CENTCOM’un resmi internet sitesinde yer alan yazılı açıklamada, CENTCOM’un, ABD kuvvetlerinin ve ekipmanlarının, Erbil Hava Üssü’nden düzenli bir şekilde tahliyesini bugün tamamlayarak Doğal Kararlılık Harekatı misyonunu sona erdirdiği bildirildi.
Açıklamada, “Irak’tan çekilme, ABD ile Irak arasında ikili bir savunma ilişkisine geçişi öngören planlı bir sürecin parçasıdır. Birleşik Müşterek Görev Gücü-Doğal Kararlılık Harekatı (CJTF-OIR), ABD kuvvetlerinin Koalisyon ortakları ve Suriye hükümeti ile birlikte Suriye’de IŞİD’e karşı mücadeleyi sürdürmesi nedeniyle faaliyetlerine devam etmekte olup, karargahı şu anda Ürdün’de bulunmaktadır” denildi.
CJTF-OIR’in, CENTCOM’un 2014 yılında bu birimi kurmasından bu yana Irak ve Suriye’de IŞİD’e karşı yürütülen mücadelede ortak güçlere danışmanlık ve destek sağladığı ve bu güçlerin kapasitelerini artırdığı iddia edildi.
‘HER TÜRLÜ IŞİD TEHDİDİNE YANIT VERMEYE HAZIR KALMAYA DEVAM EDİLECEK’
Açıklamada, CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper’ın değerlendirmesine de yer verildi. Buna göre Cooper, şunları kaydetti:
“Irak’ta göreve çağrıldıklarında icabet eden on binlerce Amerikalı asker, diplomat ve sivil personele üstün hizmetlerinden dolayı teşekkür ederim. Azminiz, fedakarlığınız ve profesyonelliğiniz sayesinde IŞİD artık Irak’ın ulusal güvenliğine yönelik sistemsel bir tehdit oluşturmuyor, Peşmerge ve diğer Irak Kürdistan Bölgesi güvenlik güçleri de dahil olmak üzere Irak güvenlik güçleri, artık vatanlarına yönelik tehditleri tek başlarına yönetebilecek kapasiteye, liderliğe ve operasyonel bağımsızlığa sahip. Irak’ın güvenliğine ilişkin birincil sorumluluğu tamamen Irak Hükümeti’ne ve Irak’ın cesur halkına devrederken, bölgede konuşlu ABD ve Koalisyon güçleri, ortaya çıkabilecek her türlü IŞİD tehdidine yanıt vermeye hazır kalmaya devam edecektir. Teyakkuz ve hazırlık durumumuzu korumak, ABD’nin güvenliğini sağlamak ve bölgesel güvenliği güçlendirmek açısından hayati öneme sahiptir.”
Amerikan ve Koalisyon güçlerinin, Eylül ayında Erbil Hava Üssü’ndeki personel ve ekipmanların tahliyesiyle sonuçlanan geçiş sürecinin bir parçası olarak geçen yılın Ekim ayında Irak’tan ayrılmaya başladığı hatırlatılan açıklamada, Irak’ın kuzeyinde bulunan Erbil Hava Üssü, CJTF-OIR için ana operasyon merkezi görevi gördüğü ve IŞİD karşıtı operasyonlara destek veren bin 500 kişilik Amerikan ve Koalisyon gücünün büyük bir kısmına ev sahipliği yaptığı belirtildi.
PENTAGON’DAN AÇIKLAMA
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Sean Parnell, çekilme sürecine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.
Parnell, ABD ile Irak arasında Eylül 2024’te yapılan ortak açıklama ve “ABD’nin ulusal çıkarları” kapsamında ABD ve koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilme sürecini tamamladıklarını belirtti.
ABD’nin Irak’taki işgali sürecinde bölgedeki terör tehdidinin yenildiğini savunan Parnell, “Peşmerge ve Kuzey Irak’taki diğer güvenlik güçleri de dahil olmak üzere Irak Güvenlik Güçlerinin, Irak’ın güvenliğini sağlamak ve IŞİD kalıntılarını bastırmaya yönelik devam eden çabalara öncülük etmesini bekliyoruz.” ifadelerine yer verdi.
Parnell, Pentagon’un Irak’a eğitim ve istihbarat desteği vermeyi sürdüreceğine işaret ederek, “Irak’ın egemenliğini ve bölgesel istikrarı zedeleyen DEAŞ kalıntıları ve İran yanlısı milisler de dahil olmak üzere, Irak’ın halen karşı karşıya olduğu güvenlik sorunlarının çözümüne ilişkin birincil sorumluluk artık Irak hükümetine aittir.” ifadesini kullandı.
ABD’nin terörle mücadeleye olan bağlılığını sürdürdüğünün altını çizen Parnell, “ABD, sınırlarını güvence altına alan, halkını koruyan ve iki ülke arasında daha derin ticari, diplomatik ve güvenlik işbirliğinin temelini oluşturan, güçlü ve egemen bir Irak’ı desteklemektedir.” mesajını verdi.
KANLI İŞGAL
ABD ordusu, Mart 2003’te İngiltere ile birlikte öncülük ettiği koalisyon güçleriyle Irak’ı işgal etti.
Saddam Hüseyin’in biyolojik silahlar ürettiği iddiasıyla 23 yıl önce başlatılan kanlı işgal, ülkeye vadedilen “demokrasi” yerine sivillerin ağır bedeller ödeyeceği ekonomik, siyasi ve güvenlik alanlarında büyük bir kaos getirdi.
