CHP’nin 39’uncu Olağan Kurultayı “Şimdi İktidar Zamanı” sloganıyla Ankara Arena’da toplandı. Bin 385 kayıtlı delegenin bulunduğu Kurultay salonuna CHP Genel Başkanı Özgür Özel saat 10.10 sıralarında geldi.
Anka’nın aktardığına göre, Kurultay salonunda kurultayın sloganı olan “Şimdi İktidar Zamanı” yazılı dövizler ile birlikte, 19 Mart sürecinin ardından tutuklanan belediye başkanlarının fotoğrafları asıldı. Geçtiğimiz günlerde yaşamını yitiren önceki CHP Genel Başkanı Altan Öymen ile Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in de fotoğraflarının asılı olduğu salonda, “İmamoğlu’na özgürlük” afişleri de yer aldı.
KILIÇDAROĞLU KATILMADI
CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in iki yanına eski genel başkan Murat Karayalçın ile tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun eşi Dilek Kaya İmamoğlu oturdu. CHP’nin 7’nci Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile önceki genel başkanlardan Hikmet Çetin Kurultaya katılmadı.
DİVAN BAŞKANI BELLİ OLDU
Eskişehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce oy birliğiyle divan başkanı olarak seçildi.
Kurultayın açılması için gerekli imza sayısına ulaşılmasının ardından söz alan Özel, “Bugün sabah saat 10’a çağrılı 39. Olağan Kurultayımız saat 10 itibarıyla delegelerimizin tamamına yakınının hazirun listesine imzalarını atmasıyla toplantı yeter sayısını tamamlamıştır. 39. Olağan Kurultayımızı açıyorum, hayırlı uğurlu olsun, hepiniz hoş geldiniz” ifadesini kullandı. Daha sonra İstiklal Marşı okundu ve saygı duruşunda bulundu.
Özel’in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:
“Bugün kurultayımızın ilk günü. Cumartesi, pazar günleri iki günlük seçimli, siyasi tonu yüksek kurultaylarımızın yanı sıra uzun süre sonra ilk kez parti programımızı üzerinde uzun emekler verdiğimiz parti programımızı tartışacağımız, görüşeceğimiz, son şeklini verip hayata geçireceğimiz, oylamasını yapacağımız ardından tüzüğümüzde son bir yıl içinde ortaya çıkan birtakım değişiklik ihtiyaçlarını gidereceğimiz, ardından da yarınki kurultay takvimimizi işletmek üzere bugünkü çalışmalarımızı tamamlayacağımız kurultayımızın ilk günündeyiz.
Bugün bu salonda, yarın 81 ilden Türkiye’nin dört bir yanından buraya koşup gelecek Cumhuriyet Halk Partililerin takip edecekleri bu salonda bugün delegelerimizle ve konuklarımızla, davetlilerimizle birlikte program çalışmamızı yapacağız. Bildiğiniz gibi 2 yıl önce bu salonda değişim kurultayımızda birtakım sözler, vaatler ve önümüze bir çalışma takvimi koymuştuk.
O takvimin içinde hiç şüphe yok ki en önemli iki hedefimiz Tüzüğümüzü değiştirmek ve programımızı yenilemekti. Geçen sene 4-9 Eylül tarihleri arasında 4 Eylül Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün partimizin de ilk kurultayı, ilk kongresi o günkü söylemle ilk kurultayı olarak kabul ettiği Sivas Kongresi’nin toplandığı gün. 9 Eylül’de hem düşmanın işgalinden Anadolu’yu kurtardığımız, düşmanı denize döktüğümüz hem de partimizin kuruluş yıl dönümüne gelen haftayı kuruluş haftası olarak tanımlamıştık.
