Orta Doğu’da Kürt örgütleri ve ABD

Orta Doğu’da Kürt örgütleri ve ABD

ABD bugün; KDP, PKK, KYB, PYDİ, KDP, YPG, Goran gibi, varlıkları onun yardım ve desteğine bağlı Kürt örgütlerinin tümü üzerinde etkilidir. Orta Ddoğu’da yürüttüğü politikanın gereklerine uygun olarak bunları dilediği biçime getirir ve amacı yönünde kullanır. Kurulup gelişmelerini sağladığı için, bunu yapacak yaptırım gücüne sahiptir. Bu örgütler, ABD’nin bölgedeki politikasına uyum gösterdiği sürece ayakta kalabilir. Kürtler, ABD’nin İsrail’den sonra Orta Doğu’daki tek müttefikidir.

Orta Doğu’da olanları Türkiye açısından değerlendirmek için; her şeyden önce, emperyalizmin işbirlikçisi konumundaki Kürt örgütlerini ve bunların ilişkilerini ele almak gerekir. Türkiye-Barzani, Barzani-ABD, PKK-Barzani ve ABD-PYD ilişkileri ne durumdadır, bu ilişkilerin geleceği etkileme gücü nedir?

TÜRKİYE-BARZANİ İLİŞKİSİ

Türkiye’nin Mesut Barzani’yle ilişkisi; PKK’nın ortaya çıkışından, özellikle de ABD’nin Irak karışmasından sonra yoğunlaştı. AKP hükümetleri, ‘Kuzey Irak Kürt Bölgesini’ neredeyse tanımış durumda. ‘Türk’ işadamları buraya yatırım yapıyor, Türkiye ucuz elektrik veriyor. Barzani sıkça Türkiye’ye geliyor, devlet başkanı gibi karşılanıyor.

Türkiye’nin, Mesut Barzani’nin reisi olduğu Nakşibendi Barzan Aşireti’yle ilişkisi 20.yüzyıl başına dek gider. Barzanlar, 1909’da Osmanlı’ya karşı ayaklanmış, ayaklanma 5 yıl sürmüştü. Daha sonra, Türkiye’deki kimi Kürt ayaklanmalarını desteklemişler, bu nedenle Cumhuriyet hükümetleri tarafından tehdit unsuru olarak görülmüşlerdir. 1932 yılında Türkiye’ye sığındıklarında gereksinimleri karşılayıp kalmalarına izin verilmiş ancak ayrı illere yerleştirilerek denetim altında tutulmuşlardı.

Türkiye’nin Kuzey Irak’a gösterdiği dikkat ve duyarlılık, ABD ve İsrail’in Kürt hareketine yön vermeYe başladığı 1967’den sonra değişmiş, tehdit algısı göz yummaya ve giderek destek politikasına dönüşmüştür. Bu destek bugün; Recep Tayyip Erdoğan’ın Mesut Barzani’yle Diyarbakır’da ortak miting yapmasına ya da Dışişleri Bakanı Ferudun Sinirlioğlu’nun Kuzey Irak’ı, ‘ilerlemenin ve istikrarın faktörü’  ilan etmesine dek gelmiştir.

ABD-BARZANİ İLİŞKİLERİ

ABDnin Kürtlerle kurduğu ilişki, 200 yıllık Batı politikalarından farklı değildir. 20.Yüzyıl’ın başlarındaki İngiliz etkisinin yerini, 2.Dünya Savaşı’ndan sonra, özellikle de Arap-İsrail Savaşı’ndan sonra ABD almıştır.

Mesut Barzani’nin yıldızı, CIA ve MOSSAD’la çalışmaya başladığı 1967’den sonra parladı. ABD’nin Ortadoğu’ya verdiği öneme bağlı olarak Kürtlerle ilişki giderek öne çıktı, MOSSAD’ın dolaysız ilişki kurduğu Barzani önemsenmeye başlandı. Kürt politikasını Dışişleri Bakanı Henry Kissinger yürüttü.

