Mavi Vatan’ın orkinosları

Libya-Türkiye anlaşması Akdeniz’deki hidrokarbon kaynaklarının yanında deniz ürünleri ve özellikle orkinos balığını kullanmak için önemli fırsatlar barındırıyor.

Mavi Vatan’ın orkinosları

Türkiye ile Libya arasında imzalanan MEB anlaşmasının Libya’ya önemli kazanımları oldu. Yunanistan yerine Türkiye ile anlaşma yaparak 16 bin 700 kilometrekare deniz yetki alanı kazanan Libya, İtalya ile MEB sahalarını Türkiye anlaşmasında olduğu gibi çizerse bu ülkenin Akdeniz MEB sahasındaki kazancı 39 bin kilometrekareye çıkacak. Yunanistan, Libya iç karışıklığını fırsat bilerek ilan ettiği ihale sahalarıyla Girit Adası üzerinden Libya’nın 39 bin kilometrekarelik MEB sahasını fiilî durum yaratarak gasp etmeyi amaçlıyordu. Türkiye ile anlaşma, Libya sahalarının Yunanistan tarafından gasp edilmesinin önüne geçti. İtalya ile de anlaşması halinde 39 bin kilometrekareye ulaşacak Libya MEB sahası hem hidrokarbon yatakları hem de Akdeniz’de balıkçılık açısından çok önemli bir kazanım anlamına gelecek.

MISIRLILARIN AVLANMASI ARTIK YASAL DEĞİL

27 Kasım’da Dolmabahçe’deki anlaşma, Akdeniz’deki zengin orkinos sahaları kapsamında da en çok Libyalı balıkçıları sevindirdi. Bingazi doğusundaki Tobruk, Susah, Tukrah açıkları bölgede zengin orkinos (ton balığı) sahaları olarak biliniyor. Ancak Libya’daki iç karışıklıktan faydalanan Mısır, uzunca bir süredir bu bölgeyi balık avcılığında kendi MEB sahası gibi kullanıyordu. Libyalılar, kendi denizlerinde balık bile avlayamıyordu. Yunanistan’ın doğalgaz sahalarına ihaleler yöntemiyle konma çabası, Libya’nın doğu komşusu Mısır tarafından da orkinos avcılığı üzerinden yapılmıştı. Yıllar önce MEB anlaşmalarına hazır olduğunu duyuran devrik lider Kaddafi, MEB sahalarının sınırlarını buna benzer ilhakları önlemek için çizmek istese de Libya’da iç karışıklık patlak verince bu adım atılamamıştı. Türkiye-Libya MEB anlaşması uyarınca uluslararası hukuka göre Mısır’ın bu bölgede avlanması artık yasal değil.

BÜYÜK BİR KAYNAK VAR

Yunanistan ve Güney Kıbrıs’ın oldu-bitti çabalarına rağmen Libya’nın ardından Doğu Akdeniz’de de MEB ilanına hazırlanan Türkiye, sadece petrol ve doğalgaz kaynaklarını değil balıkçılık faaliyetlerini de koruyor. Akdeniz Kalkanı Harekâtı kapsamında bölgede 24 saat devriye faaliyeti sürdüren Deniz Kuvvetleri, bir yandan da Uluslararası Atlantik Ton Balıklarını Koruma Komisyonu kapsamında yoğun denetim faaliyeti yürütüyor. Yapılan denetimlerle ton balığı avcılığının mevcut kotalar çerçevesinde usûlüne uygun yapılması, ayrıca Türkiye’nin deniz yetki alanlarında balıkçılık yapma hakkının sadece Türk balıkçıları tarafından kullanılması sağlanıyor. Halen denizaltı kaynaklarının ve özellikle orkinos türü balık çeşidinin en yoğun olduğu bölgeler arasında Mersin-KKTC ve Antalya-KKTC arasındaki deniz alanı öne çıkıyor. Doğu Akdeniz’deki ciddi orkinos varlığı Uluslararası Atlantik Ton Balıklarını Koruma Komisyonu raporlarına da yansımıştı.

(Yeni Şafak)