Batı lehine bozulmuş dengeye bir isyanın kıvılcımı: Edebiyatta Doğu’ya Dönmek

Kültür sanat yazarlarımızdan Ahmet Yıldız'ın 'Edebiyatta Doğu'ya Dönmek' adlı kitabı çıktı. Yazar bugün 16. Ankara Kitap Fuarı'nda sevenleriyle buluştu...

Batı lehine bozulmuş dengeye bir isyanın kıvılcımı: Edebiyatta Doğu’ya Dönmek

Eleştirmen ve Yazar Ahmet Yıldız’ın son kitabı ‘Edebiyatta Doğu’ya dönmek’ raflarda yerini aldı. İnsanlaşma mücadelesinde sınıfta kalan Batı’nın ‘iki yüzlülüğünü’ çarpıcı bir biçimde ele alan kitap, okurlara Batı lehine bozulmuş dengeye nasıl isyan edileceğinin kapılarını aralıyor… Türk aydınının, yazar ve şairlerinin, sanatçısının Batı’ya ve Doğu’ya bakışını, yeni gelişmeler ve veriler ışığında yeniden düşünmeye ve tartışmaya çağırıyor.

“Müslümanlık-Hıristiyanlık çatışması ekseninde ‘Doğu-Batı’ ayırımı da Batı icadıdır.” diyen Yıldız, ‘Doğu-Batı’ ayırımının ‘Batı zihniyeti’nde tam olarak ortaya çıkıp kavramsallaştırılmasının tarihi 16. yüzyıldır. Amerika ve Afrika’nın keşfi, Rönesans, bilimsel gelişmeler, kapitalizmin inşası ve emperyalist aşama Avrupa merkezci bir tarih anlayışının sonucudur.” diyor.

Ahmet Yıldız Edebiyatta Doğu’ya Dönmek adlı kitabında Batı’nın kapitalizmi inşa ederken yaptığı bilimsel ve düşünsel devrimler ona muazzam bir üstünlük sağlamış, vahşi sömürgeleştirme politikalarındaki kültürel hegemonya, ateşli silahlardan daha etkili işlev görmüştür. İnsanlığın maddi manevi tüm birikimini hoyratça yağmalayıp yarattığı üst sentezi paylaşmada oldukça gaddar davranmıştır.” saptamasanı yapıyor.

Yıldız şunları yazıyor:

“İnsanlığın kendilerine gelene dek biriktirdiklerini iyi sentezleştirmiş ‘Aydınlanma Batı’sı’ başka, emperyalist Batı’nın günümüz devletleri ve aydınları başkadır’ diyenler olabilir. Ne hikmettir ki bizim amentü bellediğimiz Fransız devrimlerinin birkaç yıl öncesi ve sonrasında aynı Fransa -hepsini sayamayacağımız- şu ülkeleri kanlı bir biçimde işgal ediyordu: Cezayir (1830), Gabon (1839), Moritanya (1854), Senegal (1854), Gine (1855), Fildişi Sahili (1855), Vietnam (1858), Kongo (1859)… Bu ülkeler dil, eğitim vs. açısından bağımlı oldukları için bugün de hemen hemen tamamının yönetiminde doğrudan olmasa da önemli oranda Fransa söz sahibidir. Vietnam’ın 4000 yıllık bir tarihe sahip olduğunu hiç birimiz bilmiyoruz ama tarihini bin yıldan önceye götüremeyen Fransız devrimlerinin hepsini biliyoruz; Vietnam tam yüz yıl General Giap dersini verene dek Fransa’nın kanlı pençesi altında inledi.”

Kitabın tanıtım metninde ise şu ifadeler yer alıyor:

Emperyalist ülkeler, 
özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra dünyayı 
“Batı” ve “Doğu” olarak iki kampa ayırdı:
“Uygar Batı” ve vahşi, terörist, geri kalmış Doğu!

Uygarlığın lokomotifi olduğu iddiasındaki “Batı”nın,
insanın insanlaşma mücadelesini taşıyamadığı ortada.
“Aylan bebek”ten sonra önerebildikleri tek şey,
kale kapılarını daha sıkı kapatmak!

Edebiyatta Doğu’ya Dönmek, Doğu güzellemesi değil Batı lehine bozulmuş dengeye bir isyanın kıvılcımı olarak değerlendirilmelidir.

Batı düşüncesi nasıl ki başta Doğu olmak üzere insanlığın tüm birikimini alıp sentezlemişse, Batı’nın insanlığa armağanı bu kazanımı, bu kez biz alıp sentezleyerek uygarlık çıtasını yükseltebiliriz.

 

AHMET YILDIZ KİMDİR?

1960’da Artvin’de doğdu. Artvin Kâzım Karabekir Lisesi ve Ankara Gazi Lisesi’nde okudu. Karadeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. 12 Eylül 1980’de darbe aleyhine bildiri basıp dağıttığı için üç yıl tutuklu kaldı. İlk öyküsü Kıyı dergisinde yayımlandı.

2005’te Kritik Kitaplar Yayınevi‘ni kurdu. 2006 Edebiyat Yıllığı‘nı çıkardı.

Ankara’da Edebiyat ve Eleştiri dergisini 2007 yılına dek 100 sayı çıkardı.

2009 yılında Halk TV’de hazırlayıp sunduğu “Gerçek Edebiyat” adlı 70 hafta süren programa edebiyatımızın önemli değerleri konuk oldu.

Ulusal Kanal’da “Büyük Saat” adlı edebiyat programını hazırlayıp sundu.

Yazar halen kurucusu olduğu www.gercekedebiyat.com adlı internet sitesini yönetmektedir. Eleştiri yazıları ve öyküleri çeşitli dergilerde yayımlanmaktadır.

Eserleri:

Öykü kitapları:

  • Üçlü Kavşak (1988, Cem Yayınevi)
  • Kadın ve Boğa (1999, Çalıntı Yayınları),
  • Genç Kyros’un Yazgısı (2002, Everest Yayınları)
  • Nizamülmülk’ün Öldürülüşü (2014, Kaynak Yayınları)
  • Alçaklık Öyküleri (2018, Boyalıkuş Yayınları)
  • Ayışığında Kargıdalı Tarlasında (2018, Bakü Kanun Neşriyyat)


Eleştiri kitapları:

    • Kertenkeleler ve Edebiyat (2004, Papirüs Yayınları)
    • Büyük Yapıtlar Küçük Yapıtlar (2014, Kaynak Yayınları)
    • Edebiyatta Doğu’ya Dönmek (2020, Kaynak Yayınları)