ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’de ateşkes için ortaya konulan planın, İsrail ve diğer taraflar için “harika” olduğunu savundu.
Beyaz Saray’ın bahçesinde basın mensuplarının sorularını cevaplayan Trump, Gazze’de esirlerin salıverilmesine olanak tanıyan planın İsrail için “harika” sonuçları olacağını söyledi.
Trump, öncelikle İsrail’i kastederek “Esirlerinizi geri almak istiyorsunuz, değil mi? Bu, İsrail için harika bir anlaşma. Tüm Arap dünyası, Müslüman dünyası ve dünyanın geri kalanı için harika bir anlaşma.” ifadelerini kullandı.
ABD basınında, Başkan Trump’ın bu sözleriyle, ateşkes planına Hamas’ın yanıtıyla ilgili Tel Aviv’den gelen ilk yorumların aksine, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu yönetimine anlaşmayı desteklemeleri gerektiği mesajını verdiği değerlendirmeleri yer aldı.
Trump’ın açıklaması, Netanyahu ile ateşkes planı üzerine yaptığı telefon görüşmesinin ABD merkezli Axios haber sitesinde yer almasının ardından geldi.
Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, söz konusu görüşmede, ateşkes planıyla ilgili Hamas’ın cevabının “kutlanacak bir şey olmadığını ve hiçbir anlamı olmadığını” söyleyen Netanyahu’ya Trump’ın, argo ifadelerle “Kahretsin neden her zaman böyle olumsuzsun?” diye çıkıştığı iddia edilmişti.
Haberde, bu cevabın Trump’ın Hamas’ın anlaşmaya yanaşması durumunda Netanyahu’yu saldırıları sona erdirmeye ikna etmek konusunda kararlı olduğunun göstergesi olarak yorumlanmıştı.
Öte yandan Trump’ın, ABD merkezli sosyal medya platformu Truth Social’dan, Gazze’de ateşkes çabaları ve Katar’ın bombalanması konusunda ABD ile İsrailli yetkililer arasında yaşanan anlaşmazlık ve gerginliklere yer verilen New York Times haberini paylaşması dikkati çekti.
Hamas, ABD Başkanı Trump’ın Gazze planındaki esir değişimini kabul ettiğini ve diğer bazı maddelerin müzakere edilmesi gerektiğini açıklamıştı.
GAZZE’DEKİ SON GELİŞMELER
Hamas 3 Ekim’de ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planındaki esir değişimini kabul ettiğini ve diğer bazı maddelerin müzakere edilmesi gerektiğini açıklamıştı.
Trump ise “Hamas tarafından yapılan açıklamaya dayanarak, onların kalıcı bir barışa hazır olduklarına inanıyorum. İsrail, Gazze’ye yönelik bombardımanı derhal durdurmalı ki esirleri hızlı ve güvenli bir şekilde çıkarabilelim.” açıklamasında bulunmuştu.
TRUMP’IN GAZZE PLANI:
“1. Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan, radikalleşmenin ortadan kaldırıldığı, terörden arındırılmış bir bölge olacaktır.
2. Gazze, (Filistinli) halkın yararına yeniden geliştirilecektir.
3. İsrail ve Hamas bu öneriyi kabul ederse, savaş derhal sona erecek, İsrail ordusu tüm saldırılarını durduracak ve Gazze Şeridi’nden kademeli olarak çekilecektir.
4. İsrail’in anlaşmayı kamuoyu önünde kabul etmesinden sonraki 48 saat içinde, sağ ve ölü tüm İsrailli esirler iade edilecek.
5. Esirler iade edildikten sonra İsrail, ömür boyu hapis cezasına çarptırılmış birkaç yüz Filistinli esiri ve savaşın başlangıcından bu yana esir alınan binden fazla Gazze sakinini serbest bırakacak, birkaç yüz Filistinlinin naaşını teslim edecek.
6. Esirler iade edildikten sonra barış içinde bir arada yaşamayı taahhüt eden Hamas üyeleri affedilecek, Gazze Şeridi’nden ayrılmak isteyen üyelere ise kendilerini kabul eden ülkelere gitmek için güvenli geçiş hakkı tanınacaktır.
