Tokat’ta bentonit ocağına yargı freni: Telafisi güç zararlar doğurur!

VERYANSIN TV

Tokat İdare Mahkemesi, Niksar ilçesine bağlı Yazıcık Beldesi sınırlarında planlanan bentonit maden ocağına ilişkin işletme ruhsatına yürütmeyi durdurma kararı verdi.

Yazıcık Belediye Başkanlığı’nın, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) karşı açtığı davada mahkeme; 10 yıl süreyle verilen işletme ruhsatının hukuka uygun olmadığı kanaatine vardı.

İÇME SUYU YOK OLACAK, ORMANLAR ZARAR GÖRECEK!

Davacı belediye, ruhsatı 26 Mayıs 2025’te yapılan Halkın Katılımı Toplantısı’nda öğrendiklerini belirterek işlemin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını istedi.

Dilekçede, ruhsat sahasının belde sakinlerinin yazın yoğun kullandığı alanları kapsadığı, maden faaliyetinin içme suyu kaynağı olan havzaya zarar verebileceği, sahada BERN Sözleşmesi kapsamında korunan türler bulunabileceği ve Anayasa’nın 90/5 maddesi gereği uluslararası sözleşmelerin öncelikli uygulanması gerektiği vurgulandı.

Ayrıca açık işletme yöntemi planlanan sahada heyelan riski, ağaç kesimi, yol genişletme, toz emisyonu gibi nedenlerle orman ve biyolojik çeşitliliğin zarar göreceği; bölgenin sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yapısının bozulabileceği, halk sağlığının olumsuz etkilenebileceği kaydedildi.

MAPEG: ÇED AŞAMASININ KONUSU, RUHSAT FAALİYETİNE YETKİ VERMEZ

Davalı idare ise, dilekçedeki iddiaların ağırlıklı olarak ÇED sürecine ilişkin olduğunu savundu.

MAPEG, işletme ruhsatının tek başına madencilik faaliyetine başlama yetkisi vermediğini, faaliyete geçmek için ayrıca işletme izni gerektiğini belirterek davanın reddini talep etti.

Müdahil şirket/ruhsat sahibi taraf da benzer şekilde, davanın ehliyet ve süre yönünden reddi gerektiğini, iddiaların Maden Kanunu’ndaki iptal sebepleriyle örtüşmediğini ileri sürdü.

BİLİRKİŞİ RAPORU: ŞEV AÇISI ÇELİŞKİLİ, JEOTEKNİK ANALİZ YOK

Mahkeme, uyuşmazlığın teknik yönü nedeniyle keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırdı.

03 Kasım 2025 tarihli keşif sonrası hazırlanan bilirkişi raporunda; proje dosyasında genel şev açısına ilişkin çelişkiler bulunduğu, bentonit materyaline göre jeoteknik analiz yapılmadığı, bu haliyle dosyanın eksik ve yetersiz olduğu belirtildi.

Raporda ayrıca, işletme aşamasında oluşacak toz emisyonlarının çevre ve insan sağlığı açısından ciddi riskler taşıyabileceği, yakın çevredeki su kaynakları ve özellikle Hacı Gölü üzerinde askıda katı madde artışı ve tortu birikimiyle ekolojik dengeyi bozabileceği, uzun vadede sulak alan fonksiyonlarının zayıflayabileceği değerlendirmesi yer aldı.

Gürültü açısından da ruhsat alanının yerleşimlerle iç içe olduğu, sınır değerlerin aşılmasının kaçınılmaz olabileceği vurgulandı.

ON BİNLERCE AĞAÇ KESİLECEK!

Orman yönünden ise ÇED alanlarında önemli ölçüde orman örtüsü bulunduğu; madencilik faaliyetiyle on binlerce ağacın kesilebileceği tahmini rapora yansıdı.

Flora-fauna çalışmalarının yöreyi temsilden uzak olduğu, flora listesinde verilen tür sayısının son derece düşük kaldığı; ayrıca köy mezarlığı ve ziyaret alanları çevresinde potansiyel anıt ağaçlar bulunduğu belirtildi.

Tarım-arıcılık açısından da tozlanma etkilerinin özel olarak değerlendirilmediği kaydedildi.

MAHKEME ‘DUR’ DEDİ: TELAFİSİ GÜÇ ZARAR DOĞURABİLİR

Tokat İdare Mahkemesi, bilirkişi raporundaki tespitleri esas alarak işletme ruhsatının bilimsel ve teknik açıdan yeterli olmadığı ve işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaştı.

Mahkeme, işletme ruhsatına dayanılarak faaliyetin sürmesinin bölgede telafisi güç veya imkânsız zararlar doğurabileceğini belirterek teminatsız yürütmeyi durdurma kararı verdi.

Mahkeme heyeti, kararı oybirliğiyle aldı.

AV. ATAL: RUHSATIN TAMAMEN İPTALİNİ BEKLİYORUZ

Davanın avukatı ve Cumhuriyetçi Vatanseverler Partisi (CVP) Genel Başkan Yardımcısı İsmail Hakkı Atal konuya ilişkin açıklamasında Yazıcık Beldesi’ni “cennet vatanın cennet bir köşesi” sözleriyle niteledi.

Atal, kararı halkın güçlü tepkisinin bir sonucu olduğunu belirterek Tokat İdare Mahkemesinde yapılacak duruşmada maden ruhsatının tamamen iptalini beklettiklerini söyledi.

