Türkiye, Rusya ve Ukrayna heyetleri arasındaki görüşmeler Çırağan Sarayı’nda saat 14.45’te başladı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın başkanlık edeceği Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı’na Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Metin Gürak da katıldı.
Toplantıya katılan Rusya heyetinde, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in müşaviri Vladimir Medinskiy, Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin, Savunma Bakan Yardımcısı Aleksandr Fomin ve Genelkurmay Başkanlığı Ana İstihbarat Dairesi Başkanlığı (GRU) Başkanı İgor Kostyukov yer aldı.
Ukrayna heyetinde ise Savunma Bakanı Rüstem Umerov, Ukrayna Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergiy Kyslytsya, Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) Başkan Yardımcısı Oleksandr Poklad ve Dış İstihbarat Servisi Başkan Yardımcısı Oleh Luhovskyi bulundu.
Ukrayna, çatışmaların sonlandırılması ve barışa giden yola ilişkin esas ve usullere ilişkin fikirleri kapsayan memorandumu karşı tarafa teslim ederken, Rusya’nın kendi memorandum çalışmasını görüşme sırasında Ukrayna tarafına vermesi bekleniyor.
BAKAN FİDAN: ASIL OLAN SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR BARIŞIN SAĞLANMASIDIR
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya ile Ukrayna arasındaki barış müzakereleri sürecine ilişkin, “Asıl olan sürdürülebilir bir barışın sağlanmasıdır. Böylelikle küresel alanda yaşanan enerji, gıda ve ulaştırma güvenliği gibi pek çok meselenin de çözümüne katkıda bulunulacaktır. Bu süreçte Türkiye olarak her türlü kolaylaştırıcı adımı atmaya hazırız.” dedi.
Fidan, Çırağan Sarayı’nda Türkiye’nin ev sahipliğinde, Rusya ile Ukrayna arasında düzenlenen barış müzakereleri kapsamındaki Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı’nın açılışında hitapta bulundu.
Fidan, liderlerin ortak iradeleri temelinde temaslara devam ettiklerini belirterek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile sürekli temas halinde olduğunu, sürecin ilerlemesi için azami gayret sarf ettiğini söyledi.
İlk toplantının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla Rusya ve Ukrayna’yı ziyaret ederek Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı’nın hazırlıklarını yaptıklarını dile getiren Fidan, her iki tarafla da konuyu ele aldıklarını dile getirdi.
Fidan, 16 Mayıs’taki toplantıda gösterilen sonuç odaklı ve yapıcı yaklaşım için taraflara teşekkür ederek, “İlk toplantıda alınan kararların hayata geçirilmesi için taraflar çok önemli adımlar attı. 1000’er kişilik mübadele kısa sürede tamamlandı. Her iki taraf da vadettiği üzere ateşkese ve müteakip adımlara yönelik tutumlarını belirledi.” ifadelerini kullandı.
‘LİDERLER TOPLANTISI İÇİN…’
Bakan Fidan, toplantıda iki ülkenin ateşkese dair koşullarını ve perspektiflerini değerlendirmeye devam etmeyi hedeflediklerini dile getirerek, “Aynı zamanda insani mülahazalarla savaş esirlerinin değişimi sürecini bir adım daha ileri taşımayı amaçlıyoruz. Liderler toplantısı için gerekli hazırlıkları da ele almayı öngörüyoruz.” dedi.
Görüşmelerin verimli geçerek en kısa zamanda somut ilerleme sağlanması ve arzu edilen sonuca ulaşılmasının temel beklentileri olduğunu söyleyen Fidan, “Amerika’nın bu görüşmelere yönelik inancını ve desteğini son derece önemli buluyoruz. Sayın Trump’ın (ABD Başkanı Donald Trump) barışın tesisi konusundaki kararlılığı, yeni bir fırsat penceresi aralamıştır.” diye konuştu.
‘TÜRKİYE, HER TÜRLÜ KOLAYLAŞTIRICI ADIMA HAZIR’
Fidan, barış müzakerelerinin önemine işaret ederek, “Asıl olan sürdürülebilir bir barışın sağlanmasıdır. Böylelikle küresel alanda yaşanan enerji, gıda ve ulaştırma güvenliği gibi pek çok meselenin de çözümüne katkıda bulunulacaktır. Bu süreçte Türkiye olarak her türlü kolaylaştırıcı adımı atmaya hazırız. Aynı coğrafyayı paylaştığımız tarihi, kültürel, ekonomik ve siyasi açıdan güçlü bağlarımız olan iki ülkenin Türkiye’ye duydukları güven bizim için her türlü mülahazanın ötesindedir.” diye konuştu.
İki ülkenin İstanbul’da yapacağı görüşmelerin bölgesel ve küresel açıdan ortak kader üzerinde belirleyici olacağına dikkati çeken Fidan, tüm dünyanın gözünün Rusya ve Ukrayna’nın gerçekleştireceği temaslara ve tartışmalara odaklandığını vurguladı.
Fidan, Rusya ve Ukrayna’nın bu fırsattan azami ölçüde yararlanarak barışa bir adım daha yaklaştıracak somut neticeler alacaklarına yürekten inandıklarını dile getirerek, iki ülkenin heyet başkanlarına ve üyelerine teşekkürlerini iletti ve müzakerelerin Rusya ve Ukrayna halkları için güzel sonuçlar getirmesini temenni etti.