Geçen sene bu kuruluş haftası boyunca çeşitli etkinlikler yapmış, Tüzüğümüzü 81 il başkanımızın ve örgütümüzün sahiplendiği bir süreçle örgütün talepleri, çağın talepleri, Türkiye’nin önüne koymak istediğimiz örnek parti içi demokrasi hedeflerimiz, bizlerin ve partimizde parti içi demokrasiye dair söz söyleyen herkesin taleplerinin ortaklaştığı ve 10 ay öncesindeki kurultayımızda söz verdiğimiz gibi ortak akılla çalışıp bir mutabakatla sonlandırmak istediğimiz tüzüğümüzü bu salonda toplanan delegelerimizin neredeyse oy birliğiyle en tartışmalı maddesinde 32 karşı oya karşı 1200’ün üzerinde oyla ve maddelerinin çoğunu oy birliğiyle onaylamış ve yürürlüğe koymuştuk. O tüzüğümüzde artık Cumhuriyet Halk Partisi’nin bundan sonra her yıl 4-9 Eylül arasındaki haftayı kuruluş haftası olarak kutlaması da resmiyet kazanmıştı. 4-9 Eylül haftasında bu yıl için hedefimiz program çalışmamızdı.
Tabii ki program çalışması ne bir güne, ne bir haftaya sıkıştırılabilecek ya da partide birkaç kişinin oturup kaleme aldığı ve ardından oya sunduğu bir metin olamazdı. Elbette pek çok siyasi partide bunun şekil şartı tamamlamak için yürütülen bir süreç olduğunu biliyoruz ama bizde öyle olamazdı. Biz söz verdiğimiz gibi önce 81 ilde ilk il danışma kurullarını yapıp bu çalışmaları il bazına taşıyarak, tanıtarak tartışmaya başladık. Ardından 923 ilçemizde ilçe danışma kurulları yapıldı. İlçe bazında partimize geçmişte emek verenler, katılım sağlamak isteyen tüm üyelerimiz, o ilçelerin meslek örgütleri, sivil toplum örgütleri varsa sendikal örgütlenmelerinin davet edildiği, şehrin kanaat önderlerinin ziyaret edilerek fikirlerinin alındığı, ilçe danışma kurullarında tartışıldığı, raporlaştırıldığı bir süreci hep birlikte siz yaşadınız ve partimizin programını ilçe bazında tartışarak olgunlaştırdınız programımızdan beklentileri.
Ardından ikinci il danışma kurulu toplantılarımız yapıldı. İlçelerden gelen öneriler İl Danışma Kurulu toplantılarında tartışıldı. Üzerinde mutabakata varılan maddeler olgunlaştırıldı, raporlar haline getirildi ve Genel Merkezimize yollandı. Bu çalışmalarla eş zamanlı olarak Sayın Genel Sekreterimizin, yardımcılarının ve görev dağılımı gereği Gölge Bakanlarımızın kendi alanlarında ve tüm parti meclis üyelerimizin, milletvekili grubumuzdan konuya katkı koymak isteyen çok sayıda arkadaşımızın emekleriyle hem bu raporlar çalışıldı.
Hem dünyadaki örneklere bakan komisyonlarımız çalışmalarına devam ettiler. Bir yandan da bu kez genel merkezler düzeyinde meslek örgütleri, sivil toplum örgütleri, sendikalarla gerekli temaslar kurularak olgunlaşmakta olan metin anlatıldı, öneriler, eleştiriler, görüşler alındı. Bu süreci Mart, Nisan, Mayıs aylarında olgunlaştırmayı düşünüyorduk. Malum 19 Mart Sivil darbesi hatta 19 Mart Yargı Darbesi ile birlikte bambaşka bir sürece girdik.
Ve 10 ay öncesindeki kurultayımızda söz verdiğimiz gibi ortak akılla çalışıp bir mutabakatla sonlandırmak istediğimiz tüzüğümüzü bu salonda toplanan delegelerimizin neredeyse oy birliğiyle en tartışmalı maddesinde 32 karşı oya karşı 1200’ün üzerinde oyla ve maddelerinin çoğunu oy birliğiyle onaylamış ve yürürlüğe koymuştuk. O tüzüğümüzde artık Cumhuriyet Halk Partisi’nin bundan sonra her yıl 4-9 Eylül arasındaki haftayı kuruluş haftası olarak kutlaması da resmiyet kazanmıştı.