Barzani,1980’de başlayan Irak İran Savaşı’yla bölgede oluşan karmaşık ortamdan yararlandı ve partisi KDP’nin Kuzey Irak’ta güçlenmesini sağladı. Irak merkezi yönetimine karşı ayaklandı. Savaş bitince, Irak Ordusu’nun Kuzey’e girmesiyle güç durumda kaldı. Ancak ABD’nin 36.Paralel’in Kuzey’ini uçuşa yasak bölge ilan etmesiyle koruma altına alındı ve kurtarıldı.

ABD, Mesut Barzani’yi, Ortadoğu’da kurulacak Batı yanlısı Kürt devletinin güvenilir önderi olarak görmektedir. Babası Molla Mustafa Barzani, 1976’da ABD’ye yerleşmiş, 3 yıl sonra orada ölmüştür.

ABD-PYD İLİŞKİLERİ

PYD (Demokratik Birlik Partisi), 2003 yılında kuruldu. Abdullah Öcalan, 2001 yılında, yayınladığı ‘Bir Halkı Savunmak’ adlı kitapla, PKK’lılardan Demokratik Konfederalizm adını verdiği farklı bir örgütlenmeye gitmelerini istedi. Türkiye, Suriye, Irak ve İran’da kurulacak ve onun tanımıyla ‘demokratik İslam esprisiyle’ çalışacak bu örgütler, daha sonra bir üst örgütte biraraya gelerek Kürt Konfederasyonu’nu oluşturacaklardı. PYD ve YPG (Halk Koruma Birlikleri) bu istek üzerine kuruldu.

Öcalan, Demokratik Federalizm’ önerisiyle; Suriye’de PYD, İran’da PJAK, Türkiye ve Irak’ta PKK’yla, geniş sınırlı bir Kürt devleti düşlüyor, bu yolla Barzani’ye karşı üstünlük sağlamayı hedefliyordu.

‘Yeni politika’, 2005 yılında oluşturulan KKK (Kürdistan Demokratik Konfederalizmi) örgütlenmesiyle uygulamaya sokuldu ve 4 ülkedeki (Türkiye, Suriye, Irak, İran) Kürt hareketlerinin eşgüdümünü sağlamaya çalışıldı. Bu örgüt, 2007’de KCK (Kürdistan Topluluklar Birliği) adını aldı. Murat Karayılan Yönetim Kurulu Başkanlığına, Abdullah Öcalan Onursal Başkanlığa getirildi.2

ABD, PYD’yle Suriye’de iç savaşın başladığı 2011’den sonra özel olarak ilgilenmeye başladı. Para ve silahla desteklediği terör grupları, Esad’ı deviremiyor, kendisi de asker getiremiyordu. BOP Projesi’nin önemli bir parçası olan, Kuzey Irak’ı Akdeniz’e bağlama hedefi yani Büyük Kürdistan projesinde PYD’yi kullanmaya karar verdi. Suriye’nin yoksul Kürtlerini, eğitip silahlandıracak ve ‘kara gücü’ olarak kullanacaktı.

PYD, hızla güçlendi ve bugün, ileri teknoloji silahlarıyla donatılarak savaşa sürülecek küçük bir ordu haline getirildi. Güçlenmesine AKP hükümetinin de katkısı oldu. ‘Peşmerge eğitimi’ adıyla Kuzey Irak’ta, bir bölümü Suriye’den gelen Kürt militanları eğitti. Bunların, ‘Kobani’ye yardım’ diye Türkiye topraklarından silahlarıyla birlikte geçişine izin verdi. PYD Başkanı Salih Müslim’i kerelerce Türkiye’de ağırladı. Hükümet yetkilileri, onunla meşrulaşmasını sağlayan görüşmeler yaptı.

Şimdi, yüz seksen derecelik bir dönüşle, PYD’nin terör örgütü olduğu söylüyor. ABD, PYD ve YPG’nin terör örgütü olduğunu kabul etmiyor, Suriye’deki müttefiki olduğunu söylüyor. ABD Suriye’de, PYD’yle gireceği yere önce IŞİD’i saldırtıyor, ardından bombalıyor, daha sonra PYD’liler oraya kolayca girip alanlarını genişletiyor.

