İlker Başbuğ’un 27 Mayıs değerlendirmesinin eksik kalan yanları

İlker Başbuğ’un 27 Mayıs değerlendirmesinin eksik kalan yanları

Genelkurmay eski başkanı Orgeneral İlker Başbuğ, yazdığı son kitaptan sonra katıldığı bir “youtube” kanalında yaptığı seri konuşmalarda 27 Mayıs Darbesi’ni de anlatıyor.

İlker Başbuğ bir saatten fazla süren konuşmasında 27 Mayıs 1960 askeri darbesini, daha çok Adnan Menderes’in ve arkadaşlarının yanlışlarına bağlayıp dönemin iç siyasi kombinezonlarını uzun bir hikayeyle anlatarak çözümlemeye çalışıyor.

Başbuğ’un konuşmasında İkinci Dünya Savaşı sonrası ABD’yle kurulan ilişkiler, ikili gizli askeri anlaşmalar sonucu ABD ve CIA’nın Türkiye’ye nasıl yerleştiği, emperyalizmin dönemin dünya politikalarının Türkiye’ye yansımaları, örneğin FETÖ’nün bu yıllarda yükselen yıldız haline gelmesi… bile görülmüyor.

Başbuğ, “Ama bir sonuç var. Bu sonuç 1961 anayasasının ortaya çıkması… Sonuç itibariyle devrimdir.” diyerek 27 Mayıs Anayasası’nın, çoğu insan gibi “ileri” bir anayasa olması tuzağına düşüyor.

İLKER BAŞBUĞ’UN EKSİKLERİ

1- 27 Mayıs sabahı, Türk Silahlı Kuvvetleri, -tıpkı daha sonraki darbe bildirileri gibi!- Alpaslan Türkeş’in sesinden “Bugün demokrasimizin içine düştüğü buhran ve son müessif hadiseler dolayısıyla kardeş kavgasına meydan vermemek maksadıyla” yönetime el koyduğunu açıklarken, “NATO ve CENTO’ya bağlılık” güvencesi -yine sonraki darbelerde olduğu gibi- unutulmamıştı!

2- Darbecileri darbenin ertesi sabahı ilk ziyaret eden yabancı ABD Büyükelçisi Fletcher Warren‘di. 28 Mayıs 1960’ta ABD Büyükelçisi’nin zırhlı otomobili tankların arasından geçerek Genelkurmay’a vardığı zaman Warren’ın arka koltukta yanında Selim Sarper vardı. (Selim Sarper uzun süre Moskova Büyükelçiliği yapmıştı ve sonraki yıllarda ortaya çıkan belgelere göre Moskova’dan Türkiye’ye kripto mesaj göndermeden, önce ABD’ye aynı mesajı gönderiyordu! Türkiye’ye Stalin’in Boğazlar’ı talep ettiğini yazan ve Türkiye’yi ABD’nin kucağına düşüren bu dedikoduyu çıkaran da tesadüfe bakın aynı kişidir!) Warren’in o gece Pentagon’a tam 32 gizli mesaj gönderdiği bkesinleşti. 2007 yılında gazeteci Nur Batur’un ortaya çıkardığı mesajlardan yalnızca ikisi açıklandı. Birinde Warren’in Gürsel’e, “Türk ordusu ilk kez politikaya karıştı. Pandora’nın kutusu açıldı sayenizde…” dediği yazıyor. (Mesajın altındaki notta ise “ABD’nin Türk Hükümetine fonlardan avans verdiği” yazıyor ama miktarı belirtilmiyor!)

3- 1957 yılında itibaren Demokrat Parti hükümetine açıkça tavır alan üniversiteler 27 Mayıs’ın ilk kurbanı oldu. 147’liler denen tasfiyede hepsi DP’ye muhalif Ali Fuat Başgil, Sabahattin Eyüboğlu, Yavuz Abadan, Nusret Hızır, Tarık Zafer Tunaya, Mina Urgan, Haldun Taner, İsmet Giritli gibi CHP ile beraber hareket etmiş hocalar en baş sıradaydı. 147 öğretim üyesinin görevden alınmasına tepki gösteren, İÜ Rektörü Sami Onar, İTÜ Rektörü Fikret Narter, AÜ Rektörü Suat Kemal Yetkin, Ege Ü. Rektörü Mustafa Uluöz, Ortadoğu Ü. Rektörü Turhan Feyzioğlu istifa ettiler.Ödül beklenirken tasfiye oldu. Milli Eğitim Bakanı’nı bile tasfiyeyi gazetelerden öğrendi. Peki Türkiye’nin bu ulusalcı, bağımsızlık sevdalısı yurtsever aydınlarının tasfiyesine kim karar vermişti? Bu öğrenilemedi!

