Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yerli Covid-19 aşısı Turkovac’ın acil kullanım onayı aldığını açıkladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanlıurfa’da Turkovac aşısının acil kullanım izninin çıkışı ve seri üretime başlanması törenine video konferans yöntemiyle katıldı. Bakan Koca, Şanlıurfa Organize Sanayi Bölgesi’ndeki bir laboratuvarda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın online katıldığı programda yaptığı konuşmada, “Yerli inaktif Covid-19 Turkovac aşımız bugün itibarıyla acil kullanım onayı almış durumda” dedi.
Koca, sözlerini şöyle sürdürdü: “Üretime bugün itibarıyla başlamış olduk. Sayın Cumhurbaşkanım, bugün Şanlıurfa’da üretim yapılan merkezlerimizden birindeyiz. 50 yıl sonra Türkiye hücreden başlayarak Türk bilim insanlarımız tarafından yüzde 100 yerli olarak geliştirilen bir aşıyı geliştirmiş olduk. Aynı zamanda 24 yıl aradan sonra, yerli aşımız üretilmiş oluyor. Böylece Covid-19 aşısı üreten bugün itibarıyla 9 ülkeden biri olduk. Şu an dolum tesislerinin olduğu alandayız. Şu an dolum, etiketlenme ve ambalajlanma olan noktadayız. Dolum tesislerinde dolumu, etiketlenmesi ve ambalajlanması burada yapılıyor, üretim başlamış oldu. Sayın Cumhurbaşkanım, işaret ettiğiniz üzere yıl bitmeden acil kullanım onayı ve üretimi Turkovac’ın başlamış oldu. Bu başarı liderliğinizde bütün milletimizin başarısıdır.”
‘AŞI VE İLAÇ HASİSLİĞİ YAPAN BİR ÜLKE DEĞİLİZ’
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Turkovac’ın seri üretime geçişinin mutluluğunu yaşadıklarını söyleyerek, şöyle konuştu:
“Aşımızın geliştirilmesinde ve üretiminde görev alan herkesi, ülkem ve milletim adına tebrik ediyorum. Dünyayı 2 yıldır kasıp kavuran koronavirüs salgınına karşı bilinen en etkili tedbir olan aşının ülkemizde üretilebilir hale gelmesi fevkalade önemlidir. Üstelik bu aşının tamamen kendi bilim insanlarımız ve araştırmacılarımız tarafından geliştirilmiş, patenti bize ait olan bir ürün olması çok daha anlamlıdır. Uzun bir çalışma ve hazırlık döneminin ardından gereken onayları alarak, üretim ve kullanma aşamasına gelen Turkovac aşımız, milletimizi salgına karşı en etkili şekilde koruma gayretlerimizin bir sembolüdür.
Böylece vatandaşlarımıza, Sinovac ve BioNTech aşılarının ardından 3’üncü bir alternatif olarak yerli aşımız Turkovac’ı da sunabileceğiz. Bazı vatandaşlarımızın aşı olmak için tüm riskleri göze alarak kendi ürünümüzü beklediğini biliyorum. Bu vatandaşlarımızı en kısa sürede randevularını alarak Turkovac aşısını yaptırmaya davet ediyorum. Biz bazıları gibi aşı ve ilaç hasisliği yapan bir ülke değiliz. Salgın döneminde maske başta olmak üzere, elimizdeki tıbbi malzemeleri dünyada 160 ülke ve 12 uluslararası kuruluşla paylaştık. Diğer yerlerden aldığımız aşılardan bir kısmını da acil ihtiyaç duyan kimi dost ülkelere gönderiyoruz. Turkovac’ın üretimiyle birlikte bu aşımızı da tüm insanlıkla paylaşmaktan memnuniyet duyacağız.”
