İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar ile Organize Suçlar bürolarından sorumlu başsavcıvekili Necati Kayaközü koordinasyonunda sürdürülen, İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON AŞ’de, taşeron şirketler eliyle yolsuzluk yapıldığı iddiası üzerine başlatılan soruşturma sürüyor.
Bu kapsamda gözaltına alınan ve emniyetteki işlemleri tamamlanan aralarında eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ile CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun bulunduğu 119 şüpheli, çevik kuvvet polisleri eşliğinde otobüslerle sağlık kontrolü için hastanelere götürüldü.
Şüpheliler, daha sonra İzmir Adliyesine sevk edildi.
99 KİŞİ HAKKINDA TUTUKLAMA TALEBİ
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilen 119 şüpheliden 1 şüpheli savcılıktan serbest bırakılırken, aralarında eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun da bulunduğu 99 şüpheli tutuklama talebiyle, 19 şüpheli ise adli kontrol talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.
Öte yandan 20 şüphelinin ise Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’nden serbest bırakıldığı belirtildi.
45 KİŞİ TUTUKLANDI
Mahkemeye sevk edilen 99 kişiden aralarında CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ile İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın da olduğu toplam 45 kişi tutuklandı.
Tutuklananlar arasında Tunç Soyer de var.
TUNÇ SOYER’İN İFADESİ
Öte yandan, soruşturması kapsamında, eski belediye başkanı Tunç Soyer Emniyet’in emniyetteki ifadesi ortaya çıktı.
Anka’nın aktardığına göre, Soyer’e, İZBETON A.Ş. üzerinden yürütülen kentsel dönüşüm projelerinde uygulanan kooperatif modeline ilişkin sorular sorulduğu kaydedildi.
Karşıyaka İlçesi Örnekköy Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı 3 Etap, Karşıyaka İlçesi Örnekköy Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı 4 Etap, Gaziemir İlçesi Aktepe ve Emrez Mahalleleri Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı 1. Etap, Karabağlar İlçesi Uzundere Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı 3 Etap ve Karabağlar İlçesi Uzundere Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı 4 Etap projelerinin tamamının kendi belediye başkanlığı dönemine ait projeler olduğunu ifade eden Soyer, modelde amacın müteahhitlerin karını minimize edip vatandaşa düşük maliyetle konut sağlamak olduğunu söylediği belirtildi. Soyer’in ifadesinde konuya ilişkin, ”Bu durumda vatandaşın daha düşük bedeller ile inşaat yapabilmesi için Kooperatifleşmeleri çözümünü ürettik. Bu durum kısaca vatandaşın kat malikliğinden feragat ederek arsa hissedarı olması sonucu doğurmuştur ve bu durumda Belediye Şirketi olan İzBeton A.Ş.’nin tek tek kat malikleri ile yapamayacağı müteahhitlik hizmetleri anlaşmasını kooperatifle yapılabilmesi imkanını yaratmıştır. Yani bu durum İzBeton A.Ş.’nin yüzde 1 gibi KDV oranından dolayı çok düşük bedelle vatandaşa çok düşük ücretlerde müteahhitlik hizmeti vermesinin önünü açmıştır” dediği öğrenildi.
‘YARATICI ÖRNEK BİR ÇÖZÜM’
İZBETON A.Ş.’nin kentsel dönüşüm projeleri için ihalelere girmesi kararının belediye meclisinde ‘oybirliğiyle’ alındığını belirten Soyer, modelin hukuka uygun olduğunu kaydettiği ve “İZBETON A.Ş.’ nin ihalelere katılması kararı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinden de oy birliği ile karar alınarak geçmiştir. İZBETON A.Ş.’ nin katıldığı ihalelerden Örnekköy 3. Etap İzBeton A.Ş. üzerinde kalırken, Ege Mahallesindeki ihale İZBETON A.Ş. girmiş olmasına rağmen bir başka özel şirkete kalmıştır. Böylece Belediye Şirketinin kentsel dönüşüm ihalelerine girmesi şehirde bu ihalelere girmek konusunda nazlanan müteahhitleri harekete geçirmiştir. İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından oy birliği ile alınan karar sonrası bahse konu yapı ve inşaat işleri İZBETON A.Ş.’ye sözleşme ile verilmiştir… Özetle kentsel dönüşümde kooperatifçilik modeli son derece sağlam hukuki temeller üzerine oturan, müteahhit kar yapını ortadan kaldıran ve çok sayıda kentsel dönüşüm projesini hayata muktedir ve yaratıcı örnek bir çözümdür” sözleriyle yanıt verdiği ifade edildi.
