Ömer Kırlı yazdı…
Muğla her daim Atatürkçü bir çizgidedir. Bu, sıradan söylemlerden çıkan bir tez sözü değildir; tarihte yaşanmışlıklardan ortaya çıkan bir duruş felsefesidir. Bunu anlayabilmek adına Kuvayı Milliye dönemine iyi bakmak; sadece bakmak değil, hissetmek gerekmektedir. Yazılarımın ağırlığı ve tespitlerimin çoğunluğu bu yöndedir.
KURULUŞUN İLK KIVILCIMI VE MUĞLA’NIN TERCİHİ
Bu Atatürkçülüğün çıkış noktasındaki en önemli olay, Büyük Millet Meclisi’nin birinci dönem seçimleridir. Muğla, Kuvayı Milliye’de ve Cumhuriyetin kuruluş aşamasında çok önemli bir rol oynamıştır. Bu seçimde Muğla listesinde Mustafa Kemal Atatürk ve Ankara Müftüsü Rıfat Börekçi vardır. Yani Muğla, Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı mücadelesine inanmış; hem fiziken hem de fikir olarak destek vermiştir. Birinci seçimlerde Muğla büyük itibar kazanmış ve Muğlalı olan Mustafa Muğlalı Paşa da Büyük Millet Meclisi uygulamalarında boy göstermiştir.
CUMHURİYETİN KALBİ: KUVAYI MİLLİYE
Kuvayı Milliye, Cumhuriyetin vücut bulmasında önemli bir etkendir; bir nevi kalbidir. Sağlıklı bir kalp neticesinde Cumhuriyet kurulmuş, işgal kuvvetleri topraklarımızdan atılmıştır. Bu tarihi anlatırken ve yazarken iki insandan feyz aldım: Biri rahmetli yerel yazarlarımızdan Ünal Türkeş, diğeri de Cumhuriyetin değerlerine ve Atatürk’e sonuna kadar sahip çıkan, bu uğurda bedel ödemiş rahmetli Nihat Genç’tir. Tarihi anlamak için önce vatanı karşılıksız sevmek gerekmektedir. Herkes sözde vatanını sevebilir ama adama sorarlar: “Vatan için, yaşadığın şehir için ne yaptın?” Yıllarım Muğla’yı ve Cumhuriyeti araştırmakla geçti, geçiyor. Mutsuz değilim; bu miras Atatürk’ten, Nihat Genç’ten, Ünal Türkeş’ten bana kalmış kutlu bir davadır. Muğla asla öyle kuru kuruya anlatılacak, yazılacak bir memleket değildir.
DİRENİŞİN İSİMSİZ KAHRAMANLARI
Muğla halkı işgalde susmamış, mücadele etmiştir. Ulalı Cavit Aker, Cemal Karamuğla, Hafız Sabri Aksoy, Bozüklü Hacı Süleyman Efendi ve niceleri canını ortaya koymuş; nice zorluklar yaşamasına rağmen mücadeleyi bırakmamış ve Cumhuriyetin kurulmasında önemli rol almıştır. Muğla sokaklarını gezerken veya Muğla’yı konuşurken, bu şanlı tarihin sesini kulaklarımızda ve yüreğimizde hissetmeliyiz.
İMKANSIZLIĞIN İÇİNDEKİ İNANÇ
Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a 18 kişiyle çıktığı mücadelede asıl hedefi; bağımsızlık karakteri olan Anadolu insanını bu mücadeleye inandırmaktı. Bunu başardı, halk ona inandı. Milli Mücadele yokluklar ve imkânsızlıklar içinde verildi; ama bu imkânsızlıklar ne Atatürk’ü ne de yüce Türk milletini durdurmayı başarabildi.
Bugün de bu durum değişmemiştir. Şehir, Atatürk’ün çizdiği yoldan devam etmektedir. Her sokakta, her balkonda, her işletmenin camında Türk bayrağı ve Atatürk posterlerini görebilmek mümkündür. Çünkü Muğla halkı ezelden beri bir geleneği yaşatmaktadır. Atatürk, “Cumhuriyet ilelebet payidar kalacaktır” derken; Muğla gibi şehirlerin var olacağından emin olduğu için bu sözü söylemiştir. Atatürk bu halka sonsuza dek güvenmiş ve inanmıştır; Muğla da bu inanca sonuna kadar sahip çıkmaktadır.
O yüzden ne yaparlarsa yapsınlar, bu tarihi kimse değiştiremez; bu sevgiyi kimse kalplerden asla silemez.
Yine bir sonraki yazımda; Atatürkçü ve Muğlalı bir Duruşla tekrar buluşmak dileğiyle…
