Büyük Türk düşünürü İsmail Gaspıralı Türk lehçelerinin, yabancı diller yerine birbirlerinden kelimeler alarak zenginleşmesini ve İstanbul Türkçesi esas alınarak ortak bir yazı diline kavuşulmasını sürekli savundu. Onun ‘Dilde, fikirde, işte birlik’ sözü bugün tam anlamıyla gerçekleştirilmeyi bekliyor.
İsmail Gaspıralı bilimsel olarak ilk kez Türkler üzerine düşünen, kafa yoran, birlik olmaları gerektiği düşüncesine ulaşıp bunu şekillendiren ve hayatı boyunca savunan önemli bir düşünürdür. Türkçü görüşün ideologlarındandır denilebilir.
Onun 1883’te kurduğu ve 1918’e kadar 35 yıl yayınlanan haftalık Tercüman gazetesi kendi deyimiyle, “Dersaadet’in hamal ve kayıkçılarına, Çin dahilinde bulunan Türk devecilerine ve çobanlarına gazeteyi tanıtmıştır. Kazan’da, Sibirya’da olduğu gibi Tebriz’de ve Horasan’da da Bahçesaray dilini öğrenmeye meyil doğurmuştur.”
Gaspıralı bütün kitaplarında Türk halklarını birlik ve dayanışmaya çağırdı. Sloganı: Dilde, fikirde, işte birlik!
Bu şiar bugün hala gerçekleştirilmeyi beklemekte ve ortaya atıldığı zamanlardaki canlılığını korumaktadır.
İSMAİL GASPIRALI KİMDİR?
İsmail Mirza Gasprinskiy (İsmail Bey Gaspıralı) 20 Mart 1851’de Kırım Bahçesaray yakınlarındaki Avcıköy’de doğdu. Annesi Fatme Sultan köklü bir mirza ailesinin kızıydı. Babası Mustafa Alioğlu Gasprinskiy de Çarlık ordusundan emekli teğmen rütbesini taşıdığı için küçük İsmail zadegân sınıfına mensuptu. Öğrenim hayatına mahallî Müslüman mektebinde başlayan İsmail, tahsilini bir Rus okulu olan Akmescit Erkek Gimnazyumu’nda sürdürdü. Bunu müteakip, önce Voronej’deki, daha sonra da Moskova’daki Harbokulu’na kaydoldu.
Yazı Sona Erdi!
Yüklenemedi, lütfen tekrar deneyiniz.