Atal, açıklamasında şunları kaydetti:

“Yazıcık Belediye Başkanlığı adına açtığımız davacı olduğu Bentonit Ocağı projesi -işletme ruhsatı iptal davamızda Tokat İdare Mahkemesi 2025 / 716 E. Sayılı dava dosyasında Yürütmenin Durdurulması kararı verdi.
3.10.2025 tarihinde uzmanlarımız Alevi Bektaşilik Araştırmaları Bilim uzmanı Melike Tepecik ve emekli akademisyen Dr. Enver Yaser Küçükgül ile birlikte Tokat -Niksar Yazıcık Beldesi bentonit maden ocağı ruhsat iptal davamızın keşfini gerçekleştirdik.

Yazıcık’ta üretilen domatesin kg 100 TL iken , kg. 20 TL olan kedi kumu için kullanılacak bentonit madenini doğa harikası bir beldede çıkarmak için ;

-ruhsat sahasının %48’i orman olan,

-dünyada başka hiçbir yerde olmayan endemik bitkileri olan,

-heyelan bölgesi ve Kuzey Anadolu Ecemiş fay hattının üzerinde olan,

-Ruhsat sahası içindeki Hacıgölü’ündeki endemik nilüfer bitkisini koparmanın cezası 557.000,00 TL iken, MAPEG’in 900.000,00 TL’ye sattığı ruhsatın iptali için Yazıcık Belediye Başkanlığının açtığı davada bilirkişi raporu lehimize gelmişti.

Mahkeme 2025/716 E. Sayılı dosyada verilen YD kararında da dosyamızdaki bilirkişi raporuna dayanılarak “projeden civardaki konutların etkileneceği, sağlık koruma bandı mesafesi bırakılmadığı, şev açısı hesaplamalarının uygun olmadığı, jeoteknik analiz yapılmadığı, tozumanın çevredeki akarsu ve göller üzerinde bozulmalar yaratacağı, askıda katı madde artışı ve tortu birikimi yoluyla yakın konumdaki Hacı gölünün ekolojik dengesini bozabileceği, su kalitesi ve yeraltı su sisteminde olumsuz değişimlere neden olabileceği, gölün su tutma kapasitesini düşürerek sulak alan fonksiyonunu zayıflatabileceği, toplam 60050 adet orman ağacının kesileceği ve 5303,2 m3 orman ürünün zarar göreceği, ÇED başvuru dosyasındaki flora listesinde yalnızca 20 türden bahsedildiği ancak yaklaşık 513 ha’lık alan kaplayan ÇED alanları için verilen bu rakamın daha fazla olması gerektiği, köy mezarlığı, potansiyel anıt ağaçlar bulunduğu ve bu anıt ağaçların ya ruhsat alanı içerisinde ya da etki alanı kapsamında kaldığı, yine fauna kapsamında yalnızca 24 türden bahsedildiği, proje alanı çevresinde yaban hayvanlarının yaşam ortamlarının olduğu ve bu projenin gerçekleşmesi durumunda tozuma ve gürültüden dolayı yaban hayvanlarının ortamdan uzaklaşabileceği, madencilik faaliyetine konu alan üzerinde %48 oranında (246,9 ha) geniş orman alanları bulunduğu, açık ocak işletmeciliği ile üzerindeki orman örtüsünün kaldırılacak olması sebebiyle biyolojik zenginliğin ve habitatın azalmasına neden olacağı, 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlarda ne tür tedbirler alınacağı hakkında proje dosyasında bilgi bulunmadığı ve tarım alanları ve arıcılık lokasyonları özelinde yayılan tozlanma etkilerinin dikkate alınmadığından “Yürütmenin Durdurulmasına karar verilmiştir.

(NOT: Bazı basın yayın organlarında “CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat’ın açmış olduğu davada Yürütmenin Durdurulması kararı verilmiştir” şeklinde yazılmışsa da, CHP Genel Bşk. Yardımcısı Özgür Karabat’ın açmış olduğu 2025/936 E. Sayılı dava bizim 2025 /716 E. Sayılı davamızdan sonra açılmış, sadece bizim dava dosyamızda keşif yapılmış ve Özgür Karabat’ın 2025 /936 E. Sayılı dava dosyasındaki Yürütmeyi Durdurma kararı da bizim dosyamızdaki bilirkişi raporuna ve YD kararına dayanılarak verilmiştir. Özgür Karabat ve avukatı , YD kararlarının dayanağı olan 3.10.2025 tarihindeki keşif ve bilirkişi incelemesine de katılmamıştır )

3.10.2025 tarihinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasındaki Yürütmenin Durdurulması kararıyla gelen başarı, davacı Yazıcık Belediye Başkanlığının önderliğinde sahada güçlü bir şekilde HALK TEPKİSİNİ gösteren Yazıcık Çevre Koruma Derneği ve Yazıcık halkına aittir. Mücadeleye destek veren kişi ve kurumları, doğa harikası Yazıcık Beldesini, (gelecekte vatana ihanet ve insanlığa karşı suç’tan yargılanacak olan MAPEG yöneticilerinin sattığı) Bentonit maden ruhsatından tamamen kurtarmak için Tokat İdare Mahkemesinde yapılacak duruşmaya da bekliyoruz.”