Konut fiyatları gerçekten arttı mı?

featured

Ahmet Müfit yazdı…

Geçtiğimiz hafta içerisinde iki ayrı bakandan gelen iki ayrı açıklamanın konusu da gayrimenkul fiyatlarındaki artıştı. Söz konusu gündemin haklılığını ortaya koyan veriler bu hafta içerisinde yayınlandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayınlanan, Haziran 2022 Konut Fiyat Endeksine göre yıllık artış yüzde 160,6 ile rekor kırmış durumda. Son kırk ama özellikle son yirmi yılda uygulanan yanlış politikalar sonucu, yaşanamaz, amorf bir deve dönüştürülen İstanbul’da yıllık artış yüzde 185 olurken, ortalama metrekare fiyatı da 21 bin TL’yi aştı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliğinden sorumsuz Bakan Kurum, dış borca bağımlı, kronik bütçe ve cari açık verme bağımlısı haline getirdikleri ülkede, kaynağını nereden bulacaklarını açıklayamadığı ucuz konut seferberliğiyle, zamanı belirsiz bir gelecekte de konut fiyatlarının dolayısıyla da kiraların düşmesinin sağlanacağını “müjdeledi”.

Ekonomiden “sorumsuz” Bakan Nebati, onlarca yıldır göz yumulan kamusal/toplumsal bir sahtekarlığı/iki yüzlülüğü yani reel konut satış fiyatlarıyla, vergiye esas olarak gösterilen konut satış fiyatları arasındaki, herkesin bildiği uçurumu, konut satış ilanları esas alınarak ispat edilmesi çok kolay bir vergi kaçakçılığını ya da toplumsal/kamusal çürümüşlüğü gündeme getirerek ve yakarım ha diyerek tehdit etme yolunu seçti.

Kamu bankaları kanalıyla verilen ucuz konut kredileriyle, ve düşük mevduat faizleriyle malını satamayan yandaş müteahhitlerin malını satmasını ve düşen fiyatların fırlamasını sağlayan bir “paragmatizmin/dün dündür bugün bugün sahtekarlığının“ konut ve kira artışlarıyla “mücadele kararlılığı”.

Devleti yönetenlerin, vergiye esas asgari değer tespitini bilinçli bir şekilde düşük göstererek, reel satış fiyatlarla tespit edilmiş değerler arasındaki büyük farkı bilerek ve isteyerek yani taammüden neden oldukları, sıradan vatandaşların iki kuruş az vergi ödemek için bilerek isteyerek ortak olduğu bir büyük sahtekarlık. İfşa ederim ha, yakarım ha diyerek konut alan ve satan bilinçli olarak bu sahtekarlığın aracı olmuş sıradan insanları tehdit eden bir devlet yönetimi.

Bu durumu, nasıl bir kamusal/toplumsal çürümüşlük seviyesiyle tarif etmek gerektiği, böyle bir kamusal toplumsal deformasyonun, ülkenin geleceği konusunda nasıl önemli zaaflar yaratabileceğini bir yana bırakıp, gelelim esas konumuz olan bu yapılanlarla konut fiyatlarının düşürülüp, düşürülemeyeceği konusuna.

Sorunun yanıtı olarak, “konut ve kira bedellerindeki“ TL bazlı artışın” nedeninin/nedenlerinin ne olduğuna, bu nedenlerin dile getirilen önlemlerle ortadan kaldırılıp, kaldırılamayacağına bakmak gerekiyor.

Konut satış fiyatlarındaki TL bazlı “artışın” nedenleriyle başlayalım.

Bu noktada akla gelen ilk soru Türk Lirası (TL) cinsinden gerçekleşen artışın, borcu boyunu aşmış, bu nedenle de büyük ölçüde dolar bağımlısı haline gelmiş bir ekonomide reel bir artış anlamına gelip gelmediği. Bunun için yapılması gereken şey, konut fiyatlarındaki değişimi yabancı para cinsinden ortaya koymak.

