Vatiyye’yi kim vurdu? Türkiye’ye ne mesaj verildi?

Türkiye'nin konuşlanmaya hazırlandığı Libya’daki Vatiyye Üssü’nün vurulmasını değerlendiren Dr. Naim Babüroğlu, 'Bu saldırıyla Hafter’i destekleyen ülkeler, Türkiye ve Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne ‘Bu üsse konuşlanmayın; Doğu cephesi (Hafter) elinde bulunan Sirte ve Cufra’ya da operasyon planından vazgeçin; Libya’daki askeri varlığınız hedef listemizin içinde ve her an vurma yeteneğine sahibiz’ mesajı verdi' dedi.

Vatiyye’yi kim vurdu? Türkiye’ye ne mesaj verildi?

Birleşmiş Milletler’in “resmi Libya hükümeti” olarak kabul ettiği ve Türkiye’nin de desteklediği Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) kontrolünde bulunan, Libya’nın batısında Trablus’a 180 kilometre mesafede yer alan Vatiyye Hava Üssü, 5 Temmuz 2020 gecesi savaş uçakları tarafından doğrudan hedef alınarak bombalanmıştı.

Saldırıyı değerlendiren İstanbul Aydın Üniversitesi (İAÜ) Öğretim Üyesi Emekli Tuğgeneral Dr. Naim Babüroğlu, bu saldırıyla Hafter’i destekleyen Rusya, Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi güçlerin, Ulusal Mutabakat Hükümeti’ni (UMH) destekleyen Türkiye gibi ülkelere “Bu üsse konuşlanmayın; Doğu cephesi (Hafter) elinde bulunan Sirte ve Cufra’ya da operasyon planından vazgeçin; Libya’daki askeri varlığınız hedef listemizin içinde ve her an vurma yeteneğine sahibiz” mesajı verdiğini söyledi.

SALDIRIDA FRANSIZ İZİ

UMH askeri kaynaklarının, saldırıyı Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) ait Mirage 2000-9 tipi savaş uçakları tarafından gerçekleştirildiğini, uçakların, Mısır’ın Libya sınırında bulunan Sidi Barani üssünden havalandığını belirttiklerini ve Mirage uçaklarının Fransa yapımı olduğunu hatırlatan Babüroğlu, “Vatiyye Üssü, 18 Mayıs 2020’ye kadar UMH tarafından ele geçirilinceye kadar Hafter güçlerinin kontrolündeydi. Üs, ABD tarafından 1942 yılında yapıldı. 7-10 bin personel kapasitesine sahip. Açıldığı dönemde, Ukbe bin Nafi olarak isimlendirilen Vatiyye, Libya’da Mitiga Havalimanı’ndan sonraki en önemli hava üssü. Libya’da sivil uçuşların yapılmadığı tek üs. Muammer Kaddafi döneminde, Vatiyye Üssü’nde Fransız yapımı Mirage 2000 savaş uçaklarının filosu konuşluydu. 2011 yılında düzenlenen NATO operasyonunda, Vatiyye Üssü’nde bulunan uçaklar, hava savunma sistemleri, radarlar ve mühimmat tahrip edildi. Ancak üssün altyapısı zarar görmedi. Vatiyye, stratejik önemde bir hava üssü. Libya’nın batı bölgelerini kontrol altında tutan, buradan kalkan savaş uçaklarının yakıt ikmali yapmadan Tunus ve Cezayir’de de operasyon yapabilme yeteneği olan bir üs. Vatiyye, Libya ile ve Kuzey Afrika ve Akdeniz’de Türkiye’nin askeri etkinliği açısından stratejik değerde bir hava üssü” dedi.

‘ZAMANLAMA’ VURGUSU

Vatiyye saldırısının zamanlamasına dikkat çeken Babüroğlu, “3 Temmuz 2020 günü, UMH, Vatiyye Üssü’nün Türkiye’nin kullanımına verildiğini ve Libya’da profesyonel bir ordunun kurulması için Türkiye tarafından eğitim merkezleri kurulacağı açıklamasını yaptı. Aynı gün, Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı’nın Libya’ya ve Vatiyye Üssü’ne ziyaretleri gerçekleşti. Türkiye, adı geçen üsse savunma sistemlerini de yerleştirmeye başlamıştı. 5 Temmuz 2020 gecesi de Vatiyye Üssü, savaş uçakları tarafından doğrudan hedef alındı ve bombalandı. Saldırı, Milli Savunma Bakanı’nın ziyaretinin hemen ardından, Türkiye’nin desteklediği UMH’nin Sirte ve Cufra’ya yönelik operasyon hazırlıklarının yapıldığı dönemde gerçekleşti. Bu arada, saldırının Hafter ve destekçilerinin ateşkes çağrısı yaptıkları süreçte düzenlenmesi de dikkate değer. Saldırı, Türkiye’nin, Vatiyye hava üssünden sonra, bir deniz üssünde, muhtemelen Misrata’da konuşlanacağı haberlerinin medyada yer bulmasından hemen sonra gerçekleştirildi. Bu açıdan zamanlama son derece manidar” değerlendirmelerinde bulundu.

