Kamu görevi zenginleşme aracı değil, millete hizmet sorumluluğudur

Kamu görevi zenginleşme aracı değil, millete hizmet sorumluluğudur

Ahmet Akbay yazdı…

Kamu görevinde bulunan bir kişinin, görevini ve kendisine emanet edilen yetkileri kullanarak zenginleşmesi asla kabul edilebilir bir durum değildir. Bu yalnızca hukuki değil, aynı zamanda ahlaki ve etik bir sorundur. Çünkü kamu yönetiminde görev yapanların sahip olduğu yetki, güç ve imkânlar şahsi mülkleri değil, milletin kendilerine emanet ettiği değerlerdir.

Kamu görevlisinin görevi sırasında elde ettiği güç, milletin gücüdür. Bu gücü kişisel menfaate dönüştürmek, kamu emanetine ihanet etmektir. Bir kamu görevlisinin hukuksuzluğa bulaşması, yalnızca kendi itibarını zedelemekle kalmaz; görevini dürüstlükle yerine getiren diğer kamu çalışanlarını da zan altında bırakır. Bu nedenle hukuk işliyorsa yanlış, hangi açıdan bakılırsa bakılsın yanlıştır. Hiç kimse farklı bakış açılarını bahane ederek hukuksuzluğu meşrulaştırmaya çalışmamalıdır.

Kimse, “Herkes yapıyor, varsın o da yesin.” anlayışıyla kamu ahlakındaki çürümeyi sıradanlaştırmamalıdır. Birilerinin yanlışlarını başkalarına örnek göstermek, yapılan yanlışı doğru hâle getirmez. Kamu görevinde bulunan hiç kimse, sistemin açıklarından yararlanmayı kendisine hak olarak görmemelidir. Hukuki ve ahlaki sınırların ortadan kalktığı bir ortamda, kamu kaynaklarını kişisel servete dönüştürmek kolaylaşır. Bu durum, kendisine emanet edilen zahire ambarından gizlice delik açan bir farenin, istediği kadar buğdayı alıp yemeye devam etmesine benzer. Oysa kamu hazinesi, hiç kimsenin şahsi ambarı değildir.

Bir kamu binası inşa ediliyor. Aradan zaman geçtikten sonra binanın çürük olduğuna ilişkin raporlar ortaya çıkıyor. İnsan ister istemez soruyor: Bu bina kartondan bir maket gibi mi yapıldı? Kullanılan demiri, betonu, yapı malzemelerini denetleyen yetkililer nerede? Üniversitelerde yetişmiş mühendislerimiz, bağımsız teknik denetim mekanizmalarımız varken bu yapıların daha temel aşamasında gerekli kontroller neden yapılmadı?

Müteahhidin malzemeden çalması, denetçinin görevini ihmal etmesi, müdürün veya amirin görmezden gelmesi yalnızca bir binanın güvenliğini tehlikeye atmaz. Milli ekonomiye zarar verir, kamu kaynaklarını tüketir ve en önemlisi insan hayatını riske sokar. Kamu malında yapılan her usulsüzlüğün bedelini sonuçta yine millet öder.

Kamu görevinde bulunanların, görev süreleri boyunca kişisel servetlerini büyütecekleri yer kamu kurumları değildir. Kamu görevi, zenginleşme fırsatı değil, millete hizmet etme sorumluluğudur.

Yolsuzluk, yalnızca bizim ülkemizin değil, dünyanın birçok ülkesinin karşı karşıya kaldığı önemli sorunlardan biridir. Tarih boyunca farklı devletlerde kamu kaynaklarının kötüye kullanılması, halkın büyük mağduriyetler yaşamasına neden olmuştur. Osmanlı dönemindeki bazı padişahların mal varlıkları dahi tarihî kaynaklarda ve açık yayınlarda tartışılmıştır. Ancak burada önemli olan, yönetim biçiminden bağımsız olarak devlet gücünün nasıl denetlendiğidir. Yönetimin sorgulanamadığı, hesap vermediği ve yetkinin tek elde toplandığı otoriter monarşik düzenlerde kamu gücünün kişiselleşmesi riski her zaman vardır.

Son yıllarda ülkemizde basına yansıyan çok sayıda yolsuzluk iddiası, kamu vicdanında ciddi soru işaretleri oluşturmuştur. Ne yazık ki bazı olayların yeterince aydınlatılmadığı veya zaman içinde unutulmaya terk edildiği yönünde bir algı oluşmuştur. Binlerce yıllık devlet geleneğine sahip bir ülkede, sanki devlet kurumları henüz yerleşmemiş ve kamu yönetiminin temel ilkeleri oluşturulmamış gibi bir boşluk hissedilmesi düşündürücüdür.

Adalet, bir kişinin iznine, isteğine veya siyasi tercihine bağlı bir müessese gibi algılanmaya başlanırsa orada hukuk devletinin temelinden söz etmek zorlaşır. Çünkü adalet kişilere ait değildir; devletin ve toplumun ortak güvencesidir. Hukukun üstünlüğü, makamı ve konumu ne olursa olsun herkesin aynı hukuk kuralları karşısında hesap verebilmesini gerektirir.