4- Sular durulacak sanırken Ağustos 1960 – Şubat 1961 arasında bu kez TSK’den, çoğu Kurtuluş Savaşına teğmen olarak katılmış hepsi Cumhuriyetçi 235 general ve yaklaşık 5000 subay eften püften nedenlerle emekli/tasfiye edildi! 31 Aralık 1960’da ABD ile ilk gizli askeri anlaşma bu darbe vasıtasıyla imzalandı. (Bir yıl sonra ikincisi imzalanmıştı.)

5- TSK’nın Atatürk tarafından itinayla oluşturulmuş günlük politikadan uzak “Türkiye Cumhuriyetini koruma ve kollama” görevi, dış güvenliğe değil, tümüyle iç güvenliğe ilişkin tehlikelere yönlendirildi. Daha açık anlatımla, asker TSK değil, jandarma TSK  oluşturulmaya başlandı. Silahlı kuvvetlerin, kurum olarak siyasal iktidar ortaklığına yönelmesi, bu strateji değişikliğinin sonucudur.

6- 28 Mart 1949 tarihini taşıyan ABD Genel Kurmayının “Kapsamlı Stratejik Görüşler” belgesi doğrultusunda NATO‘nun “gizli ordusu” olarak yetiştirilen “Türk Gladyosu” bu strateji temelinde bu darbeden sonra oluşturuldu ve 1960 darbesiyle devletin iliklerine dek yerleşerek Türk siyasal-toplumsal yaşamının belirleyicisi oldu.

7-NATO’nun stratejisi kapsamında oluşturulan Seferberlik Tetkik Kurulu  içerideki “komünizm tehlikesine” karşı, ABD uzmanlarınca eğitilen yarı askeri, gizli bir kuruluştu. Amerikan Yardım Kuruluşu ile aynı binada bulunuyordu. 1965’te, Özel Harp Dairesi adını alacak olan bu kuruluş, toplumdaki bu ilerlemeyi durdurmak için, özel örgütler oluşturmuştu. Komünizmle Mücadele Dernekleri bu örgütlerin ilkiydi.

8Fethullah Gülen’in 1960 darbesi sonrası parlatıldığını, bir 1960 darbesi çocuğu olduğunu çoğumuz bilmeyiz. NATO karargahının bulunduğu İzmir’de ilk şubesiyle faaliyete geçen Komünizmle Mücadele Dernekleri (1963), ikinci şubesini Erzurum’da açmıştı. Kurucusu ise, küçük bir camide imamlık yapan Fethullah Gülen’di. Gülen’in ilk işi camiden çıkıp sinema basmak oldu.

9- İlker Başbuğ’u gözaltına alan örgütün kurucusu Gülen’in adı 1966 yılında İzmir’e karargahı kurmasıyla duyulmaya başladı. Yandaşlarına ilk yaz kampları açan da oydu.

10-Örgüte, maddi desteği ARAMCO (Arap-Amerikan Petrol şirketi) sağlıyordu. Kısa sürede, 111 şube açan bu derneklerin Fahri Genel Başkanlığını da Cemal Gürsel üstlenmişti.

*

Anlayacağımız 27 Mayıs Darbesi eğer “devrim”se de aslında emperyalizmin güdümünde ve onun yolunu açan bir darbe olarak gerçekte gerici bir devrimdi.

*

Haksızlık etmeyelim: “27 Mayıs Anayasası” Türk aydınının ve Türk hukukçusunun yüz akı bir anayasadır. Anayasa MahkemesiYüksek Hâkimler Kurulu, Cumhuriyet Senatosu, Devlet Planlama Teşkilatı, Yüksek Planlama Kurulu, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu bu anayasayla kuruldu.