‘TAŞERON FİRMA VE YETKİLİLERİ TANIMIYORUM’
Soyer, ifadesinde kooperatiflerin alt yüklenici konumunda bulunan 23 adet taşeron firma ve yetkilileriyle olan ilişkisine yönelik soruya ise, ”Bana sormuş olduğunuz kooperatiflerin alt yüklenici konumunda bulunan 23 adet taşeron firma ve yetkililerini tanımıyorum ve bu şahıs ile yetkilileri ile aramda herhangi bir ticari faaliyet de söz konusu değildir” şeklinde yanıt verdiği aktarıldı.
‘SÖZLEŞMELER HEVAL SAVAŞ KAYA TARAFINDAN YAPILDI’
Soyer’in ifadesinde İZBETON A.Ş.’nin kooperatiflere ve onların taşeronlarına iş devretmesinde şahsen bir rolü olmadığını belirterek, ”Sonrasında ise İZBETON A.Ş. tarafından kooperatiflere işin verilmesi hakkında benim dahil olmadığım bir konudur. Bu işlemleri İZBETON A.Ş. adına Genel Müdür olan Heval Savaş Kaya tarafından sözleşmeler dahilinde yapılmıştır” ifadelerini kullandığı öğrenildi.
Soyer’in ifadesinde ayrıca, İZBETON A.Ş. tarafından kooperatiflere veya başkaca şirketlere sözleşme karşılığı verilecek işlemlere dahil olmadığını, bu işlemleri İZBETON A.Ş. yönetim kurulundan aldığı yetki dahilinde eski Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın yaptığını söylediği iddia edildi.
‘YAPILAN BU ÖDEMELER HER YIL SAYIŞTAY TARAFINDAN DENETLENMEKTE’
Uzundere 3. ve 4. Etap projesi için yapılan ödemelere ilişkin soruya ise Soyer’in, ”Uzundere 3. ve 4. Etap projesinde 6306 sayılı kanun kapsamında hak sahiplerinin mağdur edilmemesi ve kentsel dönüşüm tamamlanana kadar kendilerine ödenecek olan yardım paralarıdır. Bu kira yardımları ilgili mevzuat çerçevesinde Belediye Meclisi tarafından belirlenecek tutar doğrultusunda ödemesi yapılır ve her yıl güncellemesi de yapılır. Burada hak sahiplerine yapılan ödemede herhangi usulsüzlük yoktur ve vatandaşların mağdur edilmesi önüne geçilmiştir. Yapılan bu ödemeler her yıl sayıştay tarafından denetlenmekte ve onaylanmaktadır” yanıtını verdiği kaydedildi.
Soyer, kooperatif yöneticileri ve taşeron firmalarla herhangi bir ticari ilişkisi olmadığını ve S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooparatifinin o dönem Yönetim Kurulu Başkanı olan CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nu siyasi faaliyetleri dolayısıyla tanıdığını ifade ettiği ve ”Karşıyaka İlçesi Örnekköy Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı 4. Etap yapım işinde… yöneticileri olan Şenol Aslanoğlu ile Hüseyin Cengiz’i tanırım. Şenol Aslanoğlu’nu 2023 yılında Cumhuriyet Halk Partisi İzmir İl Başkanı olmasından dolayı tanıdım… Hüseyin Cengiz’i ise İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneğinde (İZSİAD) yönetici konumunda olmasından dolayı tanırım. Kendisi ile aramda herhangi bir ticari faaliyet söz konusu olmamıştır” dediği kaydedildi.