4-9 Eylül haftasında bu yıl için hedefimiz program çalışmamızdı. Tabii ki program çalışması ne bir güne, ne bir haftaya sıkıştırılabilecek ya da partide birkaç kişinin oturup kaleme aldığı ve ardından oya sunduğu bir metin olamazdı. Elbette pek çok siyasi partide bunun şekil şartı tamamlamak için yürütülen bir süreç olduğunu biliyoruz ama bizde öyle olamazdı. Biz söz verdiğimiz gibi önce 81 ilde ilk il danışma kurullarını yapıp bu çalışmaları il bazına taşıyarak, tanıtarak tartışmaya başladık. Ardından 923 ilçemizde ilçe danışma kurulları yapıldı. İlçe bazında partimize geçmişte emek verenler, katılım sağlamak isteyen tüm üyelerimiz, o ilçelerin meslek örgütleri, sivil toplum örgütleri varsa sendikal örgütlenmelerinin davet edildiği, şehrin kanaat önderlerinin ziyaret edilerek fikirlerinin alındığı, ilçe danışma kurullarında tartışıldığı, raporlaştırıldığı bir süreci hep birlikte siz yaşadınız ve partimizin programını ilçe bazında tartışarak olgunlaştırdınız.
Programımızdan beklentileri. Ardından ikinci il danışma kurulu toplantılarımız yapıldı. İlçelerden gelen öneriler İl Danışma Kurulu toplantılarında tartışıldı. Üzerinde mutabakata varılan maddeler olgunlaştırıldı, raporlar haline getirildi ve Genel Merkezimize yollandı. Bu çalışmalarla eş zamanlı olarak Sayın Genel Sekreterimizin, yardımcılarının ve görev dağılımı gereği Gölge Bakanlarımızın kendi alanlarında ve tüm parti meclis üyelerimizin, milletvekili grubumuzdan konuya katkı koymak isteyen çok sayıda arkadaşımızın emekleriyle hem bu raporlar çalışıldı.
Hem dünyadaki örneklere bakan komisyonlarımız çalışmalarına devam ettiler. Bir yandan da bu kez genel merkezler düzeyinde meslek örgütleri, sivil toplum örgütleri, sendikalarla gerekli temaslar kurularak olgunlaşmakta olan metin anlatıldı, öneriler, eleştiriler, görüşler alındı. Bu süreci Mart, Nisan, Mayıs aylarında olgunlaştırmayı düşünüyorduk. Malum 19 Mart Sivil darbesi hatta 19 Mart Yargı Darbesi ile birlikte bambaşka bir sürece girdik…
O günden bugüne neler yaşadık, neler oluyor? Bunların hepsini yarınki konuşmam sırasında değerlendireceğim. Ama bugünü programla ilgili detayların, programla ilgili Cumhuriyet Halk Partisi’nin ortaya koyduğu perspektifin Türkiye’nin önüne koyacağı yol haritasının öne geçmemesi açısından konuşmamı bugün sadece programla ilgili kısımlarıyla tutacağım. Siyasi polemiklere, siyasi değerlendirmelere ya da önümüzdeki süreçle ilgili hep birlikte kararlılığımızı ifade edeceğimiz söylemlerin tamamını yarına bırakıyorum.
‘ESAS MESELE HER ŞEYDEN KURTULMAK İÇİN İKTİDAR OLMAK’
Ve o zorlu süreçte 19 Mart’tan beri gelen zorlu süreçte Türkiye’de hem siyaseti paralize etmek, felç etmek, Cumhuriyet Halk Partisi’ni felç etmek ve bunların tamamen Cumhuriyet Halk Partisi’nin pozitif gündemini terk etmesini sağlamak.
Türkiye’nin sorunlarını bildiğini ama nasıl çözeceğine yönelik sözlerinin duyulmasına engel olmak maksatlı o kötü girişim bir yandan arkadaşlarımızı özgürlüklerinden mahrum bırakırken eşlerinden, çocuklarından, ailelerinden ayırırken onlara çok ağır, çok haksız bedeller ödetirken bir yandan da Cumhuriyet Halk Partisi’nin iktidara hazırlanmasının, iktidar yürüyüşünün ve bunun toplum tarafından kıymetlendirilmesinin önüne geçmeye çalıştığı da çok açıktı. Her şeye rağmen bir yandan direndik ama bir yandan büyük bir emekle, büyük bir gayretle çalışmaya devam ettik.
