Mustafa Özgür Sancar yazdı…
İnsanlık, yeni yüzyılın başı itibariyle başlayan büyük dönüşümün en önemli eşiğine gelmiş bulunuyor. Başlangıcı 17 Kasım 2019 olan ve 2 yıl boyunca geniş yoksul kitlelerin travmatik bir dönem yaşamasına neden olan Coronavirüs salgını bize bunu gösterdi.
SARİH GERÇEK
Coronavirüs salgını kıtalararası yayılma özelliği sebebiyle pandemi olarak tanımlanıyor.
İnsanlığı toplu bir yok oluşla tehdit etti; aynı zamanda son derece sarih bir gerçeği gösterdi: Dünyayı bu hâle getiren neoliberal sistem çökmüştür. İnsanlık, kaçınılmaz olarak halkçı politikaları uygulayan sistemlere gidecek.
KÜBA VE İNSAN
Küba, merkezine insanı alan sosyo-politik bir dünyaya sahip. Coronavirüs’e karşı mücadelede öncü olması bu özelliğinden ileri geliyor.
Amaç, insanı yaşatmak ve mutlu eşit bireyler hâline getirmek… Bunun için her geçen gün kendini geliştiren bir sağlık sistemi kurdu. Bugün karşı karşıya olduğumuz bütün tehlikeli hastalıklara çözüm üretebilmişler. Kanser hastaları mutlak tedavi için Küba’ya gidiyor. Akciğer kanserine karşı özel aşılar ürettiler, hastalar bu aşılar sayesinde sağlıklarına kavuşuyor.
Aids benzeri bütün ölümcül hastalıkların tedavisinde köklü çözümler ürettiler.
Latin Amerika’nın büyük ülkeleri Venezuela, Arjantin başta olmak üzere, dünyanın hemen hemen her bir ülkesinde Kübalı doktorları görmek mümkün…
Hepsi çok iyi yetişmiş, ne yaptığını bilen kararlı tıp insanları. Tek motivasyonları insanlığa hizmet etmek; çünkü onları yetiştiren sistem insanı merkez alıyor. Bütün kara propaganda, ambargo ve baskılara karşın Küba sağlık konusunda dünyaya öncülük etmeyi başarıyor. Dünya ölçeğinde oligopol hegemonyaya sahip olan birkaç ilaç firması olmasa, ölümcül hastalıkları tarihin derinliklerine yollarlar.
İNSANLIĞI TEHDİT EDEN HASTALIKLAR VE ÇÖZÜM
Küba Bilimler Akademisi, Interferon Alpha 2B olarak adlandırılan ilacın, coronavirüs tedavisinde etkili olduğunu kanıtladı. Ayrıca bu konuda etkili olan 22 ilacın üretimi için hazır olduklarını duyurdular.
Alpha 2B, bazı kanser türlerinin, Hiv virüsü nedeniyle Aids aşamasına geçmiş hastaların tedavisinde ve Hepatit B ile C tiplerine karşı savaşta kullanılıyor.
Küba Halk Sağlığı Bakanlığı coronavirüs ile mücadele kapsamında anında 104 atölye kurmuştu.
Çin’den sonra salgının merkez ülkesi hâline gelen İtalya’ya doktor ve tıbbî malzeme gönderdi.
Çin Halk Cumhuriyeti de bilim ve teknolojiyi insan yararına kullanma tercihiyle coronavirüs salgınına karşı başarı sağladı.
İFLÂS
Bütün bunlar bize insanlığın karşısında duran büyük sorunların ancak insanı merkezine alan, eşitlikçi sistemlerle çözülebileceğini gösteriyor.
Sürekli kâr etmeyi amaçlayan, üretmeden para spekülasyonları, borç ve sıcak para hareketleriyle kendini yeniden üretmeye çalışan neoliberal sistem iflâs etmiştir.
Mevcut sistem, coronavirüs (Covid 19) nedeniyle çok daha büyük kitleleri içerisine alacak açlık, sağlık, güvenlik, barınma gibi sorunlara çözüm üretemeyecektir. Böyle bir yeteneği yok; çünkü varlık koşulu geniş kitlelerin sefaletini doğruyor.
KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
Neoliberal düzen insanın doğayla olan dengesini bozdu. Küresel ısınma ve küresel iklim değişikliğinin sonucu bilmediğimiz hastalıklarla karşı karşıyayız. Orman yangınları, ışık hızıyla azalan su kaynakları bir yok oluşa kapı aralıyor.
Ekolojik dengenin bozulması sonrası karşılaştığımız son tehlike coronavirüs oldu.
