Merkez Bankası politika faizini yüzde 8,5’ten yüzde 15’e yükseltti. Artış piyasa beklentisinin altında kalsa da açıklamada kademeli olarak faiz artışlarının devam edileceği mesajı verildi. Banka, en son Mart 2021’de faiz artırmıştı.
Hafize Gaye Erkan yönetiminin aldığı ilk faiz kararı yabancı basın ve analiz kuruluşları tarafından da ilgi ile izlendi. Yabancı ajanslar ve analistler faiz artışlarının önemli bir politika değişikliğine işaret ettiğini ancak beklentilerin altında kaldığını belirtti.
YABANCI BASIN
Sözcü’nün aktardığı bilgilere göre yabancı basında konu ile ilgili öne çıkan haberler şöyle oldu:
FT: ERDOĞAN DAHA ÖNCE DE ROTASINI DEĞİŞTİRDİ
İngiliz finans ajansı Financial Times, “Merkez Bankasının yeni yönetimi, enflasyonu körükleyen ve yabancı yatırımcıları kaçmaya sevk eden politikalardan kopmak için ilk adımları atarken, Türkiye politika faizini neredeyse iki katına çıkardı” dedi.
Adam Samson imzalı ‘TCMB düşük faiz dönemini 6,5 puanlık artışla kapattı’ başlıklı haberde, faiz artışının Erdoğan’ın dayattığı ekonomi politikalarından bir kopuşa işaret ettiği belirtildi. Ayrıca faiz artışına ilişkin beklentilerin daha fazla olduğu ve bu seviyelerde negatif reel faizin sürdüğü aktarıldı.
Seçim öncesinde uygulanan gevşek para politikasının ve hükümet harcamalarının eleştirilere neden olduğu hatırlatılan haberde, “Bu hamle geleneksel politikalara doğru bir kaymaya işaret ederken, yatırımcılar Türkiye’ye yirmi yıldır liderlik eden Erdoğan’ın daha önce bu yola sadece rotasını değiştirmek için girdiği konusunda uyarıyor” ifadeleri yer aldı
BLOOMBERG: ARTIŞ BEKLENENDEN AZ
ABD’li finans ajansı Bloomberg’te yer alan haberde, “TCMB, çoğu ekonomistin beklediğinden daha küçük bir faiz artışı sağladı” ifadelerine yer verildi.
Beril Akman imzalı haberde, 2 yılı aşkın bir süredir yapılan ilk faiz artışının geleneksel olmayan politikaları terk etme konusunda bir dönüm noktası olduğu belirtildi.
Haberde faiz artışının beklentilerden küçük olduğu vurgulanırken bu durumun Erdoğan’ın politika yapıcıları serbest bırakamayacağını söyleyenleri haklı çıkartmış olabileceği belirtildi.
Haberde değerlendirmelerine yer verilen Londra merkezli Gemcorp Capital Management Baş Ekonomisti Simon Quijano-Evans, önümüzdeki aylarda piyasalar ve politika yapıcılar arasında öğrenme sürecin olacağını belirterek, “Kademeli bir yaklaşım için zemin hazırlanıyor” dedi.
CNBC: U DÖNÜŞÜ
CNBC’de yapılan haberde, Merkez Bankası’nın faizi yüzde 8,5 seviyesinden yüzde 15 seviyesine çıkartması bir U dönüşü olarak yorumlandı.
Haberde, “Birkaç yıldır Merkez Bankası üzerinde uyguladığı yoğun bir kontrolün ardından Erdoğan, politika yapıcılarının daha fazla bağımsızlığa sahip olmasına izin vermeye istekli görünüyor. En azından şimdilik” yorumu yer aldı.
Control Risks’in kıdemli analisti George Dyson, karar hakkında CNBC’ye verdiği demeçte, “Erdoğan, ekonomiyi düzeltmek için kısa vadeli acının gerekli olduğunu ve Şimşek’i güçlendiriyormuş gibi görünmenin piyasalarda iyi karşılanacağını kabul etti” dedi.
Dyson “Asıl soru, Erdoğan’ın bu acıya ne kadar dayanacağı ve kontrolü Şimşek’ten geri alıp almayacağı olacaktır. Erdoğan’ın bir kez daha müdahale etme potansiyeli her zaman mevcut olacak” değerlendirmesinde bulundu.
