyor, çok kaliteli, sürükleyici, savaş karşıtı bir film, harika bir film, filme doyamıyorsunuz, ama film işte.

Tüm dünyada büyük ses getirecek asıl film ise, bir ‘belgesel’, adı, For Sama, belgesel dalında ödül almış, sanırım, dünyalılar bu belgeselin etkisinden yıllarca çıkamayacak, bu belgesel 2020’nin en çok konuşulan olayı olacak.

Diyebilirim ki gelmiş geçmiş belgesel tarihinin en korkunç ‘belgeseli’. Böyle bir ‘belgesel’ ne duyuldu ne işitildi. Baştan söyleyelim ruhsal dengesini bozar, herkesin seyredebileceği gibi hiç değil.

Tüm tarihte çekilmiş ‘insanlık dramını’ en sert şekliyle gerçek görüntülerle canlı canlı önünüze koyuyor.

For Sama, işgal ve iç savaş ve bombardıman altında Halep’te çekildi. Beş uzun yıl kamera kayıtları yapan Sama’nın annesi hikayeyi başından itibaren özetleyerek anlatıyor. Önce Halep Üniversitesi’nde öğrenciler Esad’a karşı eylemler yapıyorlar, sonra, dünya başlarına yıkılıyor. Bu öğrencilerden biri Sama’nın annesi. Öğrencilerden diğeri doktor olan kocası. Bombalar altında acil servise getirilen yaralı küçük çocuklar sonra ölümleri… Ölü doğan sonra canlanan bebekleri. Halep’i terk etmek istemeyen ama arkadaşlarını komşularının tümünün ölümünü gören küçücük çocukların ağlayışları, açlık, sefalet, soğuk, yıkıntılar arasında çiçekler ağaçlar, acil serviste insanlık dramları, bombardıman altında yiyecek bir hurma bulmanın sevincini yaşayan aileler, çocuklara yaşanılan savaşı anlatan masallar, bombalanmış yanmış otobüsü boyayan çocuklar ve hepsi gerçek hepsi kamera kaydı ve kamera o an oradaydı, hıçkırıklar ağlayışlar toplu mezarlar minicik çocukların kanlar içinde ölümleri, dayanılır gibi hiç değil.

Evet, uzaktan başlarına bombalar yağdığını görüyorduk ama ilk defa Halep’in içinden, o bombaların düştüğü anları kaydetmiş. Her gün komşularını ailesini yakınlarını kaybeden insanların bir şekilde neşelerini güvenlerini ayakta tutmaları, insan sıcaklığı. Ve bodrum katlarda bombardımanı beklerken şakalaşan insanlar.

For Sama için ne söylesek az, tarihler böyle bir belgesel çekmedi, haberlerde duyduğunuz ancak yakın çekime odaklanıp aşağıda neler oluyor hiç merak etmediğiniz görüntüler. TV’de düşen bombalarını gördüğünüz ama öldükleri o anlar o evlerin o sokakların içinde neler yaşandı hiç bilmediğiniz, canlı canlı tanığı kamera, seyretmek sahnelere dayanmak mümkün değil.

Ve Esat’ın varil bombaları ve Rus uçaklarının evlerini havaya uçurmaları ve İslamcılar’ın öğrencilerin direnişini ele geçirmeleri vb. gibi sözlerle anlıyoruz ki belgesel baştan sona Esad’a karşı.

Ve bu belgeseli ödüllendiren Batılılar, buralar uzunca tartışılmalı, Google’a For Sama yazın, izleyin.

Hem dünyayı başlarına yıkacak, bu yoksul insanları tarihin en büyük katliamlarına maruz bırakacaksın hem de buradan çıkan trajedileri sahiplenip ödüllendirip insanlık vicdanına ortak olacaksın.
Sonra nasılsa uzun uzun konuşacağız, çünkü belgesel en büyük romancıların hikayecilerin yazarların dahi dilini kelimelerini beynini susturacak sahicilikte.

Benim için For Sama siyasetin çok üstünde, öncelikle ülkemizde Suriyelilere hakim bakış açısını toptan değiştirecek ve o haklı bu haklının ötesinde insanlık nedir biz kimiz nasıl bir dünyada yaşıyoruz bu kanlı cehenneme neden maruz bırakıldık, bir yığın altından kalkılmaz soruya bizi mahkum ediyor.

Öncelikle For Sama’yı akşamları ekranlarda savaş üzerine konuşup tartışıp beylik laflar eden dangul dungul dümbelek yazarlar siyasetçiler izlesin, sonra Davutoğlu ve şürekası izlesin, sonra, hala savaşın ne olduğunu anlamayan insanlar izlesin.

Ve hassas insanlar hiç izlemesin, çünkü For Sama’nın her dakikasında zırıl zırıl ağlıyorsunuz, dakikası geçmeden yeni bir kanlı sahneye dakikası geçmeden yeni bir hastane bombalanmasına.

Genç anne, belgeseli savaşta doğan kızı Sama’ya ithaf ediyor ve savaşın ortasında Sama’nın büyümesini izliyorsunuz, düşünün Sama dört beş aylık acil serviste babasının yanında ve aynı anda Sama’yla aynı bir yaşını dolduramamış çocukların feci ölümleri, dayanılır gibi değil, canlı, gerçek.

For Sama, bütün dünyaya, savaşın tarafları ve güçlerinden bombardıman uçaklarından tanklardan katillerden hepsinden daha çok kuvvetli daha haklı çok daha güçlü bir insanlık sesi yükseltiyor.

Yüzlerce ‘savaş’ filmi ve belgeseli izledik, ama For Sama, evet, Suriye savaşının canlı tanıklığının çok ötesinde, insanlık tarihinin en trajik en akıl almaz belgeseli.