Amerikan müzik devi türkülerimizi nasıl çaldı?

Müzik devi Amerikan Universal’ın, YouTube’da bulunan yüzlerce Türk halk müziği ve Türk müziği eserini hak sahibiymiş gibi kendi adına kaydettiği (claim attığı) ortaya çıktı.

Amerikan müzik devi türkülerimizi nasıl çaldı?
Amerikan müzik devi türkülerimizi nasıl çaldı?

Müzik dünyasının neredeyse tamamında artık dijital platformlar kullanılıyor. Spotify, YouTube gibi kanallardan dünyanın her yerinde üretilen müziğe, video klibe ulaşmak mümkün. Eserler dinlendikçe, izlendikçe de hak sahiplerine telifleri bu global kuruluşlar tarafından ödeniyor.

Hürriyet gazetesi yazarı İhsan Yılmaz, bugünkü yazısında, dünya müzik devi Amerikan Universal’ın yüzlerce Türk halk müziği ve Türk müziği eserini hak sahibiymiş gibi gösterdiğini yazdı.

‘YAZILIMDAN KAYNAKLI’ DENDİ

İhsan Yılmaz “Bu usulsüzlüğü ortaya çıkaran Kalan Müzik sahibi Hasan Saltık, mahkemeye başvurarak bilirkişiyle delil tespitinde bulundu” diyerek şunları yazdı:

“İlk tespitlere göre işin boyutunun sadece Kalan Müzik yapımları ile sınırlı olmadığı, anonim şarkı ve türkülerden telif sahibi belli popüler şarkılara kadar hatta Türk dizi ve film müziklerine kadar uzandığı belirlendi.

Hasan Saltık, sanatçısı Çimen Yalçın’ın yorumlayıp YouTube’a yüklediği anonim ‘Şu Karşıki Dağda Kar Var Duman Yok’ türküsüne Universal Publishing’in (UMPI) teknik deyimle ‘claim attığını’ (sahiplik iddiasında bulunduğu) saptadı. UMPI Türkiye ofisine bunun ne anlama geldiğini soran Hasan Saltık, yurtdışındaki yanlış yazılımdan kaynaklanan bir sorun olabileceği yanıtını aldı. Ertesi gün de Çimen Yalçın klibi üzerindeki hak talebi iddiasını silerek geri çekti. Araştırmayı derinleştiren Saltık, Neşet Ertaş’tan Mahzuni Şerif’e, Ahmet Aslan’dan Âşık Veysel’e, Âşık Daimi’ye kadar hakları Kalan Müzik’e ait yüzlerce eserin aynı şekilde UMPI adına claim atıldığını saptadı. Üstelik bunun sadece Kalan Müzik’e ait eserlerle sınırlı olmayıp diğer yapımcılara ait yüzlerce eserde de aynı yolla bağlantı kurulduğu ortaya çıktı.”

DİZİ MÜZİKLERİ DE VAR

“İstanbul Birinci Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne başvuran Kalan Müzik, bu ihlallerin bilirkişi marifetiyle tespitini isteyerek dava açtı” diyen İhsan Yılmaz şöyle devam etti:

“Kalan Müzik mahkemeye YouTube’da çok tıklanan Şevval Sam, Ahmet Aslan, Cengiz Özkan, Selçuk Balcı gibi sanatçılarının ‘Çukur’, ‘Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz’, ‘Bir Zamanlar Çukurova’ gibi popüler dizilerde kullanılan ve kendi üretimleri olan eserleri ile yine Âşık Veysel, Neşet Ertaş, Âşık Mahzuni, Feyzullah Çınar, Fikret Kızılok, Erkan Oğur gibi sanatçılarının eserlerinin linklerini de delil olarak sundu.”

HASAN SALTIK: OZANLARIMIZIN HAKLARINA ÇÖKTÜKLERİ ANLAŞILIYOR

Hasan Saltık’ın açıklaması şöyle:

“Bu usulsüzlüğü saptadıktan sonra Universal’ın Türkiye ofisinden bilgi istedik. Onlar da bunun yurtdışındaki yanlış bir yazılımdan kaynaklandığı gibi tatmin edici olmayan bir yanıt verdi. Her ne hikmetse, bu yanlış 5 yıldır devam ediyor. Başvurduğumuz bu işin diğer muhatabı YouTube Türkiye ofisi de bunda kendi sorumlulukları olmadığını, sadece danışmanlık hizmeti verdiklerini söyleyip şikâyetimizi Amerika’daki merkezlerine yapmamız gerektiğini bildirdi. Bununla asıl ilgilenip takip etmesi gereken meslek örgütlerimiz Türkiye Musiki Eserleri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) ile Musiki Eserleri Sahipleri Grubu Meslek Birliği (MSG) ise konudan bihaber çıktı. Uyarımız üzerine konuyu takip etmeye başlayan MESAM, YouTube’da 18 ay içinde itiraz edilmezse, UMPI gibi ‘claim’ sahiplerine telif ödenebileceği sonucuna vardı. Bu iddia doğru ise milyonlarca dolarlık haksız telif topladıkları ya da toplayabilecekleri anlaşılıyor. Türkiye’de bir eseri aranje etmenin telif bedeli yokken, yurtdışında anonim bir eseri aranje eden herhangi biri bu yolla hak sahibi haline gelip milyonlarca dolar telif toplayabilir. Dolayısıyla işin boyutunu tam kestiremesek de ‘claim’ atmanın sonucunda bu uluslararası firmaların bu usulsüzlük ile halk müziği ozanlarımızın haklarına çöktükleri anlaşılıyor.”