İşte o fotoğrafın hikayesi…

Tabloları yapılan, pullara basılan, Time dergisine kapak olan ünlü fotoğraf zaferin ikinci yılında, Atatürk Dumlupınar’da savaş meydanını gezerken çekilmişti…

Büyük Zafer’den tam 2 yıl sonraydı. 30 Ağustos 1924’te Gazi Mustafa Kemal, Dumlupınar’daki savaş meydanını geziyordu. Göğsünde parlak bir zaferin gururu, yüzünde o meydanda kaybettiği silah arkadaşlarının hüznü vardı. Fotoğraf zabiti Esat Nedim o an deklanşöre bastı. Birkaç yıl sonra Time dergisine kapak olan, yıllar sonra bile gerek büst gerek tablo olarak Atatürk’ü anlatan bütün eserlerde kullanılan o fotoğraf, o gün orada işte böyle bir ortamda çekildi…

Büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ün o ünlü fotoğrafının hikayesini Hürriyet’ten Musa Kesler şöyle aktardı:

“30 Ağustos 1924’te Atatürk, büyük zaferin ikinci yıldönümünde Dumlupınar’daki savaş meydanını ziyaret etti.

2 yıl önce savaştan hemen sonra meydanı gezerken yarı bedeni toprağa gömülmüş ama bir eliyle sancağı ayakta tutan bir şehit askere denk gelmişti. Kimliği ve künyesi bulunamadığı için ‘Meçhul Asker’ olarak adlandırılmıştı. İşte o gün den iki yıl sonra Mustafa Kemal Paşa, o asker adına diktireceği abidenin temelini atmak üzere oradaydı. Dumlupınar’daki savaş meydanını geziyordu. Muhtemelen o kanlı çarpışmalar gözlerinin önünde tekrar canlanıyordu. Göğsünde parlak bir zaferin gururu, yüzünde o meydanda kaybettiği silah arkadaşlarının hüznü vardı. Cephede de en yakınında olan fotoğraf zabiti Esat Nedim o an deklanşöre bastı. Birkaç yıl sonra Time dergisine kapak olan, yıllar sonra bile hem büst hem tablo olarak Atatürk’ü anlatan bütün eserlerde kullanılan o fotoğraf o gün orada işte böyle bir ortamda çekilmişti…”

ESAT NEDİM’E NE OLDU?

“Esat Nedim, Tengizman soyadını aldı ve emekli olduktan sonra da gazete ve dergilerde çalışmaya devam etti. Atatürk’ün birçoğu hiç yayınlanmamış fotoğraflarından oluşan geniş bir arşivi vardı. 21 Şubat 1927’de Time’ın kapağında da yer alan o fotoğraf yıllar sonra meşhur olacaktı.

Hayat dergisinde çalışan oğlu İnal Tengizman babasının 30 Ağustos 1924’te çektiği bu fotoğrafı 10 Kasım için kullanılmak üzere 1957’de dergiye götürmüştü. Böylece o fotoğraf ve diğerleri tekrar keşfedilmiş oldu. Tengizman’ın Atatürk fotoğraflarından oluşan albümü 1972’de yayınlandı. Tengizman 25 Ocak 1980’de Kadıköy’de bir otomobilin çarpmasıyla vefat etti. Geride posta pullarına, tablolara ve posterlere yansımış yüzlerce tarihi fotoğraf kaldı…”