İngilizlerin Mustafa Kemal yorumu: Şans cesur olanı kollar

İngilizlerin Mustafa Kemal yorumu: Şans cesur olanı kollar
( Elif Öztürk – Anadolu Ajansı )\n

19 Mayıs 1919 öncesini kısa ve öz şekilde düşman cephesindeki belgelerden yazmakta yarar var.

13 Kasım 1918’den itibaren ilk işgalin başladığı İstanbul’da, Mustafa Kemal’in, tüm görüşmeleri İngiliz istihbaratı tarafından yakın takibe alınmıştı.

Mustafa Kemal’in, 30 Nisan 1919’da, 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilmesinin ardından İngilizlerin takibi de yoğunlaşmıştı.

İstihbarat subayı Binbaşı Brian Wright, Londra’ya gönderdiği 2 Mayıs 1919 tarihli telgrafta, “Türk ordusunun sicili en parlak generali müfettiş olarak Küçük Asya’ya (Anadolu) gidiyor. Bu asker daha yarbay iken Çanakkale’de koskoca müttefik ordularını yendi. İstanbul’da yaptığı gizli görüşmeler hayra alamet değil. Bir an önce tutuklanmasından yanayım” diyerek İngiliz Hükümetini uyarmıştır.

Binbaşı Wright’a 6 Mayıs 1919’da, İngiliz Savaş Bakanlığı’ndan gelen Murray kodlu 215/TY/51919 sayılı yanıtta, “Türk generalin padişahın emrinden çıkması mümkün değildir. İngiliz işgal kuvvetleri temsilciliklerinin bulunduğu Anadolu’da, sorun yaratması da mümkün gözükmemektedir. Hiç şansı yok. Darmadağın olmuş Türkleri ne o ne de başka bir güç artık toparlayamaz” denilmektedir.

Gelen yanıttan tatmin olmayan Binbaşı Brian Wright, 11 Mayıs 1919’da, Londra’ya gönderdiği yeni telgrafında İngiliz Hükümetini şu sözlerle uyarmaktadır: “Hindistan’da, Afrika’da görev yapmış deneyimli bir istihbaratçı olarak söylüyorum, kariyerindeki büyük başarılar Mustafa Kemal’in herhangi bir subay olmadığını gösteriyor. Şansı yok yorumunuza katılmıyorum. Atasözümüz ‘Şans, cesur olanı kollar’ der. O cesaretini Çanakkale’de kanıtladı. Her haliyle farklı olan general sanki içinde bir lider gizliyor. İngiltere’nin başına çok büyük dertler açabilir. Padişah emri dinleyecek biri ise asla değil. Bu adamın adı, Anadolu’daki Türkler arasında bir efsane gibi yayılıyor. Padişah ve halife yanlıları, birçok Türk subayın, Küçük Asya’nın (Anadolu) birçok noktasına dağılıp Mustafa Kemal’i bekledikleri bilgisini bize ulaştırıyor. Generalin İstanbul’dan ayrılmasına izin vermek kesinlikle hata olur.”

Mustafa Kemal’in 101 yıl önce Samsun’da yaktığı meşale bugün Türkiye Cumhuriyeti olarak parlıyor.