ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a saldırıları sonlandırmak için 15 maddelik bir plan önerisinde bulunduğu ve bunun müzakereleri için de bir aylık geçici ateşkes teklif ettiği iddia edildi.
İsrail’in Kanal 12 televizyonunun adını vermediği İsrailli kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD’nin İran ile gerilimi sonlandırmak için 15 maddelik bir teklif hazırladığı ileri sürüldü.
İran’a saldırıları sonlandırmak için hazırlanan 15 maddelik planın Pakistan aracılığıyla Tahran’a iletildiği, ayrıca ABD’nin söz konusu anlaşmaya ilişkin müzakerelerin yürütülmesi için bir aylık geçici ateşkes ilan etmeyi planladığı iddia edildi.
Haberde, İran’a saldırıların sonlandırılması için hazırlandığı öne sürülen planın maddelerine de yer verildi.
Planın, İran’ın nükleer kapasitesinin sonlandırılması, Tahran’ın nükleer silah elde etme girişiminde bulunmayacağına dair taahhütte bulunması, İsfahan, Natanz ve Fordo nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması gibi maddeler içerdiği ifade edildi.
Ayrıca, İran’ın ülkede uranyum zenginleştirme yapmaması, elindeki yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumu Uluslararası Atom Enerji Ajansı’na devretmesinin istendiği öne sürüldü.
İddialara göre, Hürmüz Boğazı’nı yeniden gemi trafiğine açılması, İran’ın füze programının menzili ve miktarı açısından sınırlandırılması, Tahran’ın bölgedeki “vekil güçlere desteğini” kesmesi gibi şartlar da bulunuyor.
İddiaya göre ateşkes olursa ABD’nin şartları şöyle:
* Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak kaldırılması.
* İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tasfiye edilmesi.
* İran “asla” nükleer silah arayışında olmayacağına söz verir.
* İran topraklarında herhangi bir nükleer materyalin zenginleştirilmesinin önlenmesi.
* Zenginleştirilmiş uranyumun UAEA’ya teslim edilmesi.
* Natanz, İsfahan ve Fordo sahalarının hizmet dışı bırakılması ve imha edilmesi.
* UAEA’ya tüm bilgilere tam erişim yetkisi verilmesi.
* İran’ın “vekil güçler” yaklaşımından vazgeçmesi.
* Bölgedeki milislerin finansmanının ve silahlandırılmasının durdurulması.
* Hürmüz Boğazı’nın hiçbir kapatma olmaksızın açık tutulması.
* Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi.
* Balistik füzelerin sadece savunma amaçlı kullanılması.
Bunun karşılığında İran’a sağlanacaklar:
* İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması.
* Buşehr’de sivil bir nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi.
İsrailli kaynaklar, İran’ın teklifi kabul konusunda isteksiz olabileceğini belirtirken, ABD’nin önce genel çerçeve anlaşması için baskı yapıp detayları erteleyebileceği endişesini dile getirdi.