Bazı analistler ise TCMB’yi yeterli hamle yapmamakla eleştirdi. BlueBay Asset Management’ın gelişmekte olan piyasalar stratejisti Timothy Ash, e-posta yoluyla ilettiği notta “Ah – hayal kırıklığı. Piyasa bundan hoşlanmayacak” dedi.
BBC: POLİTİKADA BÜYÜK DEĞİŞİKLİK
BBC tarafından yapılan haberde ise “Artış, Türkiye’nin politika faizini neredeyse ikiye katlasa da, birçok ekonomistin tahmin ettiğinden çok daha az” ifadeleri yer aldı. Buna rağmen faiz artırımının yeni ekonomi ekibinin politikada yaptığı büyük değişikliğe işaret ettiği belirtildi.
Haberde, lirayı desteklemek amacıyla milyarlarca dolar harcayan TCMB’nin rezervlerinin kritik derecede düşük seviyelere düşmüş olması nedeniyle Cumhurbaşkanı Erdoğan yönetiminin önünde önemli sorunlar olduğu belirtildi.
REUTERS: SIKILAŞMA SÜRECİ BAŞLADI
İngiliz haber ajansı Reuters da TCMB yetkililerinin hamlelerine devam edeceği mesajı verdiğini belirtti.
TCMB faiz kararının ardından Reuters’a bilgi veren üst düzey bir ekonomi yetkilisi, mevcut faiz kararını “Ekonomi ve finans alanında aşırı oynaklığa sebep olmayacak şekilde kırıp dökmeden ilerlemek için bu faiz oranı belirlendi” dedi.
Yüksek faizin yan etkilerinin de hesaplandığına dikkat çeken yetkili, reel sektör başta büyüme hassasiyeti de dikkate alındığını belirterek, “Faiz artırma patikasından vazgeçilmeyeceği ortaya konuldu; nasıl şimdi bu orana çıkıldıysa, güçlü adımlarla devam edilecek” diye konuştu.
WALL STREET JOURNAL: TAHMİNLER YANILDI
ABD’li finans gazetesi Wall Street Journal’da Jared Malsin imzasıyla yayımlanan habere göre, bazı yatırımcılar ve analistler kararı ortodoks ekonomi politikasına kademeli dönüşün bir parçası olarak gördü.
Analizde faiz artışlarının bazı büyük bankaların ve analistlerin tahminlerinin çok gerisinde kaldığı hatırlatıldı. Karardan önce Erkan ve Şimşek’in suskunluğu nedeniyle tahminlerde belirsizlik olduğu belirtildi. Bu durumun kimi tahmincileri yanılttığı belirtildi.
Haberde “Karar yeni bir politikanın sinyallerini verse de, faizleri enflasyonun üzerine çıkarmaya çağıran bazı yatırımcıları ve ekonomistleri hayal kırıklığına uğratabilir” ifadelerine verildi.
ANALİZ KURULUŞLARI
Bloomberg HT’den Eser Gülmez ve Zeynep Bayar’ın haberlerine göre yabancı analistler, politika faizinin yüzde 8,50’den yüzde 15’e çıkarılma kararını şöyle değerlendirdi:
INTOUCH CAPITAL MARKETS
Londra merkezli InTouch Capital Markets Kıdemli Döviz Analisti Piotr Matys, TCMB’nin faiz kararını yüzde 15’e çıkarmasının piyasalar üzerindeki etkisini değerlendirdi:
“TCMB’nin faizi en azından yüzde 20’ye çıkarabileceğini düşünüyordum. Hatta daha fazla olmasını da bekliyordum. Fakat görünen o ki benim gibi düşünen analistler beklentinin altında açıklanan faiz kararı ile hayal kırıklığına uğradı. Açıklanan faiz oranı, TCMB Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın piyasalarda paramparça olan güveni tekrar inşa etmesi açısından işini zorlaştıracak gibi duruyor. Kararın şu anda piyasalarda ve TL’de olumsuz etkilerini görüyoruz.