VATİYYE’Yİ KİM VURDU?

Saldırı sonrası Hafter’i destekleyen ülkelerden herhangi bir resmi açıklamanın gelmemesini “dikkat çekici” bulan Babüroğlu, şöyle devam etti: “BAE Veliaht Prensi Bin Zayed’in danışmanlarından Abdülhalik Abdullah, paylaştığı tweetinde, ‘BAE, Türkiye’ye tüm onurlu Araplar adına hak ettiği dersi verdi.” dedi. Daha sonra paylaştığı tweetini sildi. Belli ki, silmesi için uyarıldı. Rus TASS Ajansına konuşan Libyalı askeri bir kaynak; ‘Libya’da El-Watiyah hava üssüne saldırıyı Hafter uçakları gerçekleştirdi. Uçaklar El-Cufra üssünden kalktı’ şeklinde açıklama yaptı. Rusya Federasyonu askeri uzman Andrei Chuprygin ise ‘Libya’da El-Watiyah hava üssüne yapılan saldırı Hafter’in Rusya’dan aldığı MİG uçakları ile yapıldı. 8 hedef vuruldu’ iddiasında bulundu. Bu arada, Çad’da Fransız Mirage uçaklarının konuşlu olduğu ve Libya sınırındaki Çadlı radikal örgütleri buradan kalkan uçaklarla hedef aldığı biliniyor. Ancak Fransız uçaklarının Çad’dan kalkarak, Vatiyye üssünde Türkiye’yi hedef almasını çok zayıf bir olasılık olarak değerlendiriyorum. Üssü kimin hedef aldığından çok, üssü vurduğu iddia edilen ülkelerden hiç birinden herhangi bir yalanlama gelmemesi oldukça dikkat çekici. Hafter’i destekleyen Doğu Cephesi’nden; Rusya, Fransa, Mısır, BAE, Suudi Arabistan’dan henüz resmi bir açıklama yok. Oldukça düşündürücü… Fransa, Fransız uçağı olmadığını; Rusya, Rus uçağının kullanılmadığını; Mısır, üslerinden bu uçakların kalkmadığını; BAE, uçakların kendisine ait olmadığını yalanlamadı bile…”

‘PUTİN SURİYE’DEKİ KONUMUNU LİBYA’YA KLONLUYOR’

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere’nin Libya’daki pozisyonlarını değerlendiren Babüroğlu şöyle konuştu:

“ABD, Libya’da Hafter ve UMH ile görüşüyor, yabancı güçlerin Libya’dan çıkması yönünde açıklamalar yapıyor. Rusya ve Fransa Hafter’i destekliyor. Çin, Rusya’yı yani dolaylı olarak Hafter’i destekliyor. İngiltere ise ateşkes istiyor. Putin’in Rusya’sı, adeta Suriye’deki konumunu Libya’ya klonluyor. Suriye’de Türkiye’yle işbirliği yaparak ve S-400 hava savunma sistemleri vasıtasıyla Türkiye-NATO arasındaki bardağı çatlatmıştı. Şimdi, Libya’da Fransa’yı yanına çekerek, Fransa-NATO arasında bardağı çatlatmayı başardı. Suriye’de deniz ve hava üssüne yerleşti. Libya’da da deniz ve hava üssüne, yani Sirte ve Cufra’ya konuşlanmak istiyor. Türkiye’nin desteklediği UMH’nin hedefi olan Sirte ve Cufra, Putin’in, Fransa’nın ve Mısır’ın kırmızı çizgisi. Asıl soru şu: BAE’nin, bu saldırıyı Rusya, Fransa, Mısır ve Suudi Arabistan’la koordine ettiği kesin… Ancak böyle bir saldırının ABD’nin bilgisi dışında gerçekleştirilmesinin olasılığı yok denecek kadar az. Bu durum da Libya topraklarının ‘vekalet savaşlarının zirvesi’ olduğunu bizlere bir kez daha gösteriyor.”