Haydar Zorlu yazdı…
Efes-Selçuk Belediye Tiyatrosu, “İlmik İlmik” adlı oyunuyla 30 Temmuz çarşamba akşamı Selçuk Amfi Tiyatro’da tiyatroseverlerin karşısına çıktı. Hasan Öztürk’ün yazdığı, Gülhan Ayhan’ın yönettiği “İlmik İlmik” oyununu ben de izledim.
Tiyatronun 2500 yıldır oynandığı, uygarlığın doğduğu bu topraklarda meraklı seyircinin hınca hınç doldurduğu Amfi Tiyatro’da etkinlik çok güzel başladı.
Oyuncular çok isabetli tipleme ve sundukları karakterlerle başarılı olduklarından, arada bir alkışlarla güzel başlayan oyun neden ilk yarının sonuna doğru seyircilerin yavaş yavaş alanı terk etmesine neden oldu?
Anlatayım:
1. Sebebi nedir bilmiyorum. Oyunda ikide bir ‘Çocuğun olursa adını Mustafa koymayacaksın’, deniyor. ‘Çünkü Mustafa bir üçkağıtçı’. Üçkağıtçı Muhtar Mustafa ne hikmetse çizme, giyim ve kasketiyle Atatürk’ü andırıyor.
Burada hepimiz tabiki Mustafa Kemal’i düşündük ve hiç bir anlam veremedik.
2. ‘Medeniyet’ deyince küfür manasında bir el işaretiyle uygarlık ikide bir alaşağı ediliyor. Sebebi nedir? Uygargarlık veya medeniyet neden kötüdür? Oyunda açıklanmıyor!
3. Yeri olsa anlarım, ama hiç yeri olmadan neden bu kadar argo kelimeler kullanılıyor?
4. Türkçe güzel ve çok sevdiğim bir dildir. Güzelliğini duymadım. Türkçenin güzelliğini kötü ve ahlaksız bir hikaye de bile duyarsın aslında.
5. Tabiki aksanlı konuşulur, ama anlaşılmak suretiyle. Bazen anlaşılmıyordu. Hedef Türkçe’yi aşağılamakmıydı sorusu aklımdan geçti.
6. ‘Anayasa uygulanmazsa ne, uygulanırsa ne?’ gibi laflar duydum. Uygulanmazsa anayasal suç işleniyor demektir.
Anayasamızın bu denli tehlikede olduğu bu günlerde azıcık nefes almaya gittiğim tiyatroda böyle şeyler dinlemek çok zoruma gitti. Burada seyirciler çoktan gitmeye başlamıştı zaten.
7. Hikayeyi ben seyirci olarak anlamıyorsam bu benim suçum değil. Anlaşılır kılmak rejinin işidir.
7. Birinci perde bitmeden, “Ben hür doğmadım ki hür yaşayım” sesleri de eklenince, ben de dışarı çıkan seyircilerle birlikte Amfi Tiyatroyu terk ettim.
8. Şimdi soruyorum.
Neden bu Atatürk düşmanlığı?
Neden bu uygarlık / medeniyet düşmanlığı?
Neden bu güzelim Türkçe’ye düşmanlık?
Sen hür doğmadın, ama biz hür doğduk.
Yarın anayasa değişince yeni doğanlar hür doğmaz olacak.
Son soru:
Neden bu Cumhuriyet düşmanlığı?
“İlmek İlmek tiyatro oyunu bizim için bir duygu seliydi, emek kokuyordu her sahnesi. Elbette herkesin bakış açısı farklı olabilir ama yorumlarınız hikâyeyi anlamak yerine üstünkörü bakmayı tercih etmiş gibi. Oysa biraz dikkatle bakılsa, sahnelerdeki derin anlam çok net görülürdü. Siz dağ yerine cakıl tası görmek istemissiniz şirve zaten muhteşemdi ,küfür hakaret asla yoktu dedim ya siz dağda çakıl taşı aradınız misali, İsimlerden anlam çıkarmak izah edilemez,Adem Süleyman,veya Ahmet mehmetvs.olsa ne dersiniz acaba Biz emeği ve sanatı yürekten alkışladık.
Öncelikle yersiz bir eleştiri yaptığınızı düşünüyorum. Eleştiri diyorum çünkü sanırsam eleştirmen olarak tanımlıyorsunuz kendinizi lakin eleştirmen olmak için önceliğinizin oyunu baştan sona izlemek olduğunu bilmeniz gerekirdi. Bunu bilemeyen biriyseniz zaten eleştirilerinizin çarpıcı veya etkili olduğu tartışılır
hem de izmirde.bu bir meydan okuma olabilir.