ABD Başkanı Donald Trump, Rusya-Ukrayna barış süreci için Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile Avrupalı liderleri Beyaz Saray’da ağırladı.
Toplantıya NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Almanya Başbakanı Friedrich Merz de katıldı.
Liderlerle toplantıya geçmeden önce basına açıklamalarda bulunan Trump, Zelenskiy ile bugün yaptıkları toplantıda birçok konuyu ele aldıklarını, ayrıca bugün Putin ile de doğrudan görüştüğünü ve Avrupalı liderlerle yapılacak toplantının hemen ardından da Putin’i yine arayacağını söyledi.
Zelenskiy ve Avrupalı liderlerle görüşmenin “yolun sonu olmadığını” belirten Trump, “Bugün bir görüşme yapacağız. Bugün her şey yolunda giderse, (ABD-Rusya-Ukrayna) üçlü bir toplantı yapacağız ve bunu yaptığımızda savaşı sona erdirme şansımız oldukça yüksek olacak.” değerlendirmesini yaptı.
Trump, barış gücü olarak Amerikan askerlerinin Ukrayna’ya gönderilmesiyle ilgili bir soruya da “Biz, Ukrayna ve Rusya ile çalışacağız. Herkesle çalışacağız ve eğer barış varsa, barışın uzun vadede sürmesini sağlayacağız.” ifadelerini kullandı.
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın biteceğine inancının tam olduğunu dile getiren Trump, sadece bunun ne zaman olacağını söyleyemeyeceğini kaydetti.
GÜVENLİK GARANTİLERİNE ABD DE DAHİL OLACAK’
Uzun vadeli barış için “hiç şüphem yok” ifadesini kullanan Trump, Ukrayna’ya sağlanacak güvenlik garantileri hakkında, “Güvenlik konusunda çok fazla yardım olacak. İyi olacak. Onlar (Avrupa) ilk savunma hattı çünkü oradalar, ancak biz de onlara yardım edeceğiz. Biz de dahil olacağız.” şeklinde konuştu.
Trump, NATO’nun 5. maddesi de dahil olmak üzere ABD’nin söz konusu güvenlik garantileri konusunda nasıl bir rol alabileceğini hem Ukrayna hem de Avrupa tarafıyla ele alacaklarını kaydederek, bu konuda kısa zamanda bir açıklama yapabileceklerini söyledi.
‘ATEŞKES DEĞİL BARIŞ ANLAŞMASI’
Öte yandan Trump, görüşmelerde Rusya ile Ukrayna arasında ateşkesin sağlanmasını değil, “doğrudan bir barış anlaşmasına ulaşmayı” hedeflediğini de ifade etti.
Bugüne kadar altı savaşı durdurduğunu ifade eden Trump, “Ateşkesin gerekli olduğunu düşünmüyorum. Bu yıl yaptığım altı anlaşmaya bakarsanız, hepsi savaş halindeydi. Ateşkes yapmadım. Taraflar savaşırken biz barış anlaşması üzerinde çalışabileceğimiz bir anlaşma yapabiliriz.” yorumunu yaptı.
Ateşkes anlaşmalarının çok kolay çöktüğünü, halbuki onun yerinde savaş devam etse bile bir barış anlaşması üzerine çalışmanın daha doğru olduğunu savunan Trump, Rusya ile Ukrayna arasında bir barış anlaşmasına ulaşacaklarına inandığını vurguladı.
‘PUTİN’İ ARAYACAĞIM’
ABD Başkanı, bugün Beyaz Saray’daki görüşmelerinin ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i telefonla arayarak görüşeceğini ve süreci değerlendireceklerini belirtti.
‘SEÇİM ESPRİSİ’
Diğer yandan “Ülkenizde seçim yapmayı düşünüyor musunuz?” şeklindeki bir soruya, “Evet düşünürüm.” diye yanıt veren Zelenskiy’e Trump’ın esprili karşılığı Oval Ofis’te ilgi çekti.
Zelenskiy’nin, “Seçimlere açığız. Güvenlik önlemlerini almalıyız ve biraz da hazırlık yapmalıyız. Parlamentoda da çalışmalıyız, çünkü savaş sırasında seçim yapamazsınız, ama biz yapabiliriz.” şeklindeki yorumuna Trump, “Yani savaş sırasında seçim yapılamaz diyorsunuz. O zaman diyelim bundan 3,5 yıl sonra biriyle savaş halindeysek seçim yapılamaz diyorsunuz.” diye karşılık verdi.
