Pankuş nedir? Hititler kimdir?

Tarih sahnesine çıkışıyla birlikte toplum ve devlet yönetiminde 'ilkler'i de beraberinde getiren Anadolu medeniyetlerinin en önemli halklarından Hititler'in tarihi, gelecek nesillere aynı zamanda bir demokrasi dersi niteliğindedir.

Pankuş nedir? Hititler kimdir?

Anadolu’ya küçük gruplar halinde Kafkaslardan geldikleri tahmin edilen Hititler etki alanlarını genişletmek için Hatti’li prenslerin topraklarına el koymaya başladılar.

Anadolu’da yapılan arkeolojik araştırmalar sonucu bulunan kil tabletlerden kesin olarak anlaşıldığına göre Hititler’in merkezi olacak Hattuşaş, MÖ 2500-2000 yılları arasında Kuzey Kapadokya ve Orta Karadeniz bölümünde kurulmuş “Hatti Ülkesi” olarak bilinirdi.

Konuştukları dilin Kafkasya diline benzemesi sebebiyle Kafkaslar’dan Anadolu’ya geldikleri tahmin edilen Hititler Asurluların Anadolu’dan çıkmak zorunda kalmalarıyla bölge halkıyla kaynaşıp büyük bir krallık kurmuşlardır.

MÖ 2000-1200 yılları arasında var olduğunu bildiğimiz Hitit uygarlığının bilinen ilk kurucusu Labama’dır ve devletin başkenti Hattuşaş (Boğazköy) olarak bilinmektedir.

PANKUŞ NEDİR?

Bütün dünya ve özellikle Batılı bilim insanları, tarihte ilk demokratik adım, ilk demokrasi girişimi olarak,  M.S. 1215’de İngiliz soylularının Kral Yurtsuz John‘a imzalattıkları Magna Carta‘yı temel alırlar.

Oysa Magna Carta‘dan yaklaşık 2500 yıl önce, Anadolu’nun orta yerinde müthiş demokratik bir meclis vardı ve yüz yıllarca ülkeyi sorunsuz yönetti: Pankuş!

Pankuş, Hititler’in Başkenti Hattuşa’da bulunan soylular meclisinin adıdır. Bu bir danışma meclisi idi.

Kelime anlamı Hititçe’de “hepsi”, “hep birlikte” demektir.

Krallar veliaht prensleri belirlerken Panku’ya danışmaları ya da en azından Panku’nun desteğini almaya çalışmaları bu kurumun dünyada bilinen en eski ‘demokratik adım’ olduğunu göstermektedir.

KRALI DENETLEME YETKİSİ

Kral ve kraliyet ailesinden seçilen kişilerin yönettiği ülke, esasen tarihte ilk meclis olma özelliğini de taşıyan ve “Pankuş (İmparatorluk Meclisi)” adı verilen meclise hem kararları oylama hem de Kral’ı denetleme hakkı vermiştir.

Ülkenin mutlak hâkimi olan Kral’ı dahi denetleme yetkisi verilen bu meclis, ortaya çıkan ülke sorunlarında da fikirlerini sunardı.

Pankuş meclisinde, yönetim ile ilgili alınan kararlar üyelerin oy birliğine sunulurdu.

Aynı zamanda bu meclisin bir özelliği de günümüz parlamentolarından bile üstün biçimde üyelerin eşit haklara sahip olmaları ve düşüncelerini hiçbir etki altında kalmadan açıklayabilmeleridir.

Hititlere ait “12 Tanrı” kabartması

Hattuşaş Şehri gerek sahip olduğu tarihi kalıntıları gerekse dünyanın bilinen en eski medeniyetlerinden birine ev sahipliği yaptığı için UNESCO’nun Dünya Kültür Mirasları listesine alınmış ve arkeolojik anlamda Hitit Medeniyeti’nin aydınlatılmasında önemli bir rol oynamıştır.