Bu, doğal dengenin bozulması nedeniyle ortaya çıkan bir virüs türü; doğanın büyük tahribatının sonucu…
Kapitalizm emisyon salınımları, biyolojik ve kimyasal atıklar, orman yangınları ve ormanların yok edilmesi ile nükleer denemeler ve silahlarla ekolojik dengeyi ortadan kaldırdı. Ozon tabakasını deldiler. Yani dünyanın damını deldiler.
Dünya bir ev ise, evi yıkıyorlar. Bir ev her şeyden önce çatısı ile varolur.
2 yılı aşkın bir süre boyunca hayatımızı kâbusa çeviren, kişisel ve toplumsal travmalar oluşturan, hatta insanların patolojik düzeyde psikolojik rahatsızlıklar yaşamasına neden olan pandemi, yüzyıllara dayanan bu yıkımın faturası olarak karşımıza çıktı.
Dünya nüfusunu ölümle tehdit eden bu hastalık karşısında uluslararası kurumların, varlıklı ya da şöhretli insanların yaptıkları maddi yardımların köklü çözüm üretmediğini gördük.
Pandemi gerçeği, esaslı çözümün neoliberal politikaların terkedilmesi, halkçı ekonomik yapıların kurulmasından geçtiğini bir kez daha gösterdi. İnsanlığın yolu, zorunlu biçimde halkçı, eşitlikçi hükûmetlere çıkıyor.
FAKİR ZENGİN AYIRT ETMİYOR; FAKAT ZENGİN TEDAVİ OLURKEN FAKİR ÇARESİZ KALIYOR
Coronavirüs zengin fakir ayırt etmedi ; fakat zengin tedavi imkânı bulurken, fakir çaresiz kaldı.
Halkçı bir ekonomik-politik model, fakiri de dışarıda bırakmaz; orta ve alt sınıflar olmak üzere, toplumun bütün katmanlarını gözetir. Kamulaştırmalar bu dönemde büyük önem arz ediyor.
İnsanların ölümden kurtarılması, hastane ve sağlık hizmetlerinin kamusal bir anlayışla ücretsiz ve halka açık biçimde yapılmasını gerektirir.
LATİN AMERİKA’NIN HALKÇI İKTİDARLARI: VENEZUELA, BOLİVYA
Dünya büyük bir değişime gidiyor. Büyük kurtarıcı Simon Bolivar’ın ülkesi Venezuela halkçı politika, devletçi ekonomi ile kapitalizmi aşan eşitlikçi bir sisteme gidebileceğinin esaslı bir örneğini oluşturuyor. Bolivya da Evo Morales ile ulusal-halkçı modelin özgün bir örneğini gösterdi.
Yüzünü halka, geniş yoksul yığınlara dönmüş iktidarlar, varlıklarının zorunlu sonucu gereği anti emperyalisttir. Ulusalcıdırlar.
ABD ve Batı emperyalizmine tutarlı bir biçimde direnirler. Dünyanın her köşesindeki ezilenler ile hiçbir kaygı, korku taşımadan dayanışma gösterirler.
Bolivarcı Venezuela, son derece net biçimde İsrail’deki Netanyahu hükûmetinin soykırım yaptığını ilân ediyor.
Filistin’in yanında olduğunu beyan ediyor.
ABD’NİN BÜYÜK KORKUSU: LATİN AMERİKA’NIN ULUSAL VE HALKÇI İKTİDARLARI
Dünyanın en zengin petrol rezervlerine sahip olan Venezuela, halkın yararına tüm petrol üretim merkezlerinin devletleştirilmesi kararını aldı. ABD Başkanı Trump, işte bu nedenle Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun başına 50 milyon dolar para ödülü koyuyor. Narko-terörizm ve kokain ithali yalanı ile haydut politikasını meşru kılmaya çalışıyor.
Geçmişte Chavez’e darbe girişiminde bulundu, şimdi Maduro’yla ilgili aynı planları yeniden devreye sokmaya hazırlanıyor. Ülkede iç karışıklıklar çıkararak, Kolombiya gibi Venezuela’yı da esir almak istiyor.
ABD çöken dünya egemenliğini, haydut devlet başkanı Trump’ın politikaları ile tanzim etmeye çalışıyor.
Venezuela anti emperyalist ve anti kapitalist yoldan dönmeyecek. Bu soruyu doğrudan, Vatan Partisi’nin Venezuela ve Latin Amerika Sosyalizmi başlığı ile düzenlediği etkinlikte, Ankara Büyükelçisi Freddy Eduardo Molina Gutierrez’e sordum. ”Sosyalizm bizim vazgeçilmezimizdir” dedi.
Bolivarcı kurtuluşun büyük ideali olan, Kolombiya’yı da içine alan büyük Venezuela’ydı.
İspanyol koloniciliğine karşı yılmaz bir bağımsızlık savaşının sonucu olan Venezuela, Bolivarcı anlayışın bugünkü tezahürü olan emperyalizme karşı savaşıyor.
Gutierrez’in ”Bizim büyük ağabeyimiz” diye nitelendirdiği Küba’nın yolundan gidiyor. Kolombiya ise Amerikancı hükümetleri nedeniyle, açlık istikrarsızlık, kokain kartelleri ve yoz bir muhalefetle yaşamak zorunda.
KÜBA VE SOSYALİZMİN GELECEĞİ
Sosyalizm yaşam demek. 20. yüzyıl sosyalizmin emekli dönemiydi. Bu yüzyıldaki başarısız örnekler, geri dönüşler, sosyalizmin geleceğine halel getirmez.
Her ülke kendi koşullarına göre sosyalizmi inşa etmeli.
Küba bunun en orijinal örneğini temsil ediyor.
Onca ABD ambargosu ve saldırısına karşın Latin Amerika’nın büyük kurtarıcısı Jose Marti’nin Kübası, kendi kedine yeter bir ülke olmayı başardı. İspanya’nın elinden kurtulan son koloniydi, Amerikancı Batista’nın elinden ise büyük devrimciler Fidel Castro, Ernesto Che Guevera, Cienfuegos, Raul Castro sayesinde kurtuldu.
KARAYİP SOSYALİZMİ
Tropik iklimi, harika müzikleri, doğal plajları sayesinde 12 ay deniz, doğa ve tarih tatilinin yapılabildiği büyük bir turizm ülkesi oldu. Esas gelirini buradan elde eder. Turistler, ziyaretçilerin güvenliği devletin garantisi altındadır. Suç yok, ama devletin görevlendirdiği güvenlik güçleri her sokakta, turistlere bir ihtiyaçları olup olmadığını, herhangi bir kafe ya da restoranta gitmek isteyip istemediklerini sorar, onlara gidecekleri yere kadar eşlik eder. Bunu bizzat başkent Havana’da yaşayarak deneyimledim.
Küba sosyalist geleneği doğrultusunda tüm devrimcilere sahip çıkıyor.
Havana’nın en önemli merkezinde Atatürk’ün büstü büyük devrimci ve kurtarıcılarla birlikte gurur verici biçimde ziyaretçileri karşılıyor.
Bu eşsiz Karayip ülkesinde çocuklar eğitim alırken, yeteneklerine göre yönlendiriliyor. Doğan her çocuk devletin eğitim ve koruma güvencesi altında. Üniversite dahil tüm eğitim aşamaları ücretsiz ve eşit.
EŞİT, GÜVENLİ, PARASIZ
Küba’da çalışanlar arasında maaş farkı oldukça az. Doktorla garson neredeyse aynı ücreti alır. Milletvekilleri maaş almazlar; çok para ve güç için değil vatanı için görev yapar.
Kapitalizmin biçimlendirdiği insan bunu anlayamaz; çünkü kapitalizmin kuralları dışında bir gerçeklik olduğunu kabul edemez. Hayatın başka türlü… eşit de yaşanabileceğini aklı almaz.
Küba’da insanların temel gıda ve kişisel bakım giderlerinin yüzde 50’si devlet tarafından karşılanır. Elektrik, su gibi temel ihtiyaçlar yine devletin sorumluluğundadır. İşletmelerin hemen hepsi devletindir, maaşları devlet öder, çalışanların-işçilerin hakkı yenmez.
Küba’da sokakta yatan insan yoktur. Herkesin evi vardır, bu evler için çok küçük ücretler ödenir.
Doğa ve hayvanlar ile barışık bir ülkedir Küba…
İzinsiz ağaç kesmek, sokak hayvanlarına zarar vermek yasaktır. Yapanlar doğrudan hapse atılır ve kolayca kurtulamazlar.
İş hayatında çalışma süresi haftalık 44 saati geçmez, bu sayede insanlar sanat ve sosyal faaliyetlere, ailelerine daha çok zaman ayırırlar. Hayat çalışmak üzerine kurulu değildir. Üretmek, kitabı, iyi müziği, edebiyatı, sanatı tüketmek… Gelişmiş insan olmak üzerine kuruludur.
Sosyalizm gelecek demek… insan, doğa ve hayvan dengesidir, bir ritimdir insan varlığı ile tabîat arasında… Hayatın gerçek zenginliğini sunar, bir yaşamdır güvenli ve eşit yarınlara uzanan…