7. Anlaşmaya varıldığında, Gazze Şeridi’ne Ocak 2025’teki anlaşmada belirlenen miktardan daha az olmamak kaydıyla insani yardım girişi başlayacaktır. Bu kapsamda günde 600 kamyon yardım, kritik altyapının yenilenmesi ve molozların kaldırılması için gerekli ekipmanların girişine izin verilecektir.
8. Yardımlar, her iki tarafın da (Hamas ve İsrail) müdahalesi olmaksızın, Birleşmiş Milletler (BM), Kızılay ve bağımsız diğer uluslararası kuruluşlar tarafından dağıtılacaktır.
9. Gazze, halka günlük hizmetleri sağlamakla sorumlu olacak Filistinli teknokratlardan oluşan geçici bir geçiş hükümeti tarafından yönetilecektir. Hükümet, ABD’nin Arap ve Avrupalı ortaklarıyla istişare ederek kurduğu yeni bir uluslararası kuruluş tarafından denetlenecektir. Filistin Yönetimi reform programını tamamlayana kadar Gazze’nin yeniden inşası için bir finansman çerçevesi oluşturacaktır.
10. Modern Orta Doğu şehirlerinin inşasında deneyimli uzmanların bir araya getirilmesi, yatırımları çekmek ve istihdam oluşturmak amacıyla Gazze’nin yeniden inşası için bir ekonomik plan oluşturulacaktır.
11. Katılımcı ülkeler tarafından müzakere edilmiş indirimli gümrük tarifeleri ve erişim oranları ile bir ekonomik bölge kurulacaktır.
12. Kimse Gazze’yi terk etmeye zorlanmayacak, terk etmeyi seçenlerin ise geri dönmesine izin verilecek. Ayrıca Gazze sakinleri kalmaya teşvik edilecek ve orada daha iyi bir gelecek inşa etme fırsatı sunulacak.
13. Hamas, Gazze’nin yönetiminde hiçbir rol oynamayacak. Tüneller dahil olmak üzere saldırı amaçlı askeri altyapının yıkılması ve inşasının durdurulması konusunda taahhüt verilecek. Gazze’nin yeni liderleri, komşularıyla barış içinde bir arada yaşamayı taahhüt edecek.
14. Hamas ve diğer Gazze gruplarının yükümlülüklerini yerine getirmesini ve Gazze’nin İsrail’e veya kendi halkına tehdit oluşturmamasını sağlamak için bölgesel ortaklar tarafından bir güvenlik garantisi verilecektir.
15. ABD, Arap ülkeleri ve diğer uluslararası ortaklarla Gazze Şeridi’ndeki güvenliği denetlemek üzere derhal konuşlandırılacak geçici bir uluslararası istikrar gücü oluşturmak için çalışacaktır. Bu güç, uzun vadeli bir iç güvenlik organı olarak görev yapacak bir Filistin polis gücü oluşturacak ve eğitecektir.
16. İsrail, Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek, İsrail ordusu, bölgede değişen güvenlik güçleri istikrarı sağlandıkça şu anda işgal ettiği toprakları kademeli olarak devredecektir.
17. Hamas bu öneriyi geciktirir veya reddederse, yukarıdaki noktalar terörden arındırılmış bölgelerde uygulanacak ve İsrail ordusu bu bölgeleri kademeli olarak uluslararası istikrar gücüne devredecektir.
18. İsrail, Katar’da gelecekte saldırı düzenlememeyi kabul eder. ABD ve uluslararası toplum, Doha’nın Gazze’de önemli arabuluculuk rolünü kabul eder.
19. Nüfusu radikalleşmeden uzaklaştırmak için bir süreç oluşturulacaktır. Bu süreç, İsrail ve Gazze’deki zihniyet ve anlatıları değiştirmek amacıyla dinlerarası diyalogu da içerecektir.
20. Gazze’nin yeniden inşası ilerledikçe ve Filistin Yönetimi reform programı uygulandıkça Filistin halkının arzusu olarak kabul edilen Filistin Devleti’nin kurulması için güvenilir bir yolun koşulları oluşabilir.
21. ABD, barış içinde bir arada yaşama için siyasi bir ufuk üzerinde anlaşmak üzere İsrail ve Filistinliler arasında bir diyalog kuracaktır.”
