Pakistan Federal Enformasyon ve Yayıncılık, Ulusal Miras ve Kültür Bakanı Attaullah Tarar, Hindistan’ın gelecek 24 ila 36 saat içinde askeri harekat düzenleme niyetinde olduğuna ilişkin güvenilir istihbarat edindiklerini açıkladı.
Bakan Tarar, Cammu Keşmir’in Pahalgam bölgesindeki terör saldırısına ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Tarar, “Hindistan’ın, Pahalgam’a ilişkin asılsız iddiaları gerekçe göstererek, önümüzdeki 24 ila 36 saat içinde askeri harekat düzenleme niyetinde olduğuna ilişkin güvenilir istihbarat aldık.” ifadesini kullandı.
Pakistan’ın, bu saldırının bağımsız bir komisyon tarafından soruşturulması teklifini Hindistan’ın reddettiğini aktaran Tarar, “Ancak ne yazık ki Hindistan, akıl yolunu izlemek yerine, tüm bölge için felaket sonuçları olacak tehlikeli çatışma yoluna girmeye karar vermiş gözükmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Hindistan’ın herhangi bir saldırısına “kesin ve kararlı” bir şekilde yanıt verileceğini yineleyen Tarar, “Uluslararası toplum, bunun sonuçlarının sorumluluğunun doğrudan Hindistan’a ait olduğu gerçeğini unutmamalıdır.” ifadesine yer verdi.
PAHALGAM’DAKİ TERÖR SALDIRISI
Hindistan’ın idaresindeki Cammu Keşmir’in Pahalgam bölgesinde silahlı kişilerin 22 Nisan’da turistlere ateş açması sonucu 26 kişi hayatını kaybetmiş, çok sayıda kişi yaralanmıştı.
Saldırıyı düzenleyenlerin “Pakistan’dan geldiği” suçlamasında bulunan Hindistan, “İndus Suları Anlaşması”nı askıya almış, Yeni Delhi’de görevli Pakistanlı müsteşarların bir hafta içinde ülkeyi terk etmelerini istemiş ve Pakistan vatandaşlarına yönelik vize hizmetlerinin askıya alındığını, daha önce verilen tüm vizelerin iptal edildiğini duyurmuştu.
Pakistan, suçlamaları reddederek Hindistan’ın İslamabad’daki diplomatik personel sayısına sınırlama getirmiş, “İndus Suları Anlaşması”nın dışına çıkılarak nehirlere yapılacak müdahaleleri “savaş nedeni” sayacağını ilan etmiş, Hindistan ile her türlü ticareti askıya almış ve hava sahasını kapatmıştı.
HİNDİSTAN-PAKİSTAN ARASINDAKİ GERİLİM
Hindistan ile Pakistan arasındaki gerginlikler, iki ülkenin de bağımsızlıklarını kazandığı 1947’de başladı.
İngiliz sömürgesinden kurtulan Hint Yarımadası’nda Pakistan ve Hindistan, iki ayrı ülke olarak Ağustos 1947’de bağımsızlıklarını ilan etti.
Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu bölgeler Pakistan’a, Hinduların yoğun yaşadığı yerler ise Hindistan’a bırakıldı.
İngiltere, 1947’de Hindistan’dan çekilirken, nüfusunun yüzde 90’ı Müslüman olan Keşmir halkı, 1947’de Pakistan’a katılmaktan yana tavır alsa da dönemin prensi Maharaja Hari Singh, Hindistan ile birleşmeye karar verdi.
Bu karar, iki ülke arasında büyük sorunlara yol açan Keşmir sorununun başlamasına neden oldu.
Hindistan ile birleşme kararına Müslüman Keşmir halkı karşı çıktı. Artan protestolar nedeniyle kontrolü kaybeden Maharaja, isyanı bastırmak için Hindistan’dan yardım istedi. Keşmir prensinin yardım talebine olumlu cevap veren Yeni Delhi yönetimi isyanı bastırmak için askerleriyle bölgeyi işgal etti.
Böylece iki ülke arasındaki ilk savaş, bağımsızlıklarından kısa bir süre sonra 22 Ekim 1947’de Keşmir yüzünden başladı.
Savaş, Birleşmiş Milletler’in (BM) ara buluculuğunda 1 Ocak 1949’da imzalanan ateşkes anlaşmasıyla sona erdi.
Birleşmiş Milletler (BM), taraflar arasında bir ateşkes sağlarken 21 Nisan 1948’de bölgedeki halkın özgürce hangi ülkeye katılmak istediğine dair bir plebisit yapılması çağrısında bulundu.
