TCG Anadolu’da savaş uçağı mı olmalı yoksa İHA mı? Amiraller yorumladı…

Türkiye’nin en büyük askeri gemisi olma özelliğine sahip TCG Anadolu’da F-35B savaş uçaklarının konuşlandırılması planlanıyordu. Ancak Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir, ‘İHA’ların yerleştirilmesi de düşünülebilir’ ifadelerini kullandı. Denizciler ise aynı görüşte değil.

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, CNN Türk’te yayınlanan Hakan Çelik ile Hafta Sonu programına katıldı. Yapımı devam eden milli gemi TCG Anadolu’ya konuşlanması planlanan savaş uçaklarıyla ilgili farklı bir değerlendirme yapan Demir, TCG Anadolu’ya F-35B yerine insansız hava araçları (İHA) yerleştirmeyi düşünebileceklerini belirtti.

Veryansın Tv’nin görüştüğü emekli Denizci Amiral, İHA fikrine sıcak bakmıyor. Amiralin görüşleri şöyle:

“Biz İHA’ları zaten kullanıyoruz. Yer veri istasyonları vasıtasıyla uçuyorlar ve 30-40 mil arası yer veri istasyonu koymak zorundasınız. Aksi takdirde menzilleri azami 40 mil olur. Denizde yer veri istasyonu olmayacağına göre işlevsel olmaz. Uçak gemisine konuşlu uçağın menzilinin 400-500 mil (dönüşü de göz önüne alınarak) olduğunu hatırlamak lazım. Güç aktarımı için uçak şart. İHA ve uçak önümüzdeki 30-40 yıl arası karşılaştırılabilir değil. Libya’da İHA savaşları yapılırken, Hafter uçak getirince durumun değiştiğini hatırlatmak isterim. SİHA’lar karada ve kıyı sularında kullanılabilir mevcut durumda.

NEDEN UÇAK ŞART?

İHA’lar ile hava-hava muharebesi yapılamaz… Karadaki İHA’ların azami 15 kts yan rüzgar olduğunda kalkabildiğini ama aştığında kalkamadığını, gemilerde bu şartlarda kullanımının zor olacağını da bilelim.

ABD Deniz Kuvvetleri, 8 LHD’sine 6-8 F35B konuşlandırdı ve uçak gemisi sayılarını 20’ye çıkardı. Ayrıca, uçak gemileri onarımda iken Basra Körfezi’nde yüksek tehdit ortamında bu LHD gemilerini İran’a karşı uçak gemisi olarak kullandığını hatırlatmak isterim. Güney Kore ve Japonya da LHD’lerine F35B konuşlandırıyor. İlla F35B gerekli değil, VSTOL/STOL özellikli uçak olmalı.”

TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜK ASKERİ GEMİSİ

Türkiye’nin en büyük askeri gemisi olma özelliğine sahip TCG Anadolu gemisinde F-35B uçaklarının konuşlanabileceği, genel maksat hava araçlarının yer alabildiği ve bir amfibi taburdan oluşan denizaşırı mukabele birliğinin barınabileceği şekilde inşa edildiği duyurulmuştu. Çok maksatlı amfibi hücum gemisi TCG Anadolu’nun bu yıl suya indirilmesinin öngörüldüğü belirtildi.

Öte yandan Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, katıldığı programda F-35, S-400 ve milli silahlanma konusunda da açıklamalarda bulundu. Demir’in açıklamalarının satır başları şöyle:

YAPAY ZEKALI İHA’LAR

Bir sürü İHA konsepti görecekler. Yapay zeka katılmış İHA’lar bunlar. Bir tanesi komuta edecek belki onlara. Eğer operasyon bölgenizde bu İHA’larda yüklenmiş haritalarla, zemini karşılaştırıp bulabilecek, akıllı algoritmayla beraber artık herhangi bir haberleşme sisteminden bağımsız olarak kendi operasyonunu yapabilecek yapay zeka yüklenmesi konsept düşünüyoruz.

VİDEO – Yapay zekalı İHA’ların üretimine başlandıhttps://t.co/AxODd2g3gu pic.twitter.com/f4Kpa3xp4M

— Veryansıntv.com (@veryansintvcom) November 16, 2019

TCG ANADOLU

Anadolu gemisi, yapımı devam etmekte. Geminin içinde havuzumuz var. Üstte helikopter, uçak konuşlandırıyorsunuz. Uçak hangarınız var, çıkarma gemilerinin olduğu havuzunuz var. Gemimiz inşallah gelecek sene sonunda hizmete alınacak.