‘GELECEK HAFTA SONUNDAN İTİBAREN YAYGIN KULLANIMI BAŞLAYACAK’
Erdoğan, konuşmasının ardından Bakan Koca’ya, “Vatandaşlarımız hastanelerde kendi aşımızı ne zaman olacak?” diye sordu. Bakan Koca ise, “Birtakım tetkikleri yapılıyor olacak. Zannediyorum gelecek haftadan, yani bir hafta, 10 gün içerisinde bu tetkiklerin biteceğini ümit ediyoruz. Gelecek hafta sonundan itibaren, başta şehir hastanelerimiz olmak üzere yaygın kullanıma geçmiş olacağız. Yıl bitmeden” yanıtını verdi.
Bakan Koca, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Hıfzıssıhha ile ilgili sorusuna da şöyle cevap verdi:
“İhale sürecinin gelecek hafta tamamlanmasını planlıyoruz. Hıfzıssıhha ile ilgili 10 gün kadar önce ihale süreci başladı, teklifler alındı. Gelecek hafta ihalenin sonuçlanacağını ümit ediyoruz. Ankara Havaalanı’na yakın yerde 50 bin metrekare kapalı alanlı ve gelecek yıl bitirilmek üzere ihale süreci başlamış oldu. Hem mRNA aşısı hem inaktif aşı hem nazal aşı hem protein aşısı hem de adonevirüs aşısı olmak üzere ileri teknolojilerin bir arada olduğu dünyanın en büyük kapasiteli aşı Ar-Ge ve üretim merkezi olacak. İnsanlığın kullanımına verilmek üzere güçlü bir aşı Ar-Ge ve üretim merkezi olacak.”
Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ateş Kara da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sorusu üzerine aşının etkinliği hakkında bilgi verdi. Prof. Dr. Kara, “PCR’ı pozitif olan, şikayeti olanlarla değerlendirildiği zaman Turkovac kolunda sadece 20 kişi karşı kolda 40 kişi vardı. Bizim aşımızın daha etkili olduğunu gösterdi. Hastaneye yatan, yoğun bakıma ihtiyaç duyan hiç hastamız olmadı” dedi.
AKADEMİSYENLERDEN DEĞERLENDİRME
Türkiye Sağlık Enstitüleri (TÜSEB) Başkanı Prof. Dr. Erhan Akdoğan da programda yaptığı konuşmada, TURKOVAC’ın acil kullanım onayı almasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
TÜSEB olarak TURKOVAC’ın her sürecine ciddi bir destek verdiklerini vurgulayan Akdoğan, “TÜSEB olarak, fikirden ürüne kadar seri üretim dahil olmak üzere tüm süreçlere destek verdik. Özellikle faz çalışmaları esnasında Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en geniş kapsamlı klinik araştırma çalışmasını destekleyerek gerçekleştirdik. Kamu, özel sektör ve üniversite iş birliğinin, TURKOVAC geliştirilirken çok güzel örneğini verdik. Biz biyoteknolojik ilaç, cihaz ve aşı tanı kiti üretiminde, önümüzdeki günlerde zatı alinizin destekleriyle oluşturmuş olduğumuz bu ekosistemi genişleterek, katma değeri yüksek ürünler geliştirerek, öncelikle ülkemize ve tüm insanlığın katkısına sunmayı hedefliyoruz.” şeklinde konuştu.
‘AŞIMIZA HERKESİN CEVAP VERDİĞİNİ GÖRDÜK’
TÜSEB’e bağlı Türkiye Aşı Enstitüsünün başkanı Prof. Dr. Ateş Kara da Türkiye’nin tarihi bir güne şahitlik ettiğini söyledi.
TURKOVAC’ın, çok ciddi bir emeğin ürünü olduğunu vurgulayan Kara, şöyle konuştu:
“Aşı olmuş olan kişilere TURKOVAC aşısını ve karşı konumda olanlara da inaktif aşıyı yapmıştık. Karşılaştırmada da hatırlatma dozu olarak bizim aşımız uygulandığında herkesin tam cevap verdiğini gördük. Bu veriler değerlendirildikten sonra hocalarımızın çok ciddi, detaylı ve titiz araştırmaları sonucunda acil kullanım onayı alındı. Bizim aşımız Türkiye’de ve dünyada kullanılabilir hale geldi. “
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aykut Özdarendeli ise Sağlık Bakanlığı destekli projeyle Erciyes Üniversitesinde başlayıp bugün itibariyle acil kullanım onayı alan bir aşıya sahip olmanın sevincini yaşadığını dile getirdi.
