301 canın karşılığında trafik kazası gibi yargılandılar!

'301 sayı değil, 301 demek eş demek, can demek, evlat demek... Karşılığında bir trafik kazasında adam öldürmüş gibi ceza aldılar.'

301 canın karşılığında trafik kazası gibi yargılandılar!

VERYANSIN TV

13 Mayıs 2014’te ülkeyi ayağa kaldıran Soma Katliamı’nın üzerinden 6 yıl geçti. Bilirkişi raporunda “Türkiye tarihinin en büyük iş kazası” vurgusu yapılan olayda 301 madenciyi ölüme götüren büyük ihmallerin sorumlusu Soma Kömür İşletmeleri yöneticileri bir trafik kazasında ölüme neden olmuş gibi ‘taksirle adam öldürme’ suçlamasıyla 15 ile 22 yıl arasında cezalar aldı. Şirketin patronu Alp Gürkan beraat etti. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan 15 yıl hapis cezası aldı. Ancak istinaf mahkemesi kararıyla tahliye edildi. Bugün aramızda dolaşıyor…

DAVA SÜRECİNDE NELER OLDU?

Soma katliamında, 301 madencinin şehit olmasının ardından başlatılan adli soruşturmada, haklarında, ‘olası kastla öldürme’, ‘bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma’, ‘neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama’ suçlarından 301 kez, 2 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan 51 sanık yargılandı.

KAMU GÖREVLİLERİ KAÇIRILDI

İddianamedeki en önemli dayanaklardan 5 Eylül 2014 tarihli bilirkişi raporunda tüm asli veya tali kusurlular tespit edildi. Kusurları bulunanlar arasında şirketin farklı kademelerindeki yöneticilerin yanısıra devlete bağlı Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) Ege Linyit İşletmeleri (ELİ) baş mühendisi ve kontrol mühendisleri de vardı. Ancak kusurlu kamu görevlileri hakkında Enerji Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı soruşturma izni vermedi. Hatta dönemin Çalışma Bakanı Faruk Çelik “Soma’da müfettişlerime soruşturma ideolojikti, izin vermedim” ifadelerini kullandı.

(Fotoğraf: Gamze Çınlar, Soma)

HAKİM SAVCILARIN YERİ DEĞİŞTİ

Soma davasına iki buçuk yıl bakan heyet, Nisan 2017’de HSK tarafından dağıtıldı. Madenciliğe ve olaya hakimiyeti nedeniyle takdir toplayan davanın genç hâkimi Aytaç Ballı’nın yerine atanan isim ise dikkat çekiciydi: Elbistan Ağır Ceza Hakimi Salih Pehlivanoğlu. Pehlivanoğlu, Elbistan’da kömür sahasında 11 işçinin yaşamını yitirdiği iş cinayeti davasında sanıklara sadece para cezası veren heyetin başkanıydı.

BİLİRKİŞİ RAPORU: OLAYIN FACİAYA DÖNÜŞMESİ ÖNLENEBİLİRDİ

Dosyaya giren bilirkişi raporları, yangının aşırı üretime ve alınmayan güvenlik tedbirlerine bağlı olarak meydana geldiğini ortaya koyuyordu. 2016 yılında mahkemeye gelen son bilirkişi raporunda “Yaşanan olayın faciaya dönüşmesi önlenebilirdi” vurgusu yapıldı. Raporun sonuç bölümünde, “Türkiye madencilik tarihinin en büyük ‘iş kazası’ olan Soma faciasının, sistemin yarattığı tüm olumsuzluklara rağmen, kurumlarımızın ve işletmenin basiretli kişilerce yönetilmesi durumunda önlenebilir olduğunu düşünmekteyiz” ifadelerine yer verildi.

‘FETÖ KUMPASI’ SAVUNMASI

Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan ise mahkemede, kendilerine yönelik asılsız kampanyalar yürütüldüğünü ve bilirkişilerin suç uydurduğunu ileri sürüyor, FETÖ kumpasına maruz kaldığını iddia ediyordu.

‘OLASI KAST’ YERİNE ‘TAKSİRLE ÖLÜME NEDEN OLMA’ CEZASI

Mahkeme heyeti ve duruşma savcısı değişen davada 11 Temmuz 2018’de tepki çeken bir karar çıktı. Hazırlanan bilirkişi raporlarına, tanık beyanlarına ve delillere rağmen, iddianamedeki suçlamaya ve istenen cezalara uyulmadı. Sanıklara, 301 madencinin ölümü nedeniyle “olası kast” yerine “taksirle ölüme sebebiyet vermek” suçundan ceza verildi. Soma Holding CEO’su Alp Gürkan beraat etti, oğlu Can Gürkan 15 yıl, diğer yöneticiler de 15-22 yıl arasında değişen hapis cezaları aldı.

CAN GÜRKAN’A TAHLİYE VE MADENCİLİĞE DEVAM KARARI

Dosya istinafa taşındı. Oradan da vicdanları sızlatan bir karar çıktı. Bölge mahkemesi, yerel mahkemenin tüm bilirkişi raporlarına rağmen verdiği beraat kararlarını ve düşük cezaları onadı. Üstelik mahkeme Can Gürkan’ın tahliye olmasına ve madenciliğe devam edebilmesine karar verdi. Karara mahkeme heyetinden üye hakim Nazile Demirciler muhalefet şerhi düştü.

Can Gürkan tahliye edildi.

SANIKLAR İNFAZ YASASINDAN YARARLANACAK… 2 KİŞİ KASIM’DA TAHLİYE OLACAK

Soma davası avukatlarından Mehmet Aydın, Veryansın Tv‘ye yaptığı değerlendirmede, dosyanın şu an Yargıtay safhasında olduğunu hatırlattı. Davada tutuklu yargılanan sanıkların infaz düzenlemesinden yararlanacaklarını vurgulayan Aydın, bu kapsamda sanıklardan Soma A.Ş. İşletme Müdürü Akın Çelik ve Ertan Ersoy’un Kasım sonu itibariyle tahliye olacaklarını ifade etti. Aydın, “Bu infaz yasasından Soma sanıkları ciddi anlamda yararlanacaklar. Maalesef Türkiye’de adalet sisteminin geldiği nokta bu. 301 sayı değil, 301 demek eş demek, can demek, evlat demek… Karşılığında tabiri caizse bir trafik kazasında bir kişiyi öldürmüş gibi ceza aldılar. Bu vicdana sığacak bir karar değil.  301 defa bu kişilerin 15 veya 20 yıl ceza almaları gerekiyordu. Ancak burada sadece bir defa 15-20 yıl ceza aldılar.

Şu anda 4 sanık kaldı cezaevinde. Şirketin Genel Müdürü Ramazan Doğru, İşletme Müdürü Akın Çelik, İşletme Müdür Yardımcısı İsmail Adalı ve Teknik nezaretçi Ertan Ersoy. Can Gürkan vardı; tahliye oldu. Yerel mahkeme meslekten men cezası vermişti ama Bölge Adliye Mahkemesi onu da kaldırdı. Şu anda madencilik faaliyeti yapmasında herhangi bir engel yok.”

 

OLAY

Manisa’nın Soma ilçesi Eynez mevkisinde Soma Kömür İşletmeleri AŞ tarafından işletilen ocakta, 13 Mayıs 2014’te saat 15.00 sularında başlayan yangında, 420 metre derinlik ve 3.5 kilometre uzunluğundaki galeriler dumanla dolmuş, faciada 301 madenci hayatını kaybetmiş, 162 işçi kurtarılmıştı.