Hamas’tan yapılan yazılı açıklamada, Trump’ın planının sorumlu bir şekilde değerlendirildiği belirtildi.
İsrail saldırılarının sona erdirilmesi ve Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesinin sağlanması amacıyla saha koşullarının sağlanması durumunda tüm İsrailli esirleri serbest bırakmayı kabul ettiğini duyuran Hamas, bu bağlamda ayrıntılar için arabulucularla derhal müzakerelere başlamaya hazır olduğunu bildirdi.
Hamas, Gazze Şeridi’nin yönetimini Filistin ulusal konsensüsü, Arap ve İslam ülkelerinin desteğine dayalı olarak bağımsız Filistinli bir organa devretme konusunda mutabakatını yineledi.
Gazze’nin geleceği konusunun uluslararası hukuk ve kararlar temelinde ele alınması gerektiğini belirten Hamas, Filistin ulusal konsensüsü içinde Hamas’ın da katılımıyla tartışılacağını kaydetti.
TRUMP’TAN YANIT
ABD Başkanı Trump, Hamas’ın, Gazze’de ateşkes planına verdiği yanıta ilişkin sosyal medya hesabından bir açıklama yaptı.
Trump, açıklamasında, “Hamas tarafından az önce yapılan açıklamaya dayanarak, onların kalıcı bir barışa hazır olduklarına inanıyorum. İsrail, Gazze’ye yönelik bombardımanı derhal durdurmalı ki esirleri hızlı ve güvenli bir şekilde çıkarabilelim.” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, şu anda Gazze’deki ortamın güvenli olmadığına işaret ederek, “Detaylarla ilgili olarak halihazırda görüşmeler yapıyoruz. Bu yalnızca Gazze ile ilgili değil, uzun zamandır aranan Orta Doğu barışı ile ilgilidir.” yorumunu yaptı.
VİDEOLU AÇIKLAMA
Ardından Trump, sosyal medya hesabından bir video mesaj da paylaştı.
Mesajında Hamas’ın kalıcı barışı istediğine inandığını ve İsrail’in esirlerin çıkarılması için Gazze’yi bombalamayı derhal durdurması gerektiğini vurgulayan Trump, Hamas’ın yanıtını da değerlendirdi.
Trump, mesajında, “Bu süreci buraya getirmemde bana yardımcı olan ülkelere teşekkür etmek istiyorum, Katar, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Ürdün ve diğerleri. Bugün büyük bir gün, her şeyin nasıl sonuçlanacağını göreceğiz. Son sözlerin somut şekilde ortaya konması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Esirlerin bir an önce serbest bırakılmalarını ve evlerine dönmelerini beklediğini aktaran Trump, “Bu nedenle size şunu söylemek istiyorum. Bugün çok özel bir gün, birçok açıdan belki de eşi benzeri görülmemiş bir gün. Bize destek olan o büyük ülkelere de teşekkür ediyorum. Herkes bu savaşın bitmesini ve Orta Doğu’da barışın tesis edilmesini istiyordu. Bunu başarmaya çok yakınız.” değerlendirmelerini yaptı.
NETANYAHU İDDİASI: İLK TEPKİSİ NE OLDU?
Amerikan Axios sitesinde Barak Ravid, X hesabından, ismini paylaşmak istemeyen İsrailli bir yetkiliye dayandırarak Netanyahu’nun şaşkın olduğunu söyledi.
İsrailli yetkili, Netanyahu’nun Hamas’ın cevabı ve Trump’ın bu cevaba ilişkin yaptığı açıklama arasında geçen sürede yaptığı istişarelerde, Hamas’ın cevabını Trump’ın planının reddi olarak değerlendirdiğini vurguladı.
Buna karşın istişarelere katılan İsrailli yetkililerin Hamas’ın yanıtını anlaşmaya varılmasına yol açıcı “olumlu bir tepki” olarak gördüğü aktarıldı.
Netanyahu’nun, Hamas’ın yanıtına ilişkin açıklamayı ABD ile koordinasyon içinde yapmayı düşünürken gelen Trump’ın açıklamasına şaşırdığı belirtildi.
GAZZE PLANI
Beyaz Saray, Trump’ın 21 maddeden oluşan “Gazze Çatışmasını Sonlandıracak Kapsamlı Plan” adlı önerisini açıklamıştı.
Trump, Beyaz Saray’da kabul ettiği İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile düzenlediği ortak basın toplantısında, planın taraflarca kabul edilmesi halinde “savaşın” derhal sona ereceğini, İsrail’in Gazze’den kademeli olarak geri çekileceğini, Gazze’de Hamas’ın rolünün olmadığı yeni bir sürecin başlayacağını ve tüm esirlerin serbest kalacağını savunmuştu.
Netanyahu da planın “savaş hedeflerini gerçekleştirdiğini” belirterek, destek açıklaması yapmıştı.
İŞTE O 21 MADDE
1. Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan, radikalleşmenin ortadan kaldırıldığı, terörden arındırılmış bir bölge olacaktır.
2. Gazze, (Filistinli) halkın yararına yeniden geliştirilecektir.
3. İsrail ve Hamas bu öneriyi kabul ederse, savaş derhal sona erecek, İsrail ordusu tüm saldırılarını durduracak ve Gazze Şeridi’nden kademeli olarak çekilecektir.