Taahhüt edilen sürelerde yapım projelerinin tamamlanmamasının ekonomik koşullar ve maliyet artışlarından kaynaklandığını söyleyen Soyer, ”Gaziemir 1. Etapta ve Uzundere 3. ve 4. Etaptaki projelerde ilerlemenin yavaş olmasının sebebi günümüzdeki ekonomik koşulların gerek enflasyonun artması, gerekse de ham madde fiyatlarının sürekli artış göstermesi hayatın olağan akışında yapılacak işlerin yavaşlamasına sebep olmuştur” ifadelerini kullandığı ileri sürüldü.
Tunç Soyer’in ”kamu zararına” konu kentsel dönüşümdeki kira yardımlarına ilişkin soruya da yardımların mevzuata uygun yapıldığını, Sayıştay denetimine tabi olduğunu belirttiği öğrenildi.
ŞENOL ASLANOĞLU’NUN İFADESİ
Soruşturma kapsamında gözaltına alınan CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu da Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’nde ifade verdi.
Cumhuriyet’in aktardığına göre Aslanoğlu ifadesinde, görev yaptığı süreç boyunca şeffaf davrandığını ve tüm çağrılara gönüllü olarak gittiğini belirterek gözaltı uygulamasını eleştirdi.
Aslanoğlu, S.S. İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi’nin kuruluş süreci ve amacıyla ilgili detaylı açıklamalarda bulundu.
Kooperatifin İzmir’de yıllardır kangren haline gelen kentsel dönüşüm projelerine çözüm üretmek amacıyla kurulduğunu ifade eden Aslanoğlu, “Bu yöntemi İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZBETON yetkilileri de makul ve uygulanabilir buldu” dedi.
Kooperatifin kuruluşunun ardından, İZBETON’la yapılan sözleşme çerçevesinde projeye başlandığını belirten Aslanoğlu, söz konusu protokolün usule ve yasalara uygun olduğunu savundu. Hakkındaki suçlamalara daha önce İzmir 44. Asliye Ceza Mahkemesi’nde yargılandığını ve beraat ettiğini hatırlatan Aslanoğlu, “Aynı konuda tekrar ifade vermem hukuka aykırıdır” dedi.
İfade sırasında, kooperatifle çalıştığı tek şirketin City Construction olduğunu söyleyen Aslanoğlu, diğer şirketlerle doğrudan ya da dolaylı herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını vurguladı.
Kooperatif üyelerinin de dar gelirli vatandaşlardan oluştuğunu belirterek, “Hiçbir üyemizin çok dairesi yok. Bu insanlar kendilerine yuva kurma çabasındaki yurttaşlardır” ifadelerini kullandı.
Adalet Mahallesi’nde yer alan ofis adresiyle ilgili iddialara da değinen Aslanoğlu, buranın kira maliyeti düşük olduğu için kooperatif merkezi olarak seçildiğini ve bu tercihin üyelerle ortak kararla alındığını söyledi.
Gözaltı sürecini eleştiren Aslanoğlu, “Ben CHP İzmir İl Başkanı olarak valilik, emniyet müdürlüğü ve başsavcılıkla protokolde oturan biriyim. Çağrılsaydım zaten gelirdim. Gözaltına alınmamın doğru olmadığını düşünüyorum” dedi.
‘3 KERE BERAAT ETTİM’
Soruşturmada, Karşıyaka Örnekköy Kentsel Dönüşüm Alanı’nda İZBETON A.Ş. ile kooperatifler arasında imzalanan bazı sözleşmelerde yapılan suçlamalara cevap veren Aslanoğlu, kooperatif konusu üzerine 3 kere yargılandığını ve beraat ettiğini söyledi.
