İsrail-İran savaşından çıkan sonuçlar… Türkiye ne yapmalı?

Erdoğan Baykal yazdı…

(Emekli Tuğgeneral, Eski Kara Kuvvetleri İstihbarat Başkanı)

13 Haziran 2025 tarihinde İsrail ve ABD Uluslararası Hukuku hiçe sayarak tabiri caizse “bir haydut gibi” İran’a saldırmış bölgeyi sonu bilinmeyen bir kaosa doğru sürüklemenin ilk perdesini açmıştır.
Savaş başladıktan 12 gün sonra ise, ABD Başkanı Trump tarafından gerekli hedeflere ulaşıldığı gerekçesiyle sonunun nasıl biteceği kestirilemeyen bu savaş, hiç beklenilmediği bir şekilde saldırgan taraflardan birisi olan ABD’nin arabuluculuğu ve ateşkes ilanı ile garip bir şekilde bitirildiği açıklanmıştır. Şaka gibi değil mi? Zira başlaması ayrı bir hukuksuzluk ve garabet olan bu savaş sözüm ona tamamlanmıştır.

Bu savaşa İsrail açısından bakıldığında;

İsrail teknolojik avantajını kullanarak ve baskın sağlayarak başlattığı hukuksuz saldırısı sonunda hava üstünlüğü ve inisiyatifi ele geçirmiş,

Askeri stratejiye göre İsrail bu avantajını kullanarak; İran’ın nükleer, askeri, stratejik, enerji ve altyapıyla ilgili tesislerini yok etme fırsatını yakalamışken, ele geçirdiği inisiyatifi ABD’nin azarlamasıyla kaybetmiş, bu durum bölgede karar ve yetkinin sadece ABD’nin tasarrufunda olduğu gerçeğini bir kez daha ortaya çıkarmış,

Bu Savaşın sonunda İsrail, savaşa başlarken belirlediği hedeflerine ulaşamamıştır.

ABD açısından bakıldığında;

Çin ve Rusya’nın alacağı tavır test edilmiş,

İran’ın ve İsrail’in imkan ve kabiliyetleri ile savaşma potansiyeli ölçülmüş,

Stratejik uçak ve mühimmatları ile okyanus ötesi bir operasyon yapılarak hem kabiliyet denemesi hem de gövde gösterisinde bulunulmuş,

Trump’ın ne kadar şaşırtıcı ve öngörülemeyen sıra dışı bir şahıs olduğu ortaya çıkmıştır.

İran açısından bakıldığında;

İran’ın hava kuvvetleri ve hava savunmasının çok yetersiz durumda olduğu ortaya çıkmış ve beka tedbirlerini alamamış,

Beka tedbirlerini alamayan bir ordunun caydırıcı gücü olamayacağı bir kez daha görülmüş,

İran Ordusunun Balistik Füze kabiliyetinin dışında başka bir yeteneği olmadığı ve konvensiyonel (klasik) bir savaşa hazır olmadığı sonucu net bir şekilde ortaya çıkarılmıştır.

Sonuç olarak tarafların birbirini gerçekçi bir şekilde test ettiğini ve aldıkları derslerle bir sonraki raunt için çok geçmeden hazırlıklarına başlayacaklarını düşünüyorum. Ancak kanımca ikinci raunt ABD’nin küresel ve bölgesel plan ve önceliklerine göre şekillenecekmiş gibi gözüküyor.

Bu kapsamda Türkiye bölgede yaşanılan çatışmalar ve süreçten de gerekli dersleri alarak vakit kaybetmeden seferberlik hazırlıkları gözden geçirmelidir. Bu kapsamda açık olarak ilan edilmese bile kısmi seferberlik usul ve esaslarına göre başta uzun menzilli hava savunması olmak üzere kritik ve öncelikli konularda harbe hazırlık seviyesi artırılmalıdır.