ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonunu geçirmek için gittiği New Jersey’de, uçaktan inişte gazetecilerin sorularını cevapladı.
Trump, bir gazetecinin kendisine sorduğu “Irak’a karşıydınız. İran farklı mı?” sorusuna verdiği yanıtla dikkat çekti.
“O zaman kitle imha silahları yoktu. Ben hiçbir zaman olduğuna inanmadım. O dönem nükleer öncesiydi sayılır. Yani evet, nükleer çağdaydık ama bugünkü gibi değildi. Ve şimdi topladıkları malzeme konusunda haklı olduğum ortaya çıkıyor. Çok büyük miktarda malzeme topladılar. Ve bence birkaç hafta içinde, en geç birkaç ay içinde nükleer silaha sahip olacaklardı. Bunun olmasına izin veremeyiz. Irak Savaşı’na çok karşıydım. Bunu yüksek sesle belirttim ancak sivildim tabii, yine de epey ses getirdi. Irak Savaşı’na gerçekten karşıydım. Hatta gerçekten şunu dedim: ‘Girmeyin, girmeyin, girmeyin. Eğer girecekseniz, petrolü alın.’ Ama onu da yapmadılar.”
‘BELKİ GEREK KALMAYACAK’
Trump, ABD’nin İran’a müdahalesi için “Belki gerek kalmayacak” derken, öte yandan olası müdahale için de İran’a en fazla iki hafta süre verdiğini belirtti.
İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan çatışmalara ABD’nin olası müdahalesiyle ilgili soruya Trump, İsrail’in bombalamalarda yerin altına inmede sınırlı bir kapasitesi olduğunu söyleyerek “Ne olacağını göreceğiz. Belki de buna (müdahaleye) gerek kalmayacak.” dedi.
Trump, İran’ın “ABD müzakerelerde ciddiyse İsrail’den hava saldırılarını durdurmasını niye istemediği” yönündeki sorusuna, “Şu anda böyle bir talepte bulunmanın çok zor olduğunu düşünüyorum.” yanıtını verdi.
İsrail’in çatışmalarda “kazandığını” savunan Trump, müzakereler için de “Ancak hazırız, istekliyiz ve yetenekliyiz, İran’la konuştuk ve ne olacağını göreceğiz. Sadece insanların akıllarını başlarına toplayıp toplamayacaklarını görme zamanı.” ifadelerini kullandı.
Trump, öte yandan Avrupalıların İran’la görüşmesinin “hiç yardımcı” olmayacağını ve “İran’ın, kendileri ile görüşmek istediğini” söyleyerek, bunun için İran’a “maksimum iki hafta süre verdiğini” yineledi.
KENDİ YETKİLİLERİNİ YALANLADI
ABD istihbarat yetkilileri, İsrail’in saldırdığı İran’ın nükleer bomba üretme konusunda karara varmadığını ancak İran’ın Fordo nükleer tesisine saldırılması ya da İran lideri Ali Hamaney’e suikast düzenlenmesi durumunda bunun muhtemel olduğunu söyledi.
İran’ın nükleer bomba üretme ihtimali ve ABD’nin İran’ın Kum eyaletinde bir dağın derinliklerinde bulunan Fordo nükleer tesisine olası saldırısı, tartışma konusu olmaya devam ediyor.
New York Times’ın (NYT) haberine göre, ABD istihbarat yetkilileri, İran’ın bomba yapımında kullanılabilecek ölçüde zenginleştirilmiş büyük uranyum stoğuna sahip olmasına rağmen henüz nükleer bomba üretmeye karar vermediğini düşündüklerini bildirdi.
Yetkililer, İran’ın nükleer bomba üretimine yönelmesinin ABD ordusunun Fordo’ya saldırması ya da İsrail’in İran lideri Hamaney’i öldürmesi halinde muhtemel olduğu değerlendirmesini yaptı.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise düzenlediği basın toplantısında, İran’ın bomba yapımı için gereken tüm malzemelere sahip olduğunu ifade ederek, “İran nükleer silah elde etmek için gereken her şeye sahip. Tek gereken, dini liderin bu yönde karar vermesi. Kararın ardından silahın üretimi birkaç hafta sürer.” dedi.
Bazı yetkililer, bu yeni değerlendirmelerin İsrail dış istihbarat servisi Mossad tarafından sunulan, İran’ın 15 gün içinde nükleer silah elde edebileceğine yönelik bilgilerle örtüştüğünü belirtirken, bazıları ise bu fikre karşı çıkarak, konuya ilişkin bir önceki ABD istihbarat değerlendirmesinin değişmediğini ve İran’ın nükleer silah üretmesinin birkaç ay, hatta bir yıla kadar sürebileceğini vurguladı.
Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’ın nükleer tesisleri söz konusu olduğunda İsrail’in hedeflerine tek başına ulaşabileceği açıklamasını yaptı.
TAHMİNLER
Amerikan CNN televizyonunun konuya yakın 4 kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD istihbaratının, İran’ın “şu anda bir nükleer bomba ürettiğine inanmadığı” tahminleri yürüttüğü aktarıldı.
Haberde öne sürülen tahminlerde “(İran’ın) bir bombayı üretmesinin ve seçtiği hedefe konuşlandırmasının en az 2 ila 3 yıl süreceği” kaydedildi.
ABD Başkanı Donald Trump ise ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard’ın, bu yıl içinde Kongre’de yaptığı ve “İran’ın nükleer silah üretmediğini” belirten konuşmasına ilişkin, “(Gabbard’ın) Ne söylediğini umursamıyorum. Bence bir tane üretmeye çok yakınlardı.” ifadesini kullanmıştı.
Netanyahu da İran’a saldırıların başladığı 13 Haziran’daki açıklamasında, İran’ın atom bombası üretebilecek kadar uranyum zenginleştirdiğini, silah üretmek için daha önce atmadığı adımları attığını ve İran’ın bu hızla çok kısa sürede nükleer silah üretebileceğini öne sürmüştü.