Tablo, TL’nin değeri ve T.C. Merkez Bankası Konut Fiyat Endeksi arasında, 2017 yılından itibaren konut aleyhine bozulan, 2020 yılından itibaren, kamu bankaları kaynaklı ucuz kredi ile sağlanan finansmanla ve TL tasarruflara uygulanan düşün mevduat faiziyle korunmaya çalışılan bir korelasyonun olduğunu, özellikle 2021 yılı sonrası TL bazlı olarak yaşanan astronomik artışın, TL’nin dolar karşısındaki değer kaybı dikkate alındığında 2017 yılından itibaren yaşanan değer kayıplarını karşılama açısından dahi yeterli olmadığını net bir şekilde gösteriyor.

Bu tespit ikinci bir soruyu sormayı, dolar bazlı olarak konut fiyatlarında bir artış söz konusu değilse, 2002-2003 yılından itibaren kolayca konut sahibi olabilen sıradan insanların bugün konut sahibi olmakta zorlanıyor olmalarının nedeninin ne olduğunu ortaya koymak gerekiyor.

Sorunun yanıtı doğrudan ülkeye giren yabancı para -borç/portföy yatırımları- miktarı ve bu paranın kredi olarak bankalarca dağıtılmasıyla ilgili.

Yukarıda sizlerle paylaştığım tablo, AKP’nin iktidara geldiği 2002 sonrasında yurtdışından, ülkeye giren borç para ve halkın borç para kullanımının teşvik edilmesiyle ya da Kemal Derviş Reformlarının sonucu olarak, borç parayla ödünç refah ekonomisinin yaygınlaştırılmasının/kurumsallaştırılmasının sonuçlarını net olarak ortaya koyuyor.

Dışarıdan giren yabancı para cinsi borç miktarı artıkça, TL gerçekte olması gerekenden daha değerli hale geliyor -herhangi bir üretim ya da verimlilik artışından kaynaklı olmaksızın-, bankalarca dağıtılan kredi miktarı artıyor. Bankalarca dağıtılan kredi miktarı arttıkça, borç parayla ödünç refah algısı yani “kolayca ev ya da araba alabilme olanağı -tabii ki bankalara borçlanılarak- daha düşük gelirlileri de kapsayacak şekilde yaygınlaşıyor. Kredi kullanımının “kolaylaşmasının” sonucu, insanların gelirlerini aşan bir şekilde borçlanmaya teşvik edilmesi, borç parayla “ekonominin büyümesi”, sanal bir şekilde artırılan alım gücünün sonucu olarak konut başta olmak üzere, dolar bazlı değer yükselişleri ya da balonlar oluşması oluyor.

Büyüme ve refah algısı borç parayla yaratılınca, büyümenin azalması ve refah algısının tersine dönmesinin nedeni de borç para/portföy yatırımlarının azalması oluyor. TL yabancı paralar karşısında değer yitirirken, borç parayla yaratılan sahte/ödünç refah algısının yerini de yoksullaşma algısı alıyor. Dolar bazlı olarak konut fiyatları aynı kalsa da, borç paraya ulaşamayan halkın, borç parayla sanal olarak artırılmış olan alım gücü azalıyor -gerçekte olması gereken düzeye düşüyor-, farklı bir şekilde söylersek, konut fiyatları yükseliyor algısı yaygınlaşıyor.

Kaynaklar:

https://www.veryansintv.com/bakan-nebati-100-bin-kisi-radarimiza-takildi/,  https://www.bloomberght.com/bakan-kurum-dan-kira-ve-ev-fiyatlari-aciklamasi-2312851?utm_source=twitter&utm_medium=articleshare&utm_campaign=website
https://www.bloomberght.com/nebati-gayrimenkulde-olagan-disi-fiyat-artislarini-mercek-altina-aldik-2312854
https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/portlet/jHQqZSuUssg%3D/tr
https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Istatistikler/Doviz+Kurlari/Gosterge+Niteligindeki+Merkez+Bankasi+Kurlarii/
https://www.hmb.gov.tr/kamu-finansmani-istatistikleri

 

Konut fiyatları gerçekten arttı mı?

Abonelik

VeryansınTV'ye destek ol.
Reklamsız haber okumanın keyfini çıkar.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

VeryansınTV ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya abone olun!