Adalet Bakanı Akın Gürlek, NTV canlı yayınında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu, soruları yanıtladı.
Açılım sürecine ilişkin soru üzerine Gürlek, Türkiye’nin 40 yıldan bu yana en büyük sorunlarından birinin terör olduğunu söyledi.
Herkesin terörün bitmesini istediğini belirten Gürlek, “İnşallah bu sorunu aşacağız. Gerçekten çok önemli bir aşamaya gelindi. Biz bu süreci çok önemsiyoruz. Türkiye kendi içerisinde terör sorununu bitirirse, dışarıda da güçlü olur.” ifadelerini kullandı.
Süreçle ilgili TBMM’de kurulan komisyonun raporunu tamamladığını hatırlatan Gürlek, Meclis’in bu kapsamda yasal düzenleme yapabileceğini dile getirdi.
Raporda belirtilen düzenlemeleri yapma yetkisinin TBMM’de olduğuna işaret eden Gürlek, Adalet Bakanlığı olarak kendilerinin de kanunun yapılma sürecine teknik destek vereceklerini ifade etti.
‘ŞAHSA İLİŞKİN DÜZENLEMELER OLMAZ’
Bakan Gürlek, şunları kaydetti:
“Kesinlikle yapılacak düzenlemeler, genel affa ilişkin düzenleme olamaz, şahsa ilişkin düzenleme de olamaz. Bunları ayırmamız gerekiyor. Genel af çağrısı ile ilgili, böyle bir şey olmaz. Şahsa ilişkin düzenlemeler de olmaz. Zaten raporda da belirtildi. Sayın Cumhurbaşkanı’mız da daha sonra kamuoyuna açıkladı. Burada İnfaz Kanunu’nda, Terörle Mücadele Kanunu’nda düzenlemeler yapılabilir ya da yüce Meclis yeni bir yasa çıkartabilir, geçici bir madde koyabilir. Artık bu Meclis’in takdiri.”
FETÖ ve IŞİD gibi terör örgütlerinin bu düzenlemeden yararlanmaması gerektiğine dikkati çeken Gürlek, Meclis’in de bu hassasiyeti gözeteceğini düşündüğünü söyledi.
‘PAKETTE ‘UMUT HAKKI’ İLE İLGİLİ BİR DÜZENLEME YOK’
Bakan Gürlek, “umut hakkı” ile ilgili soruya, “Umut hakkı çok konuşuldu. Ben rapora baktım ‘umut hakkı’ diye bir ibare yok. Bizde terörden dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları var. Eskiden idam cezasıydı. İdam cezası kalktığı için terörden dolayı ağırlaştırılmış hapis cezaları var. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları aynen infaz ediliyor. Yani ölene kadar infazı gerçekleşiyor. Yani şartlı salıverme ya da koşullu salıverme hükümlerinden yararlanamıyor. Burada Meclis’imizin takdiri. Bir düzenleme yapar mı, yapmaz mı bilmiyorum ama bu pakette ‘umut hakkı’ ile ilgili bir düzenleme yok.” cevabını verdi.
YASA DIŞI BAHİS VE FUTBOLDA ŞİKE SORUŞTURMALARI
Yasa dışı bahis, sanal kumar ve şikenin toplumun kanayan yarası olduğunu vurgulayan Gürlek, “Ben, 81 il başsavcımıza özel olarak genelge gönderdim. Yasa dışı bahis, sanal kumar konusunda mücadele kararlılığımız sonuna kadar devam edecek. Bu, toplumda kanayan yara. İnsanların bu illetten kurtulması lazım. Bizim bataklığı kurutmamız lazım. Buradaki sistem tamamen yurt dışından şirketler üzerinden oluyor. Kanunda eksiklik olduğunu tespit ettik, cezaların az olduğunu gördük. Onlarla ilgili düzenleme yapacağız.” diye konuştu.
Gürlek, şunları kaydetti:
YASA DIŞI BAHİS VE FUTBOLDA ŞİKE SORUŞTURMALARI
Yasa dışı bahis toplumun kanayan yarası. IBAN mağduru dediğimiz mağdurlar var. Öğrenci hesaplarını kiraladılar, bunlara komisyon verdiler, bu şekilde sisteme paralar girdi ve yurt dışına çıktı. Ödeme sistemlerini kullanmaya başladılar. Birçok ödeme sistemine de operasyon yaptık.
İnsanların bu yasa dışı bahis illetinden kurtulması lazım. Bizim bataklığı kurutmamız lazım. Kanunlarda eksiklik olduğunu tespit ettik. Cezaların az olduğunu gördük. Sosyal medya üzerine çok fazla reklam yüklüyorlar. Sosyal medya fenomenlerinden başladık. Sizin o yasa dışı bahis sitesini bilmiyorsunuz, kamuoyuna tanıtılıyor. İlginizi cezbediyor, çok kolay para kazanabileceğinizi sunan tuzak kuruluyor. Sosyal medyada düzenleme yapmamız gerekiyorsa yapmamız lazım.