Saddam Hüseyin’in devrilmesinin ardından Irak’ta ciddi bir otorite boşluğu doğdu.
ABD işgaline karşı geniş çaplı bir direnişin ortaya çıkmasıyla birlikte ülkede etnik ve mezhebi çatışmalar da yaşandı.
Şiddetin görece azaldığı 2007 yılına gelindiğinde ABD, Irak’taki askeri varlığını kademeli olarak azaltmaya başladı.
18 Aralık 2011’de ABD ordusu muharip birliklerini tamamen çektiğini ilan etti. Ancak buna rağmen ABD’nin üslerdeki varlığı devam etti.
ABD’nin 1990’dan itibaren Baas lideri Saddam Hüseyin’i devirmek amacıyla yürüttüğü hazırlıklar ve Irak’a uygulanan 13 yıllık ambargo, ülkenin hem ekonomisinde hem de yaşam standartlarında büyük tahribata yol açtı.
ABD ve kendisine destek veren İngiltere, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) kararını beklemeden Irak’ı işgal etmek için harekete geçti. İşgal, “Irak’ı Özgürleştirme Operasyonu” adıyla başlatıldı.
IŞİD terör örgütünün ortaya çıkmasının ardından ABD, Haziran 2014’te yeniden Irak’a girerek koalisyon güçleriyle birlikte ülkedeki askeri varlığını artırmaya başladı.
500 BİN ÇOCUK ÖLDÜ
BMGK, Irak’ın Kuveyt’i işgal etmesinden yalnızca 4 gün sonra, 6 Ağustos 1990’da ağırlıklı olarak ekonomik ve mali yaptırımları içeren bir karar aldı. Irak’ın Şubat 1991’de Kuveyt’ten çekilmesine rağmen yaptırımlar Mayıs 2003’e kadar sürdü.
Bu süreçte BMGK, ABD ve İngiltere’nin engellemeleri nedeniyle Irak’ın yaptığı itirazları geri çevirdi.
Irak’ta 13 yıl boyunca uygulanan ağır ambargo, ekonomik koşulların giderek kötüleşmesine neden olurken halkın yaşam standartlarını da dramatik biçimde düşürdü. Ülkenin altyapısı büyük zarar gördü ve vatandaşlara sunulan hizmetlerde ciddi aksamalar yaşandı.
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 1993 yılında yayımladığı raporda ambargo nedeniyle Irak’taki açlık oranının çok yüksek seviyelere ulaştığı uyarısında bulundu. FAO, 1995 tarihli raporunda ise yarım milyon Iraklı çocuğun uygulanan ambargo nedeniyle açlık ve kötü yaşam koşulları sonucunda hayatını kaybettiğini açıkladı.
SADDAM HÜSEYİN İDAM EDİLDİ
ABD Başkanı George W. Bush, 17 Mart 2003’te Saddam Hüseyin ve ailesine 48 saat içerisinde ülkeyi terk etmeleri, aksi halde askeri müdahaleyle karşı karşıya kalacakları uyarısında bulundu.
Bush, bu açıklamadan iki gün sonra, 19 Mart’ta ABD ve koalisyon güçlerinin Irak’a yönelik askeri operasyon başlattığını duyurdu.
Koalisyon güçleri Irak’ın tamamını ele geçirirken Saddam Hüseyin, 13 Aralık 2003’te doğduğu Tikrit’te yer altında saklanırken yakalandı.
Saddam Hüseyin’in ailesinden bazı isimler ile Baas yönetiminin üst düzey yetkilileri Ürdün’e kaçarak iltica etti.
Irak hükümeti ve ordusu tamamen lağvedildi.
ABD’den yaklaşık iki yıl görev yapacak Paul Bremer, Geçici Koalisyon Yönetimi’nin başkanlığını yaptı. Saddam Hüseyin, yaklaşık 3 yıl boyunca yargılandıktan sonra 30 Aralık 2006’da Salahaddin’e bağlı Diceyl bölgesinde Şiilere yönelik toplu katliam gerçekleştirilmesi emri verdiği bahanesiyle idam edildi.
Irak’ta işgalle birlikte başlatan ABD askerlerinin varlığı yaklaşık 9 yıl sonra 18 Aralık 2011’de son buldu. Ülkeyi kanlı bir kaosa sürükleyen işgal, sayıları net olarak bilinmemekle birlikte binlerce sivilin hayatını kaybetmesine, çok daha fazlasının göç etmesine yol açtı.
Irak Sağlık Bakanlığı’nın verileri üzerinde çalışma yapan bağımsız “Iraqcountybody” organizasyonuna göre, Irak’ta 2003-2011 yılları arasında çatışmalardan kaynaklı yaklaşık 120 bin sivil hayatını kaybetti.
BİR MİLYON CONİ KATILDI, 4 BİNİ ÖLDÜ
İşgalin sona erdiğini duyuran dönemin ABD Başkanı Barack Obama, Ekim 2011’de yaptığı açıklamada yaklaşık 9 yıllık sürede 1 milyona yakın Amerikanın görev yaptığı Irak’ta 4 bin 400 askerin hayatını kaybettiğini, 32 bininin yaralandığını ve 1 trilyon dolardan fazla paranın harcandığını ifade etti.