PKK-BARZANİ İLİŞKİLERİ

Kürt aşiretleri arasındaki bitmeyen çatışmaların en şiddetlisi, güçlü olmaları nedeniyle Barzani ve PKK arasında yaşanıyor. PKK’nın, dört ülkede yaşayan Kürtleri birleştirme amacı, Kuzey Irak’ta etkili olan Barzani’yle çatışmayı zorunlu kılıyor.

KDP ve PKK, Kürtçülük hareketi içinde farklı anlayış ve geleneği temsil ediyor. Her ikisi de ABD’nin denetimi altında ancak egemenlik alanı konusunda çelişkileri var. Düşünsel ve inançsal ayrılık içindeler. KDP, aşiret geleneğine dayalı daha muhafazakâr bir yapı olarak görünürken, PKK Talabani’nin KYB’siyle (Kürdistan Yurtseverler Birliği) birlikte, geçmişte “Marksist” olduğunu söylüyordu. Benzer coğrafyada aynı halk kitlesini yönetme savında oldukları için, aralarında doğal ve sürekli bir siyasi gerilim bulunuyor. Kimi zaman silahlı çatışmaya dönüşen bu gerilim; Kürtlerin yaşadığı her bölgede ve bütün Kürt kümelerinin arasında yaygın.

ABD, bugün için doğru adımın Barzani’yi güçlendirmek olduğuna inanıyor PKK’nın dört ülke politikasının, bu aşamada başarı şansı olmayan erken bir girişim olarak değerlendiriyor. PKK’dan, güçlerini Türkiye’de azaltarak Suriye’nin kuzeyine göndermesini istiyor.7

 PKK’nın Türkiye’de güç yitirmesine, geçici bir tutum olarak şimdilik göz yumuyor. PKK’yı canlı tutacak, uygun zamanda uygun biçimde ve farklı konumda yeniden güçlendirecektir.  PKK ABD  için önemlidir..8

TÜRKİYE NE YAPIYOR?

Türkiye, yönetimde bulunanların niteliği nedeniyle, ülke dışındaki gelişmelere etki yapacak durumda değil. Olaylar, yalnızca izleniyor ve kimsenin ciddiye almadığı açıklamalar yapılıyor. Yaptırım gücünden yoksunluk nedeniyle yapılan tek şey halka konuşmak oluyor. Recep Tayyip Erdoğan, “ey Amerika! Size kaç kere söyledim. Siz bizimle beraber misiniz yoksa bu terör örgütü PYD ve YPG ile mi berabersiniz?…” biçiminde açıklamalar yapıyor.9

DİPNOTLAR

1      “Suriye’ye Giriyor muyuz?: Cevabı Cumhurbaşkanlığı’ndan”, Veda Özer, www. hurriyet. com.tr ve “Sinirlioğlu Barzani’yle Görüştü” Al Jazeera Türk, www.aljezeera. com.tr

2      “İkibuçuk Yıldır Gündemdeki ‘KCK’ Nedir” Biz net. com

3      Obama’nın Düşünce Kuruluşu: Türkiye İstese de İstemese de PYD ABD’nin Müttefiki

4      3 Ağu 2015 – New York Times,  ak. www.gercekgundem.com › dunya › barz…

5      www.ajanshaber.com › barzani-pkk-iliski…

6      www.ajanshaber.com

7      “PYD: ABD PKK’yı Suriye’de İstiyor” www.aljazeere.com.tr

8      “PKK-ABD-IRAK üçgeni”  www.birgün.net

9      “Türkiye-ABD Söz Düellosunun Perde Arkası”  www.bbc.com

10     “ABD PKK’YA Bölgesini Sözü Verdi” www.haberyakala. com

11     “Son Dakika Cerablus Harekatı” www.sondakika.com