4. İsrail’in anlaşmayı kamuoyu önünde kabul etmesinden sonraki 48 saat içinde, sağ ve ölü tüm İsrailli esirler iade edilecek.
5. Esirler iade edildikten sonra İsrail, ömür boyu hapis cezasına çarptırılmış birkaç yüz Filistinli esiri ve savaşın başlangıcından bu yana esir alınan binden fazla Gazze sakinini serbest bırakacak, birkaç yüz Filistinlinin naaşını teslim edecek.
6. Esirler iade edildikten sonra barış içinde bir arada yaşamayı taahhüt eden Hamas üyeleri affedilecek, Gazze Şeridi’nden ayrılmak isteyen üyelere ise kendilerini kabul eden ülkelere gitmek için güvenli geçiş hakkı tanınacaktır.
7. Anlaşmaya varıldığında, Gazze Şeridi’ne Ocak 2025’teki anlaşmada belirlenen miktardan daha az olmamak kaydıyla insani yardım girişi başlayacaktır. Bu kapsamda günde 600 kamyon yardım, kritik altyapının yenilenmesi ve molozların kaldırılması için gerekli ekipmanların girişine izin verilecektir.
8. Yardımlar, her iki tarafın da (Hamas ve İsrail) müdahalesi olmaksızın, Birleşmiş Milletler (BM), Kızılay ve bağımsız diğer uluslararası kuruluşlar tarafından dağıtılacaktır.
9. Gazze, halka günlük hizmetleri sağlamakla sorumlu olacak Filistinli teknokratlardan oluşan geçici bir geçiş hükümeti tarafından yönetilecektir. Hükümet, ABD’nin Arap ve Avrupalı ortaklarıyla istişare ederek kurduğu yeni bir uluslararası kuruluş tarafından denetlenecektir. Filistin Yönetimi reform programını tamamlayana kadar Gazze’nin yeniden inşası için bir finansman çerçevesi oluşturacaktır.
10. Modern Orta Doğu şehirlerinin inşasında deneyimli uzmanların bir araya getirilmesi, yatırımları çekmek ve istihdam oluşturmak amacıyla Gazze’nin yeniden inşası için bir ekonomik plan oluşturulacaktır.
11. Katılımcı ülkeler tarafından müzakere edilmiş indirimli gümrük tarifeleri ve erişim oranları ile bir ekonomik bölge kurulacaktır.
12. Kimse Gazze’yi terk etmeye zorlanmayacak, terk etmeyi seçenlerin ise geri dönmesine izin verilecek. Ayrıca Gazze sakinleri kalmaya teşvik edilecek ve orada daha iyi bir gelecek inşa etme fırsatı sunulacak.
13. Hamas, Gazze’nin yönetiminde hiçbir rol oynamayacak. Tüneller dahil olmak üzere saldırı amaçlı askeri altyapının yıkılması ve inşasının durdurulması konusunda taahhüt verilecek. Gazze’nin yeni liderleri, komşularıyla barış içinde bir arada yaşamayı taahhüt edecek.
14. Hamas ve diğer Gazze gruplarının yükümlülüklerini yerine getirmesini ve Gazze’nin İsrail’e veya kendi halkına tehdit oluşturmamasını sağlamak için bölgesel ortaklar tarafından bir güvenlik garantisi verilecektir.
15. ABD, Arap ülkeleri ve diğer uluslararası ortaklarla Gazze Şeridi’ndeki güvenliği denetlemek üzere derhal konuşlandırılacak geçici bir uluslararası istikrar gücü oluşturmak için çalışacaktır. Bu güç, uzun vadeli bir iç güvenlik organı olarak görev yapacak bir Filistin polis gücü oluşturacak ve eğitecektir.
16. İsrail, Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek, İsrail ordusu, bölgede değişen güvenlik güçleri istikrarı sağlandıkça şu anda işgal ettiği toprakları kademeli olarak devredecektir.
17. Hamas bu öneriyi geciktirir veya reddederse, yukarıdaki noktalar terörden arındırılmış bölgelerde uygulanacak ve İsrail ordusu bu bölgeleri kademeli olarak uluslararası istikrar gücüne devredecektir.
18. İsrail, Katar’da gelecekte saldırı düzenlememeyi kabul eder. ABD ve uluslararası toplum, Doha’nın Gazze’de önemli arabuluculuk rolünü kabul eder.
19. Nüfusu radikalleşmeden uzaklaştırmak için bir süreç oluşturulacaktır. Bu süreç, İsrail ve Gazze’deki zihniyet ve anlatıları değiştirmek amacıyla dinlerarası diyalogu da içerecektir.
20. Gazze’nin yeniden inşası ilerledikçe ve Filistin Yönetimi reform programı uygulandıkça Filistin halkının arzusu olarak kabul edilen Filistin Devleti’nin kurulması için güvenilir bir yolun koşulları oluşabilir.
21. ABD, barış içinde bir arada yaşama için siyasi bir ufuk üzerinde anlaşmak üzere İsrail ve Filistinliler arasında bir diyalog kuracaktır.
