Uzaya çıkan ilk Türk kozmonot

Andriyan Grigoryeviç Nikolayev Çuvaş kökenli Sovyet kozmonotu. Nikolayev, uzaya giden üçüncü insan ve Türk soyundan ilk kozmonot.

Uzaya çıkan ilk Türk kozmonot

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın önceki gün Rusya’ya yaptığı resmi ziyaret sırasında ROSCOSMOS Başkanı Rogozin, cumhuriyetin 100’üncü yılı olan 2023’de uzaya Türk kozmonot (astronot) göndermeyi teklif etmiş, “Size ortak bir teklifimiz var; cumhuriyetinizin 100’üncü yılını yörüngeye Türk bir kozmonot göndererek kutlamak. Kozmonot Eğitim Merkezi buna hazır” demişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu teklifi memnuniyetle karşıladığını belirtmişti. Şimdi uzaya gidecek ilk Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı merak konusu olurken akıllara uzaya giden ilk Türk kozmonot geldi.

UZAYA ÇIKAN İLK TÜRK KİMDİR?

Uzaya çıkan ilk Türk kozmonot Nikolayev, iki uzay uçuşunda görev aldı: Vostok 3 ve Soyuz 9. Bu görevlerde çağrı kodu şahin idi. Her iki uçuşta da en uzun süre uzayda kalma rekorları kırdı. Ayrıca Vostok 2 ve Soyuz 8 görevlerinde yedek kozmonot olarak görev yaptı.

Ağustos 1962’deki Vostok 3 görevinde Nikolayev, Pavel Popoviç komutasındaki Vostok 4 ile birlikte iki araçlı ilk uzay uçuşunu gerçekleştirdi. Uzay uçuşunun ilk zamanlarında uzay adamı adayları, yalıtma odalarında bırakılarak yalnızlığa ne kadar dayanabileceklerine bakılırdı.

Adaylar mutlak sessizlik içindeki bu odalarda, saate bakma imkânı olmadan otururlardı. Adayların çoğu bu denemede başarısız olurdu. Nikolayev bu deneye en uzun süre (dört gün) dayanan kişi oldu ve “Demir Adam” lakabını aldı.

ANDRİYAN GRİGORYEVİÇ NİKOLAYEV KİMDİR?

Andriyan Grigoryeviç Nikolayev; Lenin Nişanı, Kızıl Yıldız nişanı, çeşitli madalyalar ve yabancı ülkelerin nişanlarıyla taltif edilmiştir. Birçok ünvan ve ödül almıştır. Ay’daki “Nikolayev Krateri” onun adını taşımaktadır. Nikolayev, 2004’te kalp krizi sonucu Çuvaşistan’ın başkenti Şupaşkar’da (Cheboksary) hayatını kaybetti.

UZAYA İLK ÖNCE KİM ÇIKTI?

Sovyet Kozmonot Yuri Gagarin, 58 yıl önce bugün uzaya çıkan ve Dünya’nın yörüngesini dolaşan ilk insan oldu.

Gagarin, Vostok 1 aracı ile 12 Nisan 1961’te gerçekleştirdiği bu yolculukla uzay çağını başlattı. Bugün Rusya’da halen Kozmonot Günü olarak kutlanıyor.

Gagarin’in uzay yolculuğu 108 dakika sürdü.

İLK TÜRK KADIN ASTRONOT KİMDİR?

Şu ana kadar uzaya çıkmış Türk kadını maalesef bulunmuyor. İlerleyen süreçte Türk kadının da uzaya çıkması hedefleniyor.

ŞU ANA KADAR KAÇ KİŞİ UZAYA ÇIKTI?

Uzayın sınırının ne olduğu keskin bir şekilde tanımlanmamış olmasından ötürü, uzaya giden kişilerin sayısı da net değildir.

Uluslararası Havacılık Federasyonu (FAI), yerden 100 kilometre ve daha ötesini “uzay” olarak kabul etmektedir. Bu tanıma göre, 6 Kasım 2013 yılı itibariyle uzaya 38 ülkeden 536 insan gitmiştir. 536’sından 3 tanesi yörünge-altı uçuş yapmış, 533’ü Dünya yörüngesine ulaşmış, 24’ü Dünya yörüngesinin ötesine gitmiş, 12 tanesi ise Ay üzerinde yürümüştür.

Bu astronotlar toplamda 29.000 insan gününü, yani toplamda 77 yılı uzayda harcamıştır. Bu sürenin 100 gün kadarı uzay aracı dışında gerçekleştirilen uzay yürüyüşleri ile geçmiştir.

UZAYA GİDEN İLK TÜRK İŞ ADAMI

Moskova’nın 600 km kuzeyindeki Nizhny Novogriod Hava Üssü’nden uzay noktasına hareket eden Durmuş Döven’in yolculuğu, 64 dakika sürdü. Yaklaşık 24 km yükseklikteki uzay sınırında 7-8 dakika kaldıklarını belirten Döven, “2000 km hızla önce 4.000 sonra 11.000 metre yüksekliğe çıktık. Ödüm patladı ama hayatımdaki en ilginç deneyimi yaşadığım için çok mutluyum. Bugün yine gidelim deseler hemen uçağa atlar yine uzay noktasına çıkarım” diye konuştu.

‘Türk kozmonot bir iki yılda hazır olur’