S-400 SİSTEMLERİ NASIL ÇALIŞACAK?

İlk sistemin unsurlarının geldiğini söyledik. Nisan 2020 konulan hedef. Kurulması, eğitimlerinin, testlerinin yapılması gibi bir süreç var. Böylesine sofistike bir sistemin, bir de anlayış olarak Türkiye’nin alışık olmadığı bir sistemin devreye alınması zaman alacak.

İki konu var, NATO sistemine entegre edilmesi meselesi. Biz bunu NATO sistemine entegre etmeyeceğimizi, tek bölgeyi koruyacak sistem olacağını söyledik.

F-35’LERLE BİRLİKTE KULLANILABİLİR Mİ?

F-35 ile bir arada bulunamaz argümanı… Bir problem olmadığını söylüyoruz. Biz gerekli tedbirleri aldığımızı söylüyoruz ancak muhataplarımıza diyoruz ki, bizim aldığımız tedbirleri bilmiyorsunuz, gelin bunları bir konuşalım. İlaveten endişeye yol açan bilgileriniz varsa, tartışalım, tedbir alınması gerekiyorsa alalım. Biz sadık dost ve müttefik olarak bu konuda bizim gözümüzden kaçan bir risk unsuru varsa tartışma, tedbirini almaya hazır olduğumuzu söyledik. Bu konuda bir adım atılmaktan imtina edildi.

S-400 KULLANILACAK

‘Biz başka bir şeyi tartışmayız’dan ‘bakalım’a geldik. İyi niyetli masaya oturursa, karşı tarafta teknik temeli olan bir argüman varsa; biz hep söylüyoruz tedbirler de alırız. Ama bunun konuşulması, tedbirlerin ortaya konması gerekiyor. Keyfi olarak alınmış bir karar değil. İki seneye yakın Patriot’la ilgili görüşmeler sürdürdüm. Bizim S-400 alımımızın macerasına baktığımızda pat diye S-400 alalım diye verilmiş bir karar değil ki, bunu kendileri de biliyorlar.

İhtiyaca binaen aldığınız ve bu kadar para verdiğiniz sistemi ‘biz falancanın hatrına kullanmayız’ demek doğru bir yaklaşım değil. Biz görevimizi yaparız, kullanılır hale gelir. Nasıl kullanılacağı sonraki kararlardır. Biz Rusya ile de müttefiklik ilişkimiz var, Amerika ile ilişkimiz var. Biz attığımız imzalara saygılı şekilde devam etmek durumundayız. Ülke olarak da bize yakışan bir durumdur.

S-400 EĞİTİMİ DEVAM EDİYOR MU?

Rusya’da devam ediyor. Sistemin kurulmasından sonra kullanım şekli ve süresiyle ilgili olarak zaten MSB’nin uhdesinde yürütülecek kararlar bunlar.

Biz burada teknik personel olarak da askeri personel olarak da Türkiye’nin denetiminde olacağı; Amerika tarafından ifade edilen ‘rus personel girecek’ gibi, söz konusu olmadığını söyledik. Böyle bir şeye gerek olmayacak bir yapı kurduk zaten.

TEKNOLOJİ TRANSFERİ VE ORTAK ÜRETİM SÜRECİ

Birinci sistem hazır alım formatında düşünüldü. Ama ikinci sistemin bilhare devreye alınıyor olmasının da arkasındaki sebep bu. Orada evet bunu yapalım ve bu ortak üretim meselesindeki parametreleri tartışalım, teknoloji transferini konuşalım ve ikinci sistemle ilgili yol haritasını belirleyelim diye müzakere sistemi yürüdü.

Takvim çalışmaya başladı ancak bu teknoloji transferi gibi parametrelerin hayata geçirilmesinin belli bir süre almasından dolayı ikinci sistemin gelişi belli bir takvime bağlandı, 2020’den daha sonra.

İKİ SİSTEMİ DE ALMAYA TÜRKİYE’NİN İHTİYACI VAR MI?

Bazı eski doğu bloğu ülkelerinde olan eski sistemleri düşünürsek tek değil ama S-400 anlamında düşünürsek tek ülke olacak.

Hava savunma bir şemsiye. Bizim ilk ihalemiz 4 sistem için çıkılmıştı. Şu anda iki sistemi aldık ama 4 sistem bile çok kısmi bir kapsama sağlayacaktı. Türkiye’nin ihtiyacı 4’ten fazla hava savunma sistemi.