‘ÖZEL BİR EKİP VE BÜRO KURMAYI DÜŞÜNÜYORUM’
Şike konusunda da İstanbul özelinde örnek vermek istiyorum. Çok güzel bir çalışma yaptık. Sadece bir futbolcunun, hakemin, spor yöneticisinin bahis oynaması tek başına yeterli değil. Kendi maçına bahis oynaması gerekiyor, aynı şekilde bunun tespit edilmesi gerekiyor. MASAK hareketleri gerekiyor, para trafiği gerekiyor, telefon kayıtları, HTS kayıtları gerekiyor. Biz bunlarla ilgili çok güzel bir ekip kurmuştuk. İstanbul’da kurduğumuz ekibin tüm Türkiye’ye yayılmasını istiyoruz. Tüm futbol maçları inceleniyor. Bizim sosyal medya ağımız da vardı. Vatandaş şikayet ediyor, “Şu maç 2 taraf birbirine gol atmadı-şut çekmedi.” diyor. Biz buna ilişkin iddianame de düzenledik.
İki takım beraberliğe razı, şut çekmiyor, kaleye atak yapmıyor. Bununla ilgili uzman arkadaşlarımız var. Tüm Türkiye’deki başsavcı arkadaşlarımıza böyle bir özel ekip kurmayı düşünüyorum. Özel bir ekip ve büro kurmayı düşünüyorum. Onlar da aynı şekilde, futbolda, basketbolda diğer sporlarda, şike ve teşvikle mücadele edeceğiz. Çünkü hepimiz takip ediyoruz.
‘DOSYADAKİ İSİMLERE İNANAMADIK’
Şaşırdık tabi. İzlerken biz bunları görmüyorduk ama hakim-savcı olarak dosyaya bakmamız lazım. Dışardaki şey bizi ilgilendirmiyor. Baktığımız zaman şaşırdık, futbolcu isimleri, takım isimleri, inanamadık.
Ama gerçekten deliller gerekiyor, deliller gelince şaşırdık ama görevimizi yapmak zorundayız. Futbolun temiz kalması lazım. İnsanlarımız çok fanatik, çok seviyor. İnsanlar orada kendisini kaybediyor. Emekçi bir camianın emeğine saygı duymamız gerekiyor. Federasyon Başkanımız da üzerine düşeni yaptı. Maalesef şikeler yapıldı, bunu biz tespit ettik. İddianameler düzenlenmeye başlandı. Yargılamalar başlayacak. Olmaması gerekirdi ama maalesef yapılmış.”
UYUŞTURUCU OPERASYONLARI
Bakan Gürlek, uyuşturucunun da toplumun kanayan yarası olduğuna dikkati çekerek, gençlerin uyuşturucuya yönelmesinin sebeplerine bakılması gerektiğini söyledi.
Uyuşturucu soruşturmalarında ilk başta kullanıcıyı tespit ettiklerini belirten Gürlek, “Sonra dağıtıcı, daha sonra ana dağıtıcı, daha sonra da büyük kartellere ulaşıyorsunuz. Bu sistem tüm dünyada da böyle işliyor. İstanbul’da yapmış olduğumuz uyuşturucu operasyonlarında kokain ana dağıtıcısının ikisini yakaladık. Aynı şekilde yurt dışındaki büyük kartellere de operasyon yaptık. Uyuşturucuyla mücadele silsile halinde oluyor. Sonuna kadar gideceğiz. Bu bataklığı kurutmamız gerekiyor. Gençlerimizin geleceği bize emanet.” ifadelerini kullandı.
SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK: İNFAZ DÜZENLEMESİ YAPMAMIZ LAZIM
“Suça sürüklenen çocuk” kavramının değiştirilmesi gerektiğinin altını çizen Gürlek, şunları kaydetti:
“Modern hukukta da mukayeseli hukukta da bunun örneklerini inceliyoruz. Bizde cezai anlamda çocuğun sorumluluğu 12 ila 18 yaş aralığında ama mesela Norveç’te çocuğun cezai sorumluluğunu 10 yaşına çektiler. Biz de bunları inceliyoruz. Çocuk neden boşluğa düşüp de suç örgütlerine gidiyor, bizim bunu bulmamız lazım. Gerekirse bunların cezalarını ağırlaştıracağız. İnfaz düzenlemesi yapmamız lazım. Maalesef bizim İnfaz Kanunu’muzda çocuklara özgü infaz hükümleri var. Yani çocuğun cezaevinde kaldığı bir gün, 2 gün sayılıyor. Gerekirse infazda düzenleme yapıp, çocuk cezasının tamamını yatacak.”
