Ülke ülke darbelerdeki ABD izleri

NİKARAGUA

Washington’ın 1912’den 1933’e kadar Nikaragua’yı işgali, ABD ordusunun 1898’den 1934’e kadar çeşitli Latin Amerika ülkelerine müdahale ettiği “Muz Savaşları”nın bir parçası oldu. ABD’nin bu işgaldeki amacı, Karayip Denizi’ni Pasifik Okyanusu’na bağlayan Nikaragua Kanalı’nı başka ülkelerin yapmasını engellemekti. ABD, 1926’da muhafazakar hükümet ve liberal güçler arasında başlayan iç savaşa dahil oldu.

Muhafazakar hükümet güçlerinin yenilmesi sonucu 1927’de ülkeye müdahale eden ABD, liberalleri mağlup ederek kendi yönetimini kurdu ve 1933’te Nikaragua’dan ayrıldı. Ülkeye 1981’de bir kez daha dönen ABD, solcu hükümeti devirmek isteyen aşırı sağcı terör örgütü Contra güçlerine, Kongrenin yasaklamasına rağmen destek verdi. Bu savaşta en az 30 bin kişinin öldüğü tahmin ediliyor.

MEKSİKA

ABD, Meksika Devrimi sırasında oligarşiyi yıkmak isteyen, aralarında Pancho Villa ve Emiliano Zapata’nın da olduğu devrimcilerle savaşmak için birlikler gönderdi. Ülkeyi 30 yıldan uzun süre kontrol eden diktatör Porfirio Diaz yönetimine arka çıkan Beyaz Saray, bu ilişkiyi korumak için 1913’te Francisco Madero’ya karşı yapılan kanlı darbeye destek verdi ve General Victoriano Huerta’yı devlet başkanı olarak göreve getirdi. Beyaz Saray’a Woodrow Wilson gelince Huerta’ya verilen destek çekildi ve silah ambargosu uygulandı. Huerta’ya silah sevkiyatının önlenmesi için 21 Nisan 1914’te Veracruz limanı işgal edildi. Aynı yıl 23 Kasım’a kadar süren işgalle Huerta devrilirken Venustiano Carranza yönetime geldi.

HAİTİ

ABD ordusu, Haiti’deki ekonomik çıkarlarını korumak için 1915 yılında bu ülkeyi işgal etti. Diktatör Jean Vilbrun Guillaume Sam’e arka çıkan, köleliğe destek veren ve Kuzey Amerika şirketlerinin binlerce dönümlük araziye el koymasına yardımcı olan ABD’nin işgali sırasında binlerce kişinin öldüğü belirtiliyor. ABD, 1934 yılında kendisine sadık bir ordu bırakarak ülkeyi terk etti.

Ülkeyi 1994 yılında bir kez daha işgal eden ABD, Jean-Bertrand Aristide’nin darbeyle devrilmesinin ardından “demokrasiyi korumak” için müdahalede bulundu. Operasyon, General Raoul Cedras’ın ülkeyi terk etmesiyle sonuçlanırken ABD ve Birleşmiş Milletler askerleri bir süre daha Haiti’de kaldı.

GUATEMALA

ABD, 1944 Guatemala Devrimi’nden önce hüküm süren seçkinlere iktidarı geri kazandırmak için demokratik seçimlerle başa gelen Devlet Başkanı Jacobo Arbenz’e karşı 1954’de PBSUCCESS kod adlı CIA darbesi tertipledi. Bu darbeyle başkanlığını Albay Carlos Castillo Armas’ın yaptığı askeri cunta başa gelirken ABD de ülkedeki ekonomik ve askeri çıkarlarını yeniden kazandı. Darbenin yol açtığı 36 yıllık iç savaş, 200 binden fazla Guetamalının hayatına mal oldu.