Cumhuriyet Halk Partisi karşı kafede kayyum kapıda beklerken içeride program çalışmalarını yapabilen, zaman zaman görev yapan genel başkan yardımcılarımızın, parti meclis üyelerimizin partiye bir müdahale var mı diye perdeyi aralayıp dönüp oturup dünyadaki sosyal demokrat programları Türkiye’ye en olumlu yönleriyle nasıl taşırız çalışmasını birlikte yapabildikleri bir süreçti.
Otobüsün üzerindeki konuşmanın öncesinde bir yandan ne konuşacağımızı not alırken bir yandan programla ilgili verilmesi gereken bir iki kritik kararı genel sekreterimizin telefonu ucunda yanıtladığım süreçleri dün gibi hatırlıyorum.
O yüzden esas meselenin her şeyden kurtulmak için iktidar olmak. İktidar olmak için Türkiye’nin önüne, Türkiye’nin sorunlarını çözecek hem kadroları hem programı çıkarmak. Bu programdan bir hükümet programı çıkarmak. O hükümet programının somut vaatlere evrilmesinin ve kamuoyunda evet bizi bu program kurtarır. Bu parti kurtarır. Bu kadro kurtarır. 100 yıl sonra Cumhuriyet Halk Partisi bu ülkeyi bir kez daha kurtarır dedirtebilmenin esas yolunun bu çalışmalardan geçtiğini biliyorduk. O kararlılıkla da bugün buradayız, sizlerle birlikteyiz.”
YENİ PARTİ PROGRAMI KABUL EDİLDİ: 4 TEMEL BAŞLIK
CHP’nin üç gün sürecek 39’uncu Olağan Kurultayı, bugün Ankara Arena Spor Salonu’nda başladı. “Şimdi İktidar Zamanı” sloganıyla gerçekleştirilen kurultayın ilk gününde, partinin yeni programı oy birliğiyle kabul edildi.
Parti programında 4 temel başlık yer alıyor. Bu başlıklar, “Demokrasi, Yönetim ve Adalet, Kalkınma Programı, Sosyal Devlet ve Dış Politika, Güvenlik ve Dirençlilik” olarak belirlendi.
“Demokrasi, Yönetim ve Adalet” politikaları ile aktif yurttaşlığa dayalı demokratik yönetim ve herkes için adalet amaçlanıyor. “Kalkınma ve Ekonomi” politikaları ile, üretim odaklı ve dönüştürücü bir anlayışla, tüm toplumun hep birlikte zenginleşmesine imkan verilmesi, eşitlikçi, adil, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir kalkınma amaçlanıyor.
“Sosyal Devlet” politikaları ile, herkes için haysiyetli bir yaşam, toplumsal eşitlik ve kapsayıcılık hedeflenirken, “Dış Politika, Güvenlik ve Dirençlilik” politikaları ile saygın, güvenli, dirençli ve kazanan Türkiye öngörülüyor.
PROGRAM TASLAĞINA GELEN ELEŞTİRİLER DİKKATE ALINDI
CHP’nin kurultaydan yaklaşık 1 hafta önce kamuoyuna tanıtılan program taslağına gelen eleştiriler üzerine, Program Hazırlık Komisyonu taslaktaki bazı ifadeleri güncelledi. Bu değişiklikler CHP İstanbul Milletvekili Yunus Emre tarafından delegelere anlatıldı.
Buna göre; “Atatürk milliyetçiliği” tanımı, “Atatürk milliyetçiliği, yurttaşlık bağıyla cumhuriyetimize bağlı olan herkesin eşitliğini savunur. Türk milleti bu anlayışla tanımlanır. Farklı kimliklerin dışlanmaması ve yurttaşların aynı hak ve özgürlüklere sahip olması esastır. Günümüzde eşit yurttaşlık, bu anlayışın eksiksiz olarak hayata geçirilmesi ve güçlendirilmesi anlamına gelir” şeklinde güncellendi.