Ne var ki demokrasiyi ve çok partili yaşamı ilk kez deneyen ve daha çocukluk aşamasında olan (ki Başbuğ’un eleştirdiği olaylar bu tecrübesizlik ve deneyimsizliğin ürünüdür) 1950’lerin Türkiye gibi ham toplumuna, dünyanın en “ultra” anayasasının “yukarıdan aşağıya” Türk aydınları tarafından gerçekten iyi niyetle ve başarıyla yapılmasının emperyalistler için korkulacak bir yanı yoktu: Verdiğin gibi alırsın!

“Netekim” bu darbeyle Türkiye’nin iliklerine yerleşen “gladyo”, daha sonraki darbelerle anayasada bulunan tüm demokratik maddeleri birer birer budadı!

Kaldı ki bu anayasanın tanıdığı “özgürlük”lerle Türk toplumunun fay hatlarının ortaya çıkmasını sağlayarak zayıf noktaları keşfetti; toplumu bölmeyi başardı! (“Kürt” sorunu dediğimiz sorunun bu anayasayla yeşerdiğini unutmayalım.)

27 Mayıs 1960 darbesinin asıl amacı olan ve darbenin üzerinden daha üç ay geçmeden Türkiye tarihinin en büyük askeri tasfiyeleri olarak yaşanan yukarıda saydığımız gerçeklerdir! Muazzam bir tasfiyedir bu. Bir ordu baştan aşağı değişmiş demektir!

Acaba neden? Biz 27 Mayıs Anayasası’nın “özgürlük” adlı oyuncaklarıyla uğraşırken bu gerçeği hep es geçtik.

27 Mayıs Darbesinin -maalesef- götürdükleri, getirdiğinden çok fazladır.

MERAKLISI İÇİN İLKER BAŞBUĞ’UN KONUŞMASINDAN NOTLAR

İlker Babuğ’un “27 Mayıs darbe mi devrim mi?” başlığıyla verilen konuşmasından bazı bölümlerinden örnekler şöyle:

Askeri personel tayin etme yetkisini Genelkurmay’ın elinden bakanlığa alınması orduda tepki gördü… Ankara Garnizon Komutanlığına Selahattin Paşa’yı getirmiş… Ona çok İtimadım vardı tanıyamamışım, diyor. Demek ki bazı şeyler zor. Bugünlerde de görüyoruz… Tanımak çok zor yau. Getirdiği generalin ihtilalciler tarafına geçtiğini görememiş anlayamamış…

Halka çok güveniyordu. Ama sürgün için Sirkeci garına trenle gelmesinde çok kalabalık olacağını düşünüyordu ama. Ama kimse sokağa çıkmıyor… Sirkeci Garı 50 60 kişi var… Mithat Paşa’da da görüyorsunuz.

Sıtkı Yırcalı DP önemli iç muhaliflerinden. Onlar parti grubunda söylüyorlar. Yanlış yapıyoruz diye ama dinleyen olmadı.

Darbecilerin bir ortak eylem planları yok. Ertesi gün ne yapacaklarını bilmiyorlar. 27 Mayıs’ı bir ihtilal ya da inkılap olarak tanımlamak zor.. Ama bir sonuç var. Bu sonuç 1961 anayasasının ortaya çıkması… Sonuç itibariyle devrimdir. .”

İlker Başbuğ’un yerinde eleştirileri de var ancak arkadaki büyük gücü maalesef göremeyen değerlendirmeler bunlar:

“Türk ordusunu siyasetin göbeğine attı. Yüzbaşı generalin önüne geçti.

1962-63… 70-80 darbe. 60 darbesinin getirdiği sonuçlar.

Bugünkü olumsuz sonuçlar bu darbenin sonuçlarıdır.

ABD’de Türkiye’de yapılan araştırmalar 61’de CHP kazanacaktı yönündedir. Kesin sonuçlar araştırmalar var. Niye beklemediler? 50’de nasıl değişmişse 61 seçimlerinde de olurdu. Türk demokrasisi bir yara almıştır.