289 darbe davasında bilanço… Sanıkların yüzde 44’ü ceza almadı

featured

15 Temmuz’un 5. yılında, 289 darbe davasından 288’i birinci derece mahkemelerde sonuçlandırıldı.

FETÖ’cü darbe girişiminin ardından açılan darbe davalarında 8 bin 724 kişi hakkında karar verildi. Sedat Ergin, Hürriyet’teki köşesinde darbe davalarının bilançosunu yazdı.

Yazının satır başları şöyle:

“Aradan tam beş yıl geçtikten sonra bugün 15 Temmuz 2016 tarihindeki kalkışmadan yargıya intikal etmiş olan Türkiye genelinde 289 fiili darbe davası var karşımızda. Halen Çanakkale’de devam etmekte olan 5’inci Alay Komutanlığı davası hariç tutulursa, toplam 289 davadan 288’i birinci derece mahkemelerde sonuçlandırılmış bulunuyor.

Aslında geçen beş yıl içinde sonuçlanan 288 fiili darbe davası, o gece yürütülen askeri faaliyetleri değerlendirebilmek bakımından önemli veriler sunuyor. Öncelikle, bu davalarda birinci derece mahkemelerde 8 bin 724 kişi hakkında karar verildiğini görüyoruz.

Bu kararların dağılımında tablo şöyle şekilleniyor:

1.634 sanığa (oran yüzde 18.7) ağırlaştırılmış müebbet, 1.366 sanığa (yüzde 15.6) müebbet, 1.890 sanığa (yüzde 21.6) süreli hapis cezası, 2 bin 870 sanığa (yüzde 32.9) beraat, 964 sanığa (yüzde 11.1) ise cezaya hükmedilmesine yer olmadığı kararı verilmiş.

Görüleceği gibi, darbe davalarında yargılanan sanıklar içinde mahkemelerde beraat edenlerin oranı, toplamın neredeyse üçte birine yaklaşıyor. Ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin kararlar da bu kategori ile birleştirildiğinde, oran yüzde 44’e ulaşıyor. Beraat alanlar arasında her rütbeden asker bulunmakla birlikte er ve uzman çavuşların kayda değer bir ağırlık oluşturduğunu söylemeliyiz.

RÜTBELERE GÖRE CEZA VE BERAATLAR

Verilen kararları rütbelere göre incelediğimizde tablo şöyle şekilleniyor:

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar: 85 general, 1.116 subay, 266 astsubay, 56 uzman çavuş, 6 polis memuru, 12 er, 61 askeri öğrenci, 32 sivil kişi.

Müebbet hapis cezası alanlar: 24 general, 536 subay, 181 astsubay, 170 uzman çavuş, 9 polis memuru, 92 er, 352 askeri öğrenci, 2 sivil kişi.

Süreli hapis cezası alanlar: 26 general, 775 subay, 323 astsubay, 427 uzman çavuş, 156 polis memuru, 45 er, 106 askeri öğrenci, 31 sivil kişi, 1 mülki amir.

Beraat alanlar: 24 general, 461 subay, 397 astsubay, 615 uzman çavuş, 32 polis memuru, 1.165 er, 154 askeri öğrenci, 22 sivil kişi.

131 KARAR YARGITAY’DA

Buraya kadar aktardığımız rakamlar yalnızca birinci derece mahkemelerden çıkan kararların sonuçlarıdır. Yargı süreçlerine ilişkin fotoğrafın tam olarak netleşmesi, istinaf ve ardından temyiz aşamalarının tamamlanmasıyla mümkün olacaktır. Tabii, bir sonraki aşamada Anayasa Mahkemesi’ne yapılