Siyasetteki hareketlilik kamu görevlilerini de yakından ilgilendiriyor. Prof. Dr. Murat Sezginer’e göre Cumhurbaşkanının değişmesi halinde iddiaya göre devletin üst düzey görevlerinde bulunan 711 bürokrat da görevden alınacak. O yüzden, AKP iktidarının değişmemesi için canla başla çalışıyorlar. Gelecek seçimlerde bürokraside kendisine yer edinmek isteyen kamu görevlileri de aday adayı olma yarışında.
Sözcü’den Saygı Öztürk’e konuşan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Sezginer, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle Cumhurbaşkanına tek başına yapması gereken idari işlem sayısını 2 bin 600 olarak belirledi. Bunlar “atama”, “görevlendirme”, “kadro belirleme”, “esas ve usul belirleme”, “karar, kararname ve yönetmelik çıkarma”, “miktar, oran, muafiyet belirleme”, “izin verme”, “süre belirleme” gibi bazıları çok önemli bir kısmı ise Cumhurbaşkanlığı makamı ile bağdaşmayacak biçimde önemsiz yüzlerce işlem. Sezginer, “Bu uygulamanın Türkiye’den başka dünyada örneği yok” diyor.
‘YETKİLİ AMA SORUMSUZ’
Sezginer’in açıklamalarının satır başları şöyle:
“Yürütme yetkisi tamamıyla Cumhurbaşkanlığı makamında toplanmıştır. Bu anormal sayıdaki yetki bizzat Cumhurbaşkanı tarafından kullanılamayacağından bu işlemleri yapmak üzere kamu gücü kullanan bir Cumhurbaşkanlığı bürokrasisi oluşmuştur. Ancak bu görevlilerin icrai karar alma yetkisi olmadığı gibi mali ve idari sorumlulukları da yoktur. Türk İdare tarihinde ilk kez ‘yetkili ancak sorumsuz’ bir bürokrasi oluşmuştur.
Cumhurbaşkanının tek başına atamasını yaptığı kamu görevlisi sayısı bin 63’tür. Bu bir Dünya rekorudur. Üst kademe kamu yöneticilerinin tamamı, başka hiçbir makamın katılımı olmaksızın tek başına Cumhurbaşkanı tarafından yapılmaktadır. Bu uygulamanın da dünyada örneği yoktur.
LİYAKAT ARANMIYOR
Türk idare tarihinde ilk kez üst kademe kamu yöneticisi atanmak için neredeyse hiçbir şart öngörülmemiş, atama için aranan şartlar mevzuattan çıkarılmıştır. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yükseköğrenim mezunu olup devlette, özel sektörde veya kendi hesabına 5 yıl çalışan herkesin Türkiye Cumhuriyetinde her makama atanabilmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır. ‘Liyakat esası’ üst kademe kamu yöneticileri bakımından hukukumuzdan çıkarılmıştır. Böylece, cumhuriyet tarihinde hiç görülmemiş şekilde, kamuda hiç görev yapmamış çok sayıda bakan yardımcısı, vali, büyükelçi, genel müdür, kurul başkanı gibi atamalar yapılmıştır.
GÖREVLERİ BİTECEK
Cumhurbaşkanının görev süresi bittiğinde, süreli olarak atananlar dışındaki 711 üst kademe kamu yöneticisinin görevi sona ermektedir. Bir siyasi partinin genel başkanı da olan Cumhurbaşkanı, seçimi kaybettiğinde, valiler, büyükelçiler, genel müdürler dâhil tüm üst düzey kamu yöneticilerinin görevi bitiyor, devlette yönetici kalmıyor. Böylece siyaset dışı olması gereken idare ve kamu personeli doğrudan siyasetle ilişkilendirilmiştir.
İl İdaresi Kanunu değiştirilmiş, valilerin devleti ve hükümeti temsil edeceğine ilişkin hüküm değiştirilerek, valilerin sadece, aynı zamanda bir siyasi parti genel başkanı da olan, Cumhurbaşkanının temsilcisi olacağı belirtilmiştir. Devlet-Hükümet ayırımı mevzuattan çıkarılmıştır.
Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine uyum amacıyla çıkarılan mevzuatla, sistemle hiç ilgisi olmamasına rağmen, birçoğu Osmanlı devletinden bu yana var olan, Türk İdare Teşkilatı, idari işleyiş ve personel rejimi tamamen değiştirilmiştir…”