MERZ
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, “Bir sonraki toplantının (Ukrayna-Rusya) ateşkes olmadan gerçekleşeceğini hayal edemiyorum.” diyerek, bunun için çalışmaları gerektiğini belirtti.
Merz, ABD Başkanı Donald Trump ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin yanı sıra Avrupa Birliği (AB) liderlerinin katılımıyla Beyaz Saray’da düzenlenen toplantı öncesi basına açıklama yaptı.
Gelecek adımların daha karmaşık olduğunu, ancak “yolun açıldığını” belirten Merz, “Geçen cuma günü (15 Ağustos) siz (Trump) bu yolu açtınız, ama şimdi karmaşık müzakereler için yol açıldı.” dedi.
Merz, bir sonraki toplantıdan itibaren ateşkesin sağlanmasını istediklerini dile getirerek, şu ifadeleri kullandı:
“Bir sonraki toplantının ateşkes olmadan gerçekleşeceğini hayal edemiyorum. Öyleyse bunun üzerinde çalışalım ve Rusya’ya baskı yapmaya çalışalım, çünkü bugün üstlendiğimiz bu çabaların güvenilirliği, ciddi müzakerelerin başlangıcından itibaren, bir sonraki adımdan itibaren en azından ateşkesin sağlanmasına bağlıdır.”
Merz, söz konusu toplantı nerede yapılırsa yapılsın üçlü bir toplantı olması gerektiğini kaydetti.
STARMER
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, burada yaptığı konuşmada, Ukrayna’nın, Avrupa kıtasının ve İngiltere’nin güvenliği için çalışılması gerektiğini vurgulayarak, “Bugün doğru bir yaklaşımla, özellikle güvenlik garantileri konusunda gerçek ilerleme kaydedebileceğimizi düşünüyorum.” dedi.
Üçlü toplantının, “mantıklı bir sonraki adım” olduğu değerlendirmesinde bulunan Starmer, “Üçlü toplantı, Ukrayna’nın güvenlik garantilerinin ve daha zorlu sorunların çözülmesine katkıda bulunacak. Gerçekten önemli ve tarihi adım olabilir.” diye konuştu.
MELONİ
İtalya Başbakanı Meloni, burada yaptığı konuşmada, bugünün önemli bir gün olduğunu ve 3 yılı aşkın sürenin ardından artık bir şeylerin değiştiğini söyledi.
Meloni, Ukrayna’ya birlik halinde destek olmalarının önemli olduğunu dile getirerek, “Barışa ulaşmak ve adaleti sağlamak istiyorsak, bunu birleşerek yapmamız gerektiğini hatırlamalıyız.” dedi.
İtalya olarak başından beri Ukrayna’nın yanında olduklarını vurgulayan Meloni, barış için sarf ettiği çabaları nedeniyle Trump’ı desteklediklerini ifade etti.
Meloni, Ukrayna’ya güvenlik garantileri verilmesinin her türlü barışın ön koşulu olduğunu ve bunu toplantıda ele alacaklarını kaydetti.
RUTTE
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Ukrayna altyapısının tahrip edilmesinin ve ölümlerin durdurulması gerektiğini söyleyerek, “Bu, korkunç bir savaş.” dedi.
Trump’a hitaben Rutte, “Güvenlik garantilerine katılmaya hazır olduğunuzu söylediniz. Bu büyük bir adım, gerçekten dönüm noktası. Her şeyi değiştirir.” ifadelerini kullandı.
VON DER LEYEN
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Von der Leyen de çok önemli bir anın içinde olunduğunu söyledi.
ABD’yle AB arasındaki ticaret anlaşmasını hatırlatan von der Leyen, şimdi ise Ukrayna için “adil ve kalıcı bir barış” adına Trump’la birlikte çalışmak üzere Beyaz Saray’a geldiklerini belirtti.
Von der Leyen, barış kapsamında konuşulan güvenlik garantilerine dikkati çekerek, “Güvenlik garantileri üzerinde çalıştığımızı duymak çok güzel. (NATO’nun) beşinci maddesi gibi güvenlik garantileri çok önemli.” dedi.