Ayrıca, Kıbrıs’a ilişkin taslakta yer alan cümleye, “Kıbrıs Türkü’nün siyasal eşitliğini, egemenliğini ve uluslararası hukuktan doğan haklarını savunmak” kısmı eklendi.
‘LAİKLİK’ BÖLÜMÜNDE REVİZYON YAPILDI
Programa Lozan Barış Antlaşması’na ilişkin olarak, “Lozan Barış Antlaşması, Cumhuriyetimizin kuruluş belgesi ve ulusal egemenliğimizin tapusudur” cümlesi de eklendi.
Program taslağındaki, “Herkesin kendini ülkenin eşit yurttaşı olarak hissedebilmesi esastır” cümlesinden sonra, gelecek şekilde “Ana dil haktır” ifadesi eklendi. Aynı bölümde yer alan, “Bu yaklaşımla tüm yurttaşların ana dilini öğrenme, kullanma ve geliştirme hakkına saygı gösterilecek” cümlesi de, “Bu yaklaşımla tüm yurttaşların ana dilini öğrenme, kullanma ve geliştirme hakkı sağlanacaktır” biçiminde değiştirildi.
Programın giriş bölümündeki “Laiklik” bölümüne, “CHP için hukukun, eğitimin ve siyasetin laik olması temel bir ilkedir” ifadesi eklendi.
Program taslağında yer alan, “CHP için laiklik, devletin bütün inançlara eşit mesafede durduğu, hiçbir yurttaşın inancından dolayı ayrımcılığa uğramadığı bir toplumsal düzeni ifade eder” cümlesi de, “CHP için laiklik, devletin bütün inançlara eşit mesafede durduğu, tüm inançlar ve felsefi görüşlerin özgürce yaşanmasının devlet güvencesinde olduğu, hiçbir yurttaşın inancından dolayı ayrımcılığa uğramadığı bir toplumsal düzeni ifade eder” biçiminde değiştirildi.
Aynı başlığa, “Devlet kurumlarının ve devlet toplum ilişkilerinin nesnel ve evrensel hukuk kurallarına göre düzenlenmesi CHP için esastır. Laiklik CHP’ye göre bireyin özgürlüğünün, ilerlemenin, toplumsal barış ve eşitliğin en temel güvencesidir” kısmı da eklendi.
TÜZÜK DEĞİŞİKLİKLERİ OYLANDI
“Şimdi İktidar Zamanı” sloganlı kurultayda, partinin yeni programının kabul edilmesinin ardından tüzük değişiklikleri de oylandı.
CHP Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Gül Çiftci, Muğla Milletvekili Gizem Özcan ve Adana İl Başkanı Anıl Tanburoğlu’ndan oluşan tüzük hazırlık komisyonu değiştirilecek 15 maddeyi karara bağladı.
TÜZÜKTE YAPILAN 15 DEĞİŞİKLİK OY BİRLİĞİYLE KABUL EDİLDİ
15 maddelik tüzük değişiklikleri oybirliğiyle kabul edilerek, yürürlüğe girdi.
Tüzükte değişen maddeler şöyle:
– Tüzüğün PM üyesi sayısını düzenleyen 20’nci maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişikliğe göre 60 kişiden oluşan Parti Meclisi üye sayısı 80’e, 15 kişiden oluşan Parti Meclisi yedek üye sayısı 20’ye çıkarıldı.
– Tüzüğün “Kongrelere Çağrı, Toplantı Yeter Sayısı ve Gündem” başlıklı 37’nci maddesinde yapılan değişiklikle il kongresini açmak için il başkanı ya da bir il yönetim kurulu üyesinin bulunmadığı durumlarda, kongreyi Genel Sekreter tarafından görevlendirilen bir kongre üyesinin kongreyi açabileceği, bunun da olmaması durumunnda, kongrenin en yaşlı üyesince kongrenin açılabileceği hükme bağlandı. Bu değişikliğin geçtiğimiz aylarda Olağanüstü İstanbul İl Kongresi’nde yaşanan tartışmaları bertaraf etmek maksadıyla tüzüğe eklendiği belirtildi.