Ancak Hindistan bu referanduma karşı çıkarak bölgedeki askerlerini geri çekmeyip kontrolü altındaki toprakları “Cammu Keşmir” adıyla kendine bağladı ve Keşmir üzerindeki kontrolünü pekiştirdi.
Pakistan da Hindistan’ın bu hareketine karşılık olarak Keşmir’de kontrol ettiği bölgelere “Azad Keşmir (Bağımsız Keşmir)” ve “Gilgit Baltistan” olarak iki özerk bölge statüsü verdi.
Hindistan ile Pakistan arasında Keşmir meselesi sebebiyle, 1965, 1971 ve son olarak 1999’da da savaşlar yaşandı.
ŞİMLA ANLAŞMASI
1947’de bağımsızlığın kazanılmasının ardından Pakistan’da Bengal nüfusla ilgili sorunlar baş gösterdi.
Yeni Delhi yönetiminin bugünkü Bangladeş topraklarını oluşturan Doğu Pakistan’da ortaya çıkan bağımsızlık hareketlerini desteklemesi üzerine iki ülke arasındaki üçüncü savaş çıktı.
Pakistan, doğudaki bağımsızlık hareketlerine destek verdiği gerekçesiyle Hindistan’a hava saldırılarıyla karşılık verdi.
Pakistan’ın 1971’de Hindistan’la yaptığı savaşın ardından Doğu Pakistan, “Bangladeş” adıyla bağımsızlığını ilan etti.
Savaşın ardından 1972’de imzalanan Şimla Antlaşması ile “Sınır Kontrol Hattı” oluşturuldu.
Şimla Anlaşması ile belirlenen Kontrol Hattı (LoC), Keşmir’in Hindistan ve Pakistan kontrolündeki bölgelere ayrılmasını sağladı.
80’Lİ YILLARINDA SONUNDA GERİLİM TIRMANDI
1980’li yılların sonuna doğru Hindistan’ın kontrolü altındaki Cammu Keşmir’de kitlesel halk ayaklanmaları da baş gösterirken, şiddet eylemleri, siyasetçilere yönelik suikastlar, adam kaçırma gibi olaylar had safhaya çıktı.
Hindistan, bölgedeki olayların Pakistan tarafından desteklendiğini iddia ederken, bölgeye de ilave güvenlik gücü konuşlandırdı.
Taraflar arasında 1999’da Kargil bölgesindeki sınır ihlalleri nedeniyle 7 hafta süren Kargil Savaşı yaşandı. İki ülke nükleer savaşın eşiğine geldi.
Keşmir meselesi de bu süreçte çözümü zor bir ihtilafa dönüştü. Bölgedeki askeri gerilim giderek tırmandı.
SINIRLI ÇATIŞMA
Hindistan ile Pakistan arasındaki gerilim, Hindistan idaresindeki Cammu Keşmir’de 14 Şubat 2019’da polis teşkilatına bağlı milis gücüne yapılan ve 44 kişinin öldüğü bombalı saldırıyla yeniden başladı.
Yeni Delhi yönetimi, saldırıyla ilgili Pakistan’ı suçladı. Saldırıyı kınayan Pakistan ise suçlamayı reddetti.
Hindistan, 26 Şubat 2019’da “Keşmir Kontrol Hattı’nın Pakistan tarafında bulunan terör örgütü hedeflerine” hava saldırısı düzenlediğini duyurdu.
Pakistan da 27 Şubat 2019’da, hava sahasını ihlal ettiği gerekçesiyle Hindistan’a ait 2 savaş uçağını düşürdüğünü bildirdi.
Pakistanlı yetkililer, düşen uçağın Hint pilotu Abhinandan Varthaman’ı linç edilmekten kurtarıp iyi niyet göstergesi olarak Hint yetkililere teslim etti.
Gelişmeler üzerine Pakistan tüm hava sahasını kapatırken, Hindistan bazı havaalanlarında uçuşları durdurdu.
HİNDİSTAN STATÜSÜNÜ DEĞİŞTİRDİ
5 Ağustos 2019’a gelindiğinde ise Hindistan, yaptığı değişiklikle yarım asırdan uzun süredir Cammu Keşmir’e ayrıcalık tanıyan anayasanın 370’inci maddesini iptal ederek bölgenin özel statülü yapısını ortadan kaldırdı ve eyaleti ikiye böldü.
Eyalet, 31 Ekim 2019’da resmi olarak merkeze bağlı Cammu Keşmir ve Ladakh “Birlik Toprağı” statüsünde iki bölgeye ayrıldı.
