19. yüzyıldan itibaren sosyoloji ve özellikle psikolojinin bilim olarak gelişmesiyle kişilerin seksüel olarak da farklılıklar taşıdığı, seksüelliğin türlerinin bulunduğu ortaya koyulmuştur. Bu türlerden biri, kişilerin romantik ve cinsel ilgilerinin ağırlıkla zihinsel ve entelektüel özelliklerinden etkilenmeyi ifade eden “sapyoseksüel”dir. Sapyoseksüel kişi için fiziksel çekim entelektüel ve zihinsel çekimden daha geri plandadır.
Peki sapyoseksüel kavramının kökeni nedir, ne anlama gelmektedir, sapyoseksüel kişinin belirtileri ve vasıfları nelerdir? İşte detaylar ve merak edilenler…
SAPYOSEKSÜEL NEDİR?
Latince “bilgelik, akıl” anlamına gelen “sapien(tia)” kelimesi ile “cinsellik” anlamındaki “sexualis” sözcüğünün birleşiminden türeyen “sapyoseksüel”, bir kişinin karşısındaki bireyi öncelikle onun zekası ve entelektüel kapasitesi üzerinden çekici bulmasını ifade ediyor. Türkçeye “zekaya/akla duyulan cinsel ve romantik çekim” olarak çevrilebiliyor.
Sapyoseksüel kişiler için fiziksel görünüm ikinci planda oluyor. Esas olarak karşısındaki insanın düşünme biçimi, bilgi birikimi, zekice yapılan sohbetleri ve entelektüel tavırlarından etkileniliyor.
Bu yönelim, bir kişiye yalnızca dış görünüşünden değil, “zekasından dolayı âşık olma” şeklinde de özetlenebiliyor.
SAPYOSEKSÜELLİK NE DEMEK?
Sapyoseksüellik, bir kişinin karşısındaki insana duyduğu ilgi ve çekimin öncelikle onun zekasından, düşünme biçiminden ve entelektüel birikiminden kaynaklanması şeklinde açıklanabiliyor. Bu eğilime sahip insanlar için fiziksel görünüş ikinci planda olduğundan asıl önemli olan karşısındaki kişinin akıl yürütme becerisi, yaratıcı düşünceleri, kendini ifade ediş tarzı ve bilgiye olan yaklaşımı oluyor.
Kısacası sapyoseksüellik, bir kişiyi onun bedeninden ya da dış görünümünden çok, zihni ve fikirleri sayesinde çekici bulma hâli olarak kabul ediliyor.
SAPYOSEKSÜEL BİRİNİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Sapyoseksüel bir kişi, birini çekici bulurken fiziksel görünümden çok zekaya ve entelektüel kapasiteye önem veriyor. Bu doğrultuda sapyoseksüel bireylerin öne çıkan özellikleri şöyle sıralanabilir:
• Karşısındaki kişinin zekası, bilgi birikimi ve düşünme biçiminden etkileniliyor. Fiziksel çekim ikinci planda yer alıyor.
• Yüzeysel sohbetlerden çok derin ve anlamlı konuşmalar seviliyor ve entelektüel paylaşımlara önem veriliyor.
• Mizah anlayışı ve zekice yapılan espriler çekici geliyor.
• Tartışma kültürünü, problem çözme becerisini ve analitik düşünceyi cazip buluyor.
• Duygusal bağ kurarken karşısındaki kişinin fikirlere ve değerlere yaklaşımı dikkate alınıyor.
• Genellikle okumaya, öğrenmeye ve kültürel etkinliklere ilgi duyan insanlarla daha iyi bir iletişim kurulabileceği düşünülüyor.
• Partnerinin sadece bilgili değil, aynı zamanda kendini ifade etme tarzının özgün olmasına da önem veriliyor.
SAPYOSEKSÜELLİK BELİRTİLERİ NELERDİR?
Eğer bir sapyoseksülseniz, kendini ifade etme yeteneği güçlü ve esprili kişiler size hemen çekici gelebiliyor. Yapılan araştırmalar, 18-35 yaş aralığındaki insanların yaklaşık yüzde 8’inin bu yönelime sahip olduğunu gösteriyor.
Popüler kültürün yüzeysel konularından ziyade derin, bilgi dolu sohbetlerden keyif alıyor, fiziksel özelliklerden çok zihinsel niteliklere önem veriyorsanız; detaylara önem veren, mükemmeliyetçi bir yaklaşım sergiliyorsanız; karşınızdaki partnerinizin entelektüel donanımına ve bunun yarattığı özgüvene ilgi duyuyorsanız ve zihninizi zorlayan tartışmalar sizi cezbediyorsa, büyük olasılıkla siz bir sapyoseksüelsiniz.
SAPYOSEKSÜEL ERKEKLERİN VE KADINLARIN ORTAK NOKTALARI NELERDİR?