AKP’li Osman Göçek’in bir TV kanalında iddiaları nedeniyle de ifade verdiğini hatırlatan Aslanoğlu, “Ben, İzmir Valisi, İzmir Emniyet Müdürü ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı ile aynı protokolde oturdum. Ne zaman senin ifadene ihtiyacımız var denilse zaten gelirim. Benim yerim, işim, mesleğim ve toplumdaki yerim bellidir. Ben zaten çağrılsam gelirdim. Gözaltına alınmamın doğru olmadığını düşünüyorum. Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından açılan dava sonucunda beraat ettim. Beraat konusu ile ilgili yapılan itiraz sonucunda da beraat ettim ve bu karar kesinleşti. Türkiye Cumhuriyeti kanunları içerisinde karar verilmiş olan bir dava hakkında tekrar dava açılması söz konusu değildir” dedi.
‘GÖKÇEK DEDİKODU YAPIYOR’
“Kooperatifin muhasebe kayıtları bağımsız denetim kurulu tarafından denetlenmiş ve denetim raporunda bir usulsüzlüğe rastlanmamıştır” diye devam eden Aslanoğlu, şöyle konuştu:
“Dedikodu yapanların da çok iyi bildiği gibi denetim raporunda bir usulsüzlük tespit eden bir bağımsız denim kurumu zaten suç duyurusunda bulunur. Sürekli Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün algı yaratma hevesiyle inşaatın seviyesinden bahsetmesi sadece cehalettir. Kaç para toplanarak inşaat yapıldığı asıl sorundur. Yani topladığınız paranın inşaatın bugünlere geldiği seviyenin karşılığı olup olmadığıdır. Bir yüklenicinin usulsüz ve haksız kazanç elde edilmesi için ya aptalca hakkediş dışında bir ödeme alması lazım ya da hakkedişinin usulsüz olması lazım. Bir hakkediş nasıl usulü ya birim fiyatı, piyasa koşullarına göre fahiş yüksek olmalı veya yapılan işin metrajı şişirilmelidir. Yani yapılmamış iş, yapılmış gibi gösterilmelidir.
3,5 yıldır bu işle ilgili suçlanıyorum. Bugüne kadar demiri piyasa fiyatının üstünde hesaplamışsınız, betona ve kalıbı piyasa fiyatının üstünde para vermişsiniz diyen yok, hakkedişleri inceleyen bir bilirkişi yok. Bilirkişi neyi incelediğini bile bilmiyor. Eğer bir hakkediş yolsuzluğu yoksa neyin zararından kimin zararından bahsediyoruz. Eğer hesapları incelemiyorsanız, siyaset yapıyorsunuz demektir. Sırf bu iş gündemde temcir pilavı gibi magazinci Osman GÖKÇEK televizyon ekranlarında konuşturulsun diye 3,5 yıldır dedikodusu yapılıyor.”
NE OLMUŞTU?
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca, 1 Temmuz’da İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON AŞ’de taşeron şirketler eliyle yolsuzluk yapıldığı iddiası üzerine soruşturma başlatılmıştı.
Bu kapsamda Sayıştay raporu, mülkiye müfettişi raporu, bilirkişi raporlarına istinaden “ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma” ve “nitelikli dolandırıcılık” suçlamasıyla 157 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmişti.
Şüphelilerden 22’sinin İZBETON AŞ, 2’sinin İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi, 3’ünün İş Dünyası Konut Yapı Kooperatifi, 2’sinin İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi, 3’ünün İş Alemi Yeni Yaşam Konut Yapı Kooperatifi, 3’ünün Egeli İş İnsanları Konut Yapı Kooperatifi’nde görevli olduğu, diğer 122 şüphelinin ise belediye personeli, inşaat, yapı, elektrik, mermer, ayrıştırma gibi alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin sahibi ve çalışanları olduğu öğrenilmişti.
Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ile CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun da aralarında bulunduğu 137 şüpheli yakalanmıştı.