Emeği geçen herkese ayrı ayrı teşekkür eden Özdarendeli, “Böylesi tarihi bir anda böyle bir ekibin içerisinde olduğumuz için çok mutluyuz. Bu konuda çok ciddi bir devlet iradesinin arkamızda olduğu, bu şekilde de acil kullanım onayına kadar geçen sürecin çok zahmetli de olsa başarıya ulaştığı için herkese teşekkür ediyorum.” diye konuştu.
Türkiye’de ilk vakanın görüldüğü 2020 Mart’ının ardından salgının durdurulabilmesinin en etkili yolu olarak görülen Kovid-19 aşısının yerli olarak üretilmesi için çalışmalara hızla başlandı.
Bu kapsamda, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun (TÜBİTAK) desteğiyle yürütülen aşı çalışmaları arasında en hızlı ilerleyeni, Erciyes Üniversitesince geliştirilen inaktif Kovid-19 aşısı oldu.
Geliştirme çalışmalarına Nisan 2020’de başlanan yerli aşının hayvanlar üzerinde denendiği klinik öncesi (preklinik) aşaması Ekim 2020’de başarıyla tamamlandı.
Daha sonra yerli aşı, Kasım 2020’de başlanan Faz-1 çalışması kapsamında 44 gönüllüye uygulandı.
Yerli aşının 250 gönüllüyle yürütülen Faz-2 kapsamındaki ilk dozu ise 10 Şubat 2021’de yapıldı. Her iki aşamada da aşıyla ilgili olumlu verilerin elde edilmesiyle Faz-3 çalışmasına geçildi.
Yerli Kovid-19 aşısının Faz-3 kapsamındaki ilk dozu, 22 Haziran 2021’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın video konferans ile katıldığı Ankara Şehir Hastanesindeki programda yapıldı.
Erdoğan, bu programda yerli inaktif Kovid-19 aşısının adının “TURKOVAC” olduğunu açıkladı.
Faz-3 çalışmalarında daha önce koronavirüs geçirmeyen ve hiç Kovid-19 aşısı olmayan binlerce gönüllüye TURKOVAC uygulandı.
TURKOVAC‘ın Faz-3 kapsamında “hatırlatma dozu” olarak uygulandığı çalışmaya da Ekim 2021’de başlandı. Bu kapsamda, iki doz Sinovac aşısı olmuş gönüllülere tercihlerine göre hatırlatma dozu olarak TURKOVAC veya Sinovac aşısı uygulandı.
SERİ ÜRETİME BAŞLANDI
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 25 Kasım 2021’de TURKOVAC için “Acil Kullanım Onayı” başvurusunun yapıldığını açıkladı.
Başvurudan yaklaşık 1 ay sonra bugün, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), TURKOVAC için “Acil Kullanım Onayı” verdi.
Onayı, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Şanlıurfa’daki aşı üretim tesisinden yapılan programda duyurdu. Koca ayrıca, TURKOVAC‘ın seri üretimine başlandığını bildirdi.
Gönüllüler üzerindeki çalışmalarda etkin ve güvenilir olduğu bilimsel verilerle kanıtlanan yerli aşı TURKOVAC‘ın seri üretime geçmesiyle Türkiye, Kovid-19 aşısını üreten 9 ülke arasındaki yerini aldı.
TURKOVAC‘ın yaygın kullanımına yıl bitmeden başlanması beklenirken, bu adımla hem Türkiye’nin koronavirüs aşılarındaki dışa bağımlılığının sona ermesi hem de henüz aşıya ulaşamamış ülkelere aşının hızla ulaştırılması hedefleniyor.
KOCA’DAN PAYLAŞIM
Ülkemize ve insanlığa hayırlı olsun. #Turkovac pic.twitter.com/IfB7qGypj7
— Dr. Fahrettin Koca (@drfahrettinkoca) December 22, 2021