‘GENEL AHLAKI KORUMAMIZ LAZIM’
Çocukların suça yönlendirilmesi dışında genel ahlakının da korunması gerektiğini vurgulayan Gürlek, şunları ifade etti:
“Sosyal medyada maalesef genel ahlakı bozan, çocukları cinsiyetsizliğe teşvik eden yayınlar, kişiler türedi. Biz, bunlarla da mücadele edeceğiz. Burada Türk Ceza Kanunu’nda bir boşluk varsa, bunun da müeyyidesini getirmemiz lazım. Çocuklarımızın geleceği bize emanet. Kamu sağlığını, genel ahlakı korumamız lazım. Türk Ceza Kanunu’nda düzenleme eksikliğini tespit ettik. Genel ahlakı bozan, çocuklarımızı cinsiyetsizliğe teşvik eden, sosyal medyada yayınlar yapan, sapkın akımlara yönlendirenler var. Biz bunlarla da mücadele edeceğiz. Arkadaşlarımız teknik çalışmalara başladılar. İnşallah bunları 12. Yargı Paketi’nde kısa sürede icraata getirmeyi düşünüyoruz.”
SOSYAL MEDYA DÜZENLEMESİ
“Sosyal medya özgürlük alanı değil, kuralları olması lazım” diyen Gürlek, şöyle devam etti:
“Burada bir eksiklik var. Bir kişi bir hesap açıyorsa bunun sorumluluğunu taşımak zorunda. Sahte hesap, anonim hesap açılmaması lazım. 15 yaşının tamamlamış kişiler hakkında Aile Bakanlığımız bir çalışma yapıyor. Adalet Bakanlığı’nın görevi 15 yaşının tamamlamış kişiler için. Sosyal medya platform sunucularını davet ediyoruz. Biz toplantılar yapıyoruz. Online bankacılık hesabına girdiğiniz zaman size mesaj geliyor, kimliğiniz doğrulanıyor. Çalışmamız aynı şekilde olacak. Doğrulama koduyla sosyal medyaya giriş yapılacak. Biz güvenlikli bir alan oluşturmak istiyoruz.
Sosyal medya hesaplarında anonim olarak kullanılan hesaplara bir süre vereceğiz. Örneğin 4 ay. Bu süre içinde ya gerçek hesaba geç, geçmiyorsan da hesabın kapatılacak. Sosyal medya hesabı kullanıyorsan kusura bakma şahsi hesabını doğrulayacaksın ve orada da birine hakaret etmişsen sorumluluğuna da katlanacaksın.”
‘AVUKAT KURYE OLARAK KULLANILIYOR’
Cezaevlerinde avukat görüşmelerine ilişkin olası düzenleme sorusuna yanıt veren Gürlek, İnfaz Kanunu’ndaki hükümlere işaret etti. Avukatların kurye olarak kullanıldığını savunan Gürlek, “Adnan Oktar suç örgütü var. Bakın Adnan Oktar suç örgütünün liderini bir ayda 292 tane avukat ziyaret etti. Yani niye ziyaret eder? Neden ziyaret eder? Çünkü avukatlar kurye olarak kullanılıyor” dedi.
İnfaz Kanunu’ndaki hükümlere de işaret eden Gürlek, şunları söyledi: “Şöyle bir örnek verdim ama tabii bu biraz yanlış anlaşılması olabilir. Bakın bizim İnfaz Kanunumuz var. İnfaz Kanunumuz zaten bir düzenleme var. 59. maddede. Ne diyor? Terör ve örgüt suçları bakımından eğer bir avukat sanık ile bir kurye işte yapmışsa yani kurye ne demek? İşte orada örgütün propagandasını yapmışsa, örgüte dışarıya haber göndermişse ya da örgüt konusunda şahsın talimatlarını örgüte iletmişse ya da örgütün talimatlarını şahsa iletmişse burada çok önemli mahkeme kararıyla ve maddi bir somut olgu olması durumunda görüşme kısıtlanabilir, kaldırılabilir, saat aralığı düzenlenebilir diyor.”
Yargıda “Alo Adalet” hattını devreye sokacaklarını belirten Gürlek, “Vatandaş adli anlamda kendisine bir muhatap bulacak, davası neden uzamış bir geri dönüş alacak. Kısa sürede hayata geçireceğiz” diye konuştu.
‘HAKİM MAKUL GEREKÇE SUNAMIYORSA SONUÇLARINA KATLANACAK’
Öte yandan, uzayan yargılama süreçlerine ilişkin konuşan Gürlek, “Hâkimin terfi edebilmesi için HSK’nın belirlediği ilkeler var; bunu biraz daha sert uygulayacağız. Hâkim kusura bakmasın, 8 yıldır boşanma davasını bitiremiyorsa sebebini sormak zorundayız. Makul gerekçe sunamıyorsa sonuçlarına katlanacak! Kira tespit, tahliye davası neden 5 yıl sürsün!” ifadelerini kullandı.