Sapyoseksüel erkeklerin ve kadınların ortak özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Toplumların farklı dönemlerde moda olan hususlarına ya da güzellik algılarına kapılmadan barındırdıkları entelektüel birikimlerine ve bu birikimin yarattığı kişinin kendine güvenine bağlılık hissederler ki buna bağlı olarak sevgi duyarlar.
- İlişkilerin nihayetinde getirdiği cinselliği hızlı şekilde arzulayan kısa sohbetlerden ziyade derin konuları arzularlar. Bu bakımdan felsefe, tarih, sosyoloji gibi konularda diyalektiğin yapıldığı sohbetler çekici gelir, kişilerin birbirlerinin karşısında ihtişamı artar.
- Fiziksel çekiciliğin olmadığına dair ifadeler büyük bir yalandan ibaret olsa da dış görünüşün kamçılayıcılığının yanında zeka gösterisinin çekiciliği inanılmaz bir etki bırakır, libidoyu arttırır.
- Zekanın ihtişamı insanlarda derinlik aramanın da bir yoludur aslında. Dolayısıyla sohbetin derinliği, ayrıntı takıntısı ve mükemmeliyetçi tutum bu ortak noktalardandır.
SAPYOSEKSÜEL ÜNLÜLER KİMLERDİR?
- Stephen Hawking
- Conan O’Brian
- William Kamkwamba
- Edward Snowden
- Kim Ung-Yong
- Terence Tao
- Akshay Venkatesh
- Kevin Nadal
- Neil DeGrasse Tyson
- Magnus Carlson
- Lonnie Johnson
- Branden Jacobs-Jenkins
- Chris Hirata
SAPYOSEKSÜELLİK CİNSEL BİR YÖNELİM MİDİR?
Sapyoseksüellik resmi bir cinsel yönelim değildir. Daha çok bir kişinin çekiminde zeka ve entelektüel kapasitenin öncelikli olmasını ifade eden bir eğilim olarak görülmelidir. Yani sapyoseksüel bireyler, karşılarındaki kişiye duydukları ilgiyi fiziksel özelliklerden çok zihinsel niteliklerine göre belirlerler. Bu, cinsel yönelimden bağımsız olarak ele alınmalıdır.
Sapyoseksüellik hem heteroseksüel hem homoseksüel hem de biseksüel kişiler arasında görülebilir. Kısacası sapyoseksüellik, bir kişinin hangi cinsiyete ilgi duyduğu değil, hangi özelliklerden etkilendiği ile ilgilidir.
SAPYOSEKSÜEL VE DEMİSEKSÜEL ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Demiseksüel sözcüğü, Latince kökene sahip olan dimidiumdan -yarıya bölünmüş olan- gelir. Dimidium ile sexual sözcüğünün birleşiminden meydana gelen demiseksüel, ilk olarak 2008 yılında Aseksüel Görünürlük ve Eğitim Ağı’nda ifade edilir ve tanımlanır. Bu cinsel yönelim, cinsel birleşim ve cinsel çekimin sadece romantik ilişkilerde meydana geldiğinde ortaya çıkar.
Yukarıda Sapyoseksüelin esasları açıklandı. Demiseksüel, yoğun duygusal çekim üzerine ilişkilerini inşa ederken sapyoseksüel ise ilişkilerini bilişel özellikler ile zeka fetişizmi üzerine inşa eder.
İlişkilerde çekimler hipotetik olarak ikiye ayrılır, bunlar birincil ve ikincil olarak adlandırılırlar. Birincil cinsel çekim fiziksel özelliklere dayanır, diğer hususlar ise ikincil özelliklere dayanır. Demiseksüelde ikincil özellik ağır basar fakat duygusal bir yönelim olarak. Sapyoseksüelde de aynı şekilde ikincil özellik ağır basar fakat zekaya verdiği ağırlık bakımından. Böylelikle sapyoseksüel ile demiseksüel arasında ikincil özellikler üzerine inşa edilen ilişki modellemesinin olduğu görülür.
SAPYOSEKSÜEL BİRİSİ NASIL BAŞTAN ÇIKARILIR?
Sapyoseksüel birisini etkileyebilmek için ona fiziksel özellikleri ön plana çıkararak yürümemek gerekir. Çünkü yukarıda değindiğimiz için ikincil cinsel çekim dahlinde olan bir türdür. Sapyoseksüel birisini etkileyebilmek için entelektüel birikim yapmalı, disiplinlerarası olarak insan kendisini geliştirmeli, yüksek potansiyel barındırmalı. Sapyoseksüel kişinin kıvrak ve derin zekasının sohbetini karşılayabilecek diyalektiği gerçekleştirebilmelidir. Bu konuda birikim yeterli değildir, bu birikimin karşı tarafa yansıtılabilmesi de önemlidir. Bu bakımdan kelime haznesinin genişliği, iyi bir retorik çok önemlidir. Bunların hepsinin birleşimi sapyoseksüel olan kişinin etkilenmesinde kilit rol oynar.
