Avrupa Birliği, ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Fransa, İtalya ve müttefik ülkeler belirlenen Rus bankalarını SWIFT sisteminden çıkarma kararı aldı. Moskova yönetiminin, 2014 yılında kendine ait ve aynı işlevi gören SPFS sistemini geliştirdiği belirtiliyor.
Rus ordusunun Ukrayna’ya girişinin dördüncü gününde çatışmalar şiddetli bir şekilde devam ediyor. Bu süreçte Rusya’ya birtakım yaptırım kararları alan AB ülkeleri, kararlarını uygulamaya başladı.
Rusya’yı uluslararası ödeme sistemi SWIFT’ten çıkarma hamlesine karşılık, Putin’in B planı olduğu belirtiliyor. İddiaya göre Putin yıllar önce kendi küresel ödeme ağını geliştirdi. Öte yandan uzman isimler, Rusya’yı SWIFT’ten çıkarmanın sadece Rusya’ya değil, işbirliği yaptığı diğer Batı ülkelerine de zarar vereceğini öngörüyor.
SWIFT SİSTEMİ 200’DEN FAZLA ÜLKEDE KULLANILIYOR
Uluslararası ticarette aktif olarak kullanılan SWIFT sistemi, her türlü döviz cinsinin anlık olarak karşı ülkelerdeki hesaplara gönderilmesine imkân veriyor. 1973 yılında Belçika’da 15 ülkenin anlaşmasıyla kurulan ve 1977 yılında fiilen çalışmaya başlayan sistem; bugün 200’den fazla ülkede 11 binden fazla resmî kurum, tüzel ve özel hesap sahipleri tarafından kullanılıyor. Tamamen ülkeler ve para birimleri üstü bağımsız bir platform olan SWIFT; sağladığı her bir kod ile, dünyadaki bütün bankalar arasında ve özellikle ihracat-ithalat işlemlerinde, güvenli, hızlı şekilde elektronik para transferinin gerçekleşmesine fırsat sunuyor.
Batılı ülkeler, Rus bankalarının SWIFT’ten çıkararak, bu ülkenin dünya finans piyasalarına erişimini kısıtlamak istiyor. Ancak Rusya, SWIFT’e alternatif olarak 2014’te, SPFS (Mali Mesajlaşma Sistemi) adını verdiği ve yine küresel anlamda finansal ödemelerin transferini sağlayan, kendine ait sistemi geliştirdi.
SPFS, GİTTİKÇE YAYILIYOR
Türkiye gazetesinin haberine göre; Aralık 2017’de aktif olarak kullanıma açılan SPFS sistemini, Beyaz Rusya, Çin ve İran başta olmak üzere birçok ülke destekliyor. Rusya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Olga Skorobogatova, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, çeşitli ülkelerden birçok katılımcının SPFS’e dâhil olduğunu söylemişti. SPFS’e erişim sürecini kolaylaştırmak için birçok adım attıklarına işaret eden Skorobogatova “Şimdiden Almanya, İsviçre, Belarus, İsviçre, Ermenistan, Kazakistan ve Kırgızistan’dan katılımcılar sisteme bağlı durumda” diye konuştu. Rusya Maliye Bakanlığı da Ekim 2019’da yaptığı açıklamada, Türkiye ile ulusal para birimleriyle ticaret konusunda anlaşma imzalandığını, söz konusu anlaşmanın, Türk bankalarının SPFS’ye bağlantısını da genişletebileceğini duyurmuştu. Rusya Merkez Bankasının raporuna göre de; 2020 yılı itibarıyla SPFS’deki işlem hacmi, ülkedeki SWIFT trafiğinin yüzde 20’sine yaklaştı. SPFS sisteminde transfer işlemlerini de içeren günlük mesaj sayısı 70 binin üzerine çıktı. Sistemin SWIFT’e göre daha uygun maliyetli olması ve teknolojisinin sürekli geliştirilmesi, yerli ve yabancı kuruluşların ilgisini çekmeye devam ediyor.
PARA VE ALTINLARI 5 YIL YETER
Bu arada Moskova yönetiminin, Ukrayna’ya saldırı başlatmadan önce maddi rezervlerini de güçlendirdiği belirlendi. SWIFT’ten çıkarılma ihtimaline karşılık Rusya, nakit para rezervini ABD’den getirdiği yüklü miktarda bir tutarla artırdı. Ülkeye aktarılan banknotların toplam ağırlığının 50 ton olduğu belirtiliyor. Rusya Merkez Bankası’nın kasasında halihazırda yaklaşık 600 milyar dolarlık döviz ve altın olduğu, bu rezervin de Batı’nın uygulayacağı ekonomik yaptırımlar karşısında en az 5 yıl yetebileceği vurgulandı.
RUSYA’NIN İHRACATINDA İLK BEŞ ÜLKE
Çin – 57 milyar $
Hollanda – 45 milyar $
Almanya – 28 milyar $
Türkiye – 21 milyar $
Belarus – 21 milyar $
RUSYA’NIN İTHALATINDA İLK BEŞ ÜLKE
Çin – 54 milyar $
Almanya – 25 milyar $
ABD – 13 milyar $
Belarus – 12,8 miltar $
İtalya – 10,9 milyar $
İHRACATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER
Mineral yakıtlar ve yağlar
Ham petrol, petrol yağları
Demir ve çelik
Tahıl ürünleri
İnciler, değerli taşlar
İTHALATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER
Nükleer reaktörler
Elektrikli makine
Hava yolu, uzay araçları
İlaçlar ve tıbbi malzeme
İRAN’A KARŞI DA UYGULANMIŞTI
Bağımsız bir sistem olan SWIFT, önceki yıllarda belirli ülkelere yasak getirilmesine karşı çıkmıştı. Kendini “tarafsız” olarak tanımlayan platform, siyasi baskılarla kurumların ve ülkelerin, sistemden çıkarılması kararı alınamayacağını vurguluyor. Mart 2012’de Avrupa Birliği, nükleer programla bağlantılı uygulanan yaptırımlar kapsamında İranlı şirketlere ve bireylere, SWIFT’in hizmet vermesini engellemişti.