‘TAKAS KONUSUNDA ANLAŞILDI’
Rus kaynakları, Rusya ve Ukrayna, tüm ağır hasta savaş esirleri ve 25 yaş altındaki kişilerin takası konusunda anlaştığını duyurdu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise “Heyetler Türk tarafının aracılığıyla belgeleri değiştirdi. Savaş esirlerinin serbest bırakılması için hazırlık yapıyoruz.” dedi.
Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak da Telegram hesabından yaptığı yazılı açıklamada, “Bugün İstanbul’da yapılan görüşmelerde Ukrayna tarafı, iade edilmesi gereken Ukraynalı çocukların listesini resmen Rus tarafına teslim etti. Bunlar, Rusya’nın yasa dışı olarak sınır dışı ettiği, zorla yer değiştirdiği veya geçici olarak işgal ettiği topraklarda tuttuğu yüzlerce çocuk.” ifadelerini kullandı.
Ukrayna olarak, daha önce Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde düzenlenen görüşmelerde ateşkesin sağlanmasını kabul ettiklerini hatırlatan Yermak, şunları kaydetti:
“Ukraynalı çocukların dönüşü, adil ve kalıcı bir barışın ayrılmaz bir parçası ve güvenin temel bir unsuru, niyetlerin samimiyetinin ilk testidir. Bir cevap bekliyoruz. Top Rusya’nın sahasında. Gerçek iyi niyet söz değil, eylemdir. Şimdi ise bunu kanıtlamanın zamanı.”
İstanbul müzakerelerine katılan Ukrayna heyetinin başkanı Umerov ise Rusya’yla esirlerin takas edilmesi konusunda adım atmak istediklerini söyledi.
Ukrayna heyetinin üyesi Kyslytsya da “Görüşmelerimizi somut insani bazı sonuçlar elde edebilecek bir noktaya getirdik.” diye konuştu.
UKRAYNALI YETKİLİLER ALMANYA, İTALYA VE İNGİLTERE TEMSİLCİLERİYLE İSTANBUL’DA GÖRÜŞTÜ
Öte yandan, Ukrayna Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergiy Kyslytsya ve Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Danışmanı Oleksandr Bevz, Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı kapsamında bulundukları İstanbul’da Almanya, İtalya ve İngiltere temsilcileriyle bir araya geldi.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü George Tykhyi’nin X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşıma göre, Kyslytsya ve Bevz, İstanbul’da Almanya, İtalya ve İngiltere temsilcileriyle görüşerek, Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı öncesinde pozisyonlarını koordine etti.
Ukrayna heyeti üyeleri, Ukrayna’nın barış çabalarına bağlılığını yinelerken, liderler toplantısı, tam ateşkes ve insani güven artırıcı önlemler gibi gündem maddelerini ayrıntılı olarak ele aldı.
ZELENSKİY, GÖRÜŞMELERDEN SONUÇ ALINAMAMASI HALİNDE RUSYA’YA BASKI YAPILMASINI İSTEDİ
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, savaşın sona erdirilmesine yönelik İstanbul’da düzenlenen görüşmelerin bir sonuç vermemesi durumunda, Avrupa Birliği (AB) ile ABD’nin Moskova’ya yaptırımlarla baskı kurması gerekeceğini söyledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta düzenlenen Bükreş Dokuzlusu Zirvesi’ne katılarak bir konuşma yaptı.
Zelenskiy, Rusya’nın Ukrayna’da yaz askeri harekatı başlattığını ifade ederek, savaşın bitirilmesi için diplomasi çalışmalarının sürdürülmesinin bir fırsat olabileceğini belirtti.
Savaşın sona erdirilmesine yönelik iki ülke arasında bugün İstanbul’da görüşmelerin yapıldığını anımsatan Zelenskiy, “Rusya’nın verimli görüşmelere hazır olacağından emin değilim. Ancak her zaman bazı çözümlere inanmalıyız.” dedi.
Zelenskiy, İstanbul’daki görüşmelerde, tam ve koşulsuz ateşkesin sağlanması, esirlerin takas edilmesi ve Ukrayna’dan zorla kaçırılan çocukların geri getirilmesi ile ilgili kararların verilmesinin kendileri için öncelikli olduğunu vurguladı.
İstanbul görüşmelerinin sonuç vermemesi durumunda Rusya’ya yaptırımların artırılması gerektiğini savunan Zelenskiy, Rus tarafı kaynaklı olarak İstanbul görüşmelerinden bir sonuç çıkmaması durumunda AB ve ABD’nin Moskova’ya yaptırımlarla baskı kurması gerekeceğine işaret etti.
Zelenskiy, zirveden önce düzenlediği basın toplantısında ise bugün Vilnius’ta önemli görüşmeler yapacağını aktardı.
Zirve çerçevesinde, güvenlik garantileri kapsamında yabancı askerlerin ülkesinde olası konuşlandırılması yönünde kurulan istekliler koalisyonu üyeleri ile de bir araya geleceğini dile getiren Zelenskiy, Avrupa ve Ukrayna güvenliğine yönelik çok önemli konuları görüşmek üzere yapacağı görüşmelerin öneminin altını çizdi.
GÖRÜŞME SÜRECİ
Rusya ile Ukrayna arasında İstanbul’daki Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde 16 Mayıs’ta müzakereler yapılmıştı.
İki taraf, müzakerelerde “1000 kişiye 1000 kişilik” büyük bir esir takasının gerçekleştirilmesi, olası ateşkese yönelik görüşlerin ayrıntılı sunulması, ardından da müzakerelerin sürdürülmesi konusunda mutabık kalmıştı.
İki ülke, İstanbul’da anlaşmaya varılan esir takasının 25 Mayıs’ta tamamlandığını duyurmuştu.