Yeryüzünde doğal bir denge vardır. Bir dere, suyunun akacağı kadar yatağını bulur. Ancak zaman içinde suyun doğal akışına müdahale edilirse yatağından çıkar, yön değiştirir ve kontrol edilmesi güçleşir. Hukuk düzeni de böyledir. Adaletin doğal işleyişine müdahale edildiğinde, hukukun yatağı değişir. Bir kişinin izni olmadan yargılamanın yapılamadığı, makam sahiplerinin hesap vermekten uzak tutulduğu bir anlayış yerleşirse hukuk düzeni ciddi biçimde zarar görür.

Dört veya beş yılda bir yapılan seçimler, seçmen açısından son derece değerli bir demokratik fırsattır. Ancak seçilmişlerin bu fırsata bakışı farklı olmamalıdır. Seçilmiş olmak, kamu kaynaklarını dilediğince kullanma yetkisi vermez. Aksine, seçilmiş olmak daha büyük bir sorumluluk yükler. Ne yazık ki zaman zaman “Bu fırsat bir daha ele geçmez, elimize geçmişken küpümüzü dolduralım.” anlayışının öne çıktığı görülmektedir.

Oysa kamu kurumunda hizmet etmek büyük bir sorumluluk gerektirir. Devlet, kamu görevlisine bu sorumluluğu yerine getirmesi için maaş ve gerekli imkânları sağlar. Buna rağmen bir yerde başlayan ahlaki bozulma, kısa sürede başka alanlara da yayılabilir. “O yiyor, ben neden yemeyeyim?” düşüncesi, kamu ahlakını çürüten en tehlikeli anlayışlardan biridir.

Yolsuzluk iddialarıyla anılan kişiler hakkında zamanında, şeffaf ve tarafsız bir hukuki süreç işletilmediğinde, toplumun vicdanında yıllarca süren bir yargılama başlar. Söylentiler, gerçekler, iftiralar ve kanıtlanmış olaylar birbirine karışır. Temiz ile kirli aynı kazanda kaynatılır. Bunun sonucunda yalnızca suçlanan kişiler değil, dürüst kamu görevlileri de toplumun gözünde şüphe altında kalır. Oysa yapılması gereken, iddiaları bağımsız yargı önünde araştırmak, suç sabit olduğunda hukukun gereğini yerine getirmek, suçsuz olanı da zan altında bırakmamaktır.

Kamu görevinde bulunan bir kişinin kişisel servetini, görevinden kaynaklanan yetki ve imkânlarla artırması asla normal karşılanmamalıdır. Örneğin bir orman koruma memuru, kendisine emanet edilen ormanı korumak yerine onu zenginleşme aracı olarak görürse bunun zararı yalnızca o memurla sınırlı kalmaz. Bir kişinin açtığı gedikten yararlanan başkaları da ormanı talan edebilir. Sonunda birileri zenginleşirken milletin ortak değeri yok olur.

*Peki, kamu görevinin temel amacı kamu yararına hizmet etmek değil midir?*

Kamu görevlisinin görev sırasında elde ettiği yetkiyi, bilgiyi, nüfuzu ve bağlantıları ticari menfaate dönüştürmesi; ihale süreçlerinden pay elde etmeye çalışması veya kamu kaynaklarını kişisel çıkarları doğrultusunda kullanması, hukukun gerektirdiği şekilde araştırılmalı ve suç teşkil ettiği takdirde yargı önünde hesap sorulmalıdır.

Bunun önüne geçebilmek için kuvvetler ayrılığı ilkesi güçlü biçimde uygulanmalı, yargı bağımsızlığı korunmalı, kamu denetim mekanizmaları etkin çalışmalı ve kamu görevlilerinin etik sorumlulukları titizlikle gözetilmelidir. İhalelerde usulsüzlük yapanlar, kamu kaynaklarından haksız kazanç sağlayanlar ve görevini kişisel menfaatleri için kullananlar kim olursa olsun ortaya çıkarılmalıdır.

Unutulmamalıdır ki devletin itibarı, makam sahiplerinin zenginliğiyle değil, kurumlarının dürüstlüğüyle ölçülür. Bir ülkenin gerçek zenginliği, kamu hazinesinin büyüklüğünden önce o hazinenin nasıl korunduğuyla ilgilidir.

*Kamu malı emanettir. Kamu görevi sorumluluktur. Hukuk herkes içindir. Adalet ise hiçbir makamın, hiçbir kişinin ve hiçbir siyasi gücün mülkü değildir.*

Milletin emaneti olan kamu kaynaklarını korumak, yalnızca yöneticilerin değil, bütün devlet kurumlarının ve toplumun ortak sorumluluğudur.

 

Abonelik

VeryansınTV'ye destek ol.
Reklamsız haber okumanın keyfini çıkar.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Veryansın TV ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!