ABD Taliban’a yenildi mi yenilmedi mi?

Nejat Eslen yazdı...

ABD Taliban’a yenildi mi yenilmedi mi?

Dün gece bir haber kanalında Afganistan’daki durum tartışılıyordu. Moderatör yorumculara ABD’nin Afganistan’da Taliban’a yenilip yenilmediğini sordu.

Yorumcuların tamamı lafı kıvırdı. ABD Taliban’a yenildi diyemedi. Hatta bu durumun ABD’nin makro bir stratejik planının parçası olduğunu iddia edenler oldu.

ABD’nin Afganistan’da Taliban’a yenilip yenilmediğini askeri ve siyasi bakımdan analiz etmek gerekir.

Önce askeri açıdan bakalım meseleye.

Savaşta zafer, yani galibiyet, “Hasmın savaşa devam etme iradesini kırmak, kendi irademizi hasma kabul ettirmek, hasmı artık savaşa devam edemez duruma getirmek’’ anlamına gelir.

Carl von Clausewitz bu durumu, “Savaş, düşmanı irademizi kabule zorlamak için bir kuvvet kullanma eylemidir’’ şeklinde ifade etmiştir.

Taliban sonuçta, “ABD ordusunun savaşa devam iradesini kırmış, kendi iradesini ona kabul ettirmiş savaşa devam edemez duruma getirmiş; ABD’nin büyük paralar harcayarak kurduğu 300 bin kişilik Afgan ordusunu ezip geçmiştir.’’

Askeri bakımdan ABD’nin Afganistan’da savaşı kaybettiğini gösteren bir diğer kriter ise coğrafya ile ilgilidir.

ABD ordusu ve desteklediği Afgan ordusu, sonuçta Afganistan coğrafyasının bütününde kontrolü kaybetmiş, ABD ordusu Afganistan coğrafyasını Taliban karşısında terk etmek zorunda kalmıştır.

Halen Afganistan coğrafyasının tamamını ABD ordusu değil, Taliban kontrol etmektedir.

O halde ABD ordusu bu savaşta yenilmiştir.

ABD savaş alanına yeniden daha fazla askeri güç getirerek, savaşı uzatarak devam ettirebilirdi.

Muhtemel insan kaybı ve harcanması gereken mali kaynaklar ABD’nin bu seçeneği uygulamasını önlemiştir.

Bu da ABD yenilgisinin bir işaretidir.

Taliban’in çağ dışı bir terör örgütü olması bu durumu değiştirmemektedir.

ABD, NATO ile birlikte Afganistan savaşını kaybetmiştir.

ABD bir terör örgütüne yenilerek Afganistan’da savaşı kaybetmiştir.

Meseleyi siyasi açıdan irdeleyecek olursak, Biden’ın “Afganistan’daki savaşın amacı, El Kaide liderlerini yakalamaktı ve bunda başarılı olduk’’ mealindeki sözleri inandırıcı değildir.

11 Eylül sonrasında kendisini dünyanın tek efendisi sanan ABD, küresel amaçlarının bir gereği olarak çoklu jeopolitik avantajlar sağlayan Afganistan’a girmişti.

Biden’ın “Afganistan’da devlet inşa etmek amacımız yoktu’’ sözü de doğru değildir.

ABD Afganistan’da devşirdiği insanlardan siyasi bir devlet yapısı ve 300 bin kişilik bir ordu kurarak orada varlığını sürekli kılmak istemiş ve bunda başarılı olamamıştır.

ABD’nin 11 Eylül’den sonra başlattığı terörle mücadele konsepti yerine küresel güç mücadelesi içinde Çin ve Rusya’ya öncelik vereceği bir gerçektir.

Bu gerçek, ABD’nin Afganistan’da başarısız olduğu, askeri bakımdan yenilgiye uğradığı gerçeğini değiştirmez.

SON SÖZ:

Amerika’da, ABD’nin Afganistan savaşını kaybedip kaybetmediği değil, hangi nedenlerle ve kimin hataları ile savaşın kaybedildiği tartışılmaktadır.

Bu konuda ciddi bir örnek aşağıda sunulmuştur:

https://www.csis.org/analysis/learning-war-who-lost-afghanistan-versus-learning-why-we-lost

ABD Afganistan savaşını kaybetti diyemeyen arkadaşlar. Utanmayın, ABD savaşı kaybetti demek ayıp değil!

Çünkü, Amerikalılar bile biz bu savaşı kaybettik derken utanmıyorlar.

Siz de gerçeği kabul edin artık, rahat edin.