Bugünkü toplantı o kadar önemliydi ki, yabancı yatırımcıların kırılan güvenin tahsisi için TCMB’nin attığı ilk adımdı. Bu güveni tekrar sağlamak gerçekten de güç gibi duruyor. Yabancı yatırımcılar TL varlıklarına karşı temkinli kalmaya devam edecektir. Döviz kurunun Türk vatandaşları için gerçekten de zorlu bir seviyeye geldiğini görüyoruz. Çünkü enflasyonist baskılar devam edecek ve daha uzun bir süre daha burada olacak gibi duruyor.”
TELLİMER DUBAİ
Tellimer Stratejisti Hasnain Malik, TCMB’nin ortodoks para politikasına geçişte beklenenden daha yavaş adımlar attığını belirttiği konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye, para politikası konusunda ortodoks politikaya geçişle ilgili söylediklerini yapıyor ancak bazılarının umduğundan çok daha yavaş ilerliyor. Kademeli bir düzeltmeden dolayı uzun vadeli yatırımcılar Türkiye’den vazgeçmeyecek. TCMB’nin tutarlılığı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bankaya müdahale etmemesi onlar için yeterli olacaktır.”
MEDLEY GLOBAL
TCMB’nin faizin yüzde 20-25’in üstüne çıkaracağından şüpheliyim
Medley Global Advisors Ürün Müdürü Nick Stadtmiller, bugün alınan artış kararının Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in ortodoks politikalara kademeli olarak geçilmesi taahhüdüyle uyumlu olduğunu belirtti. Stadtmiller, değerlendirmesinde şunları söyledi:
“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz artış büyüklüğü piyasa açısından hayal kırıklığı da olsa benim yüzde 14’lük tahminime yakın bir karardı. Bugün alınan artış kararının Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in ortodoks politikalara kademeli olarak geçilmesi taahhüdüyle uyumlu olduğu söylenebilir.
Önümüzdeki PPK toplantılarında artışların devam etmesini bekliyorum ancak TCMB’nin politika faizini yüzde 20-25 seviyesinin üstüne çıkaracağından şüpheliyim. Merkez Bankası’nın bugün yaptığı açıklamada enflasyon görünümünde kayda değer bir iyileşme sağlamak için gerektiği zamanda ve gerektiği ölçüde sıkılaşma yapılacağı belirtilerek, resmi hedef olarak belirlenen yüzde 5’lik enflasyona ulaşma taahhüdü tekrar teyit edildi. Bu hedeflere ulaşmak için gerekli faiz artış büyüklüğü büyük olasılıkla derin bir resesyona neden olacaktır ve ben politika yapıcıların bu bedeli ödemek istediklerinden şüpheliyim.
TCMB’nin açıklamasında bankanın cari dengeyi desteklemek için stratejik yatırımlara destek vereceği ifadesine yer verilmiş. Bunu, öncelik verilen sektörlere kredi verilmesini destekleyen politikalara devam edileceğinin taahhüdü olarak yorumladım. Ekonominin bütününde kredi verme koşulları sıkılaştırılırken bunu uygulamak kolay olmayacaktır.”
NEUBERGER BERMAN
Neuberger Berman Asset Management Ireland Ltd., Kıdemli Ekonomist ve Portföy Yöneticisi Kaan Nazlı, TCMB’nin faiz artışı kararını şu sözlerle değerlendirdi:
“Faiz artırımı piyasa beklentileri dahilinde ama ortalama beklentilerin altındaydı. Kurulun, daha ihtiyatlı davranmayı ve bir sonraki adımı Temmuz ayında yayınlanacak enflasyon raporundaki öngörüleri de dikkate alarak kararlaştırmayı tercih ettiği görünüyor. 650 baz puanlık bir adımın geçmişte küresel örneklere de baktığımızda sermaye piyasalarında çok ciddi şokların yaşandığı dönemlerde gördüğümüz derecede bir sıkılaşma olduğunu da teslim etmek gerekir.
Bizim açımızdan en önemli değişiklik kurulun enflasyon görünümünde belirgin iyileşme sağlanana kadar parasal sıkılaştırmaya devam edeceğini belirtmesi. Mikro ve makro ihtiyati çerçevede kademeli bir sadeleşmeye gidilmesi de olumlu bir gelişme. Temmuz raporunda enflasyon hedeflerinin güncellenmesini ve bununla birlikte önümüzdeki aylarda sıkılaşmanın devam etmesini bekliyoruz.”