– Tüzüğün “Kongrelerde Adaylık” başlıklı 41’inci maddesinde yapılan değişiklikle partili belediyeler ve bağlı kuruluşları ile iştiraklerinde görev yapan yönetim ve müdürler kurulu üyeleri ile danışmanların aday olması engellendi.
– Tüzüğün “Kurultayda Seçimler” başlıklı 51’inci maddesinde yapılan değişikliğe göre, Bilim Kültür Sanat Platformu (BKSP) üyelerinin sayısı sekizden 10’a çıkarıldı. BKSP üyeleri seçimleri için Genel Başkan delegeye 15 kişi önerecek. Ayrıca asil ve yedek üyeliğe seçilmek için delege tamsayısının en az 1/4’ünün oyunu alma zorunluluğu esnetilerek, yeterince adayın seçilememesi durumunda kota gözetilmeksizin en çok oy alanların asil ve yedek üyelikleri tamamlaması kararlaştırıldı.
GENÇLİK KOTASININ YAŞ ARALĞI GENİŞLETİLDİ
– Tüzüğün kotaları düzenleyen 56’ncı maddesinde yapılan değişiklikle gençlik kotasında yaşanan uygulama sorununun önüne geçilmesi amacıyla, yüzde 25’lik gençlik kotası korunarak yüzde 10 olarak uygulanan 18-25 gençlik kolları yaş aralığının üst sınırı 30’a; yüzde 15 olarak uygulanan 25-40 çalışma çağı yaş aralığının alt sınırı 31’e yükseltildi.
CUMHURBAŞKANLIĞI ADAY OFİSİ TÜZÜĞE EKLENDİ
– Tüzüğe ayrıca Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi’ni düzenleyen bir geçici madde eklendi.
Madde şöyle:
“İlk Cumhurbaşkanı seçimine kadar partinin cumhurbaşkanlığı adaylık sürecini ve çalışmalarını yürütmek üzere Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi kurulur. Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi, Genel Başkanca belirlenen yerlerde çalışmalarını yürütür. Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi ile Genel Merkez arasındaki siyasi ve icrai koordinasyon, Genel Başkanca görevlendirilecek kişilerce sağlanır. Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi’nin saha çalışmaları, parti örgütü tarafından yürütülür. Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi’nin giderleri parti bütçesinden karşılanır.”
GÖLGE BAKANLARIN ‘PARTİ İKTİDAR OLANA KADAR’ OFİS BÜNYESİNDE ÇALIŞMASI KARARLAŞTIRILDI
Geçici maddenin devamında gölge kabine tanımlanarak Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi’ne bağlandığı belirtildi.
Madde şöyle:
“Genel Başkan, PM üyeleri ve milletvekilleri arasından yürütme erkinin görev alanlarına uygun olarak parti programı doğrultusunda bakanlık politikaları oluşturmak üzere, gölge kabine üyeleri belirleyebilir. İhtiyaç olması halinde gölge kabine üyeleri PM üyeleri ve milletvekilleri dışından da belirlenebilir. Gölge kabine üyelerinin görev alanları ve sayısı cumhurbaşkanı adayının teklifi, Genel Başkan’ın onayıyla belirlenir.
Gölge kabine toplantısına katılması halinde Genel Başkan ya da cumhurbaşkanı adayı başkanlık eder. Gölge kabine üyeleri, görev alanlarıyla ilgili parti politika ve stratejilerine ilişkin raporlarını PM’ye sunar. Her bir gölge bakan başkanlığında birer politika kurulu oluşturulur. İlgili gölge bakan bu kurulda milletvekillerine, PM üyelerine ve alanında uzman kişilere görev verebilir. Gölge kabine üyelerinin görev süresi, partinin iktidar olmasıyla sona erer.”
– Yürürlük ve yürütmeyi düzenleyen 87’nci maddede yapılan değişiklikle, bugün yapılan değişiklikler kabul edildiği anda yürürlüğe girecek.