Biz Patriot teklifini değerlendirmeye açığız. O açıdan bizim hava füze savunma sistemindeki ihtiyaçlarımız devam ediyor. Kapsama alanını büyük düşünmemiz gerekiyor. Kendi milli sistemlerimizi geliştirmeye devam ediyoruz.

Eğer şartlar uygun olursa biz her zaman için patriot teklifini değerlendirmeye hazırız. Teklif gelir, şartlar bizim açımızdan uygun bulunursa tabi ki patriot sistemi değerlendirilebilir. İki sistemin bir ülkede bulunmasında sorun yok.

Kademeli savunma sistemi diye terim kullandım. Yüksek irtifa, orta, alçak savunma sistemine kadar gelen bir şemsiye oluşturmanız gerekiyor ki çok iyi anlamda hava savunma sistemi kurasınız. SİPER havunma sistemimizin çalışması devam ediyor. HİSAR alçak irtifa hava savunma sistemi. 15 km zarfında tehdidi önleyebilecek zarfında. Milli gemimizden milli füzemiz ATMACA’yı atıyoruz.

Çeşitlenerek gidiyor bizim İHA’larımız.

MİLLİ MUHARİP UÇAK PROJESİ NE DURUMDA?

Rüzgar testleri yapıldı. Alt sistemlerle ilgili ASELSAN ve TUSAŞ arasında sözleşme imzalandı. Uçakta hemen hemen hatrı sayılır bütün şirketlerimiz yer alıyorlar. TÜBİTAK net şekilde işin içinde. HAVELSAN işin içinde, bütün savunma şirketlerimizi burada alt sistem yüklenicisi olarak hepsinin rol dağılımını yaptık.

Motor meselesi var, motorun hazır ürün olarak protatip olarak kullanmayı düşünüyoruz ama bir taraftan tasarım çalışmamız devam ediyor. Rolls-Royce  ile görüşmelerimiz devam ediyor. Belirli unsurlarda anlaşamamıştık.

Bizim şirketimizde milli motor geliştirme çabalarımız devam ediyor.

2023’te hazır hale getireceğiz. Uçuş tarihimizi ötelemek durumundayız, 2025 – 2026’yı hedefliyoruz. Çünkü çok kritik testler var.

Milli Muharip Uçağı’n da F-35’e benzer şekilde çok uluslu olmasının daha doğru olduğunu düşünüyoruz. Dost ve müttefiklere bu projeye ortak olmalarını tavsiye ediyoruz.

700 PROJE VAR

Ben 18-19 senemi yurt dışında geçirmiş bir insanım. Önüm açık olsaydı ben Türkiye’ye dönerdim. Dönmek için fırsatları aradığım zamanlar oldu. Biz şu anda bu beyin göçünü bu projelerle tersine çevirebileceğimize inanıyoruz. Yurt dışında sistemin içindeki çarklardan bir tanesi olabilecek insan burada sistemin motoru olabiliyorlar. Bu dinamizme ihtiyacımız var. Yurt dışında çalışmakla, Türkiye’de kendi insanına hizmet etme noktasında çok büyük fark var. Burada gecenizi gündüzünüze katarsınız ama burada çalışmanın aşkı çok daha başka.

2002’lerde 65 proje varken, şu anda 700 proje var. Bunları gördüğünüzde savunma alanında çok projemiz var. Büyük hacimli projeler, milli uçak, milli denizaltı gibi… Bu tür projelerde eğer ihtiyaç varsa, devlet kararlıysa kaynak oluşturur. Fonumuzun malumunuz bizim yaptığımız işlerin önemli bir kısmı savunma sanayii destekleme fonundan yapılıyor.

LAZER SİLAHLARINDA SON DURUM

İnsanız Denizaltı Aracı diyoruz biz buna. Yeter ki komutayı sağlayıp idare edebilin. Deniz unsurlarına karşı kullanacağız. Bu anlamda çeşitli yarışmalar açtık. Ekosistemi hareketlendiriyoruz.

Lazer güdümlü füzelerde çok iyiyiz. Akıllı mühimmatlarımızın bir çoğu lazer güdümlü olarak güdümlendiriliyor. Bir de şu an topçu roketlerimize lazer güdümü takmakla ilgili projemiz var. Lazer silahalrıyla ilgili önemli mesafe kat etmiş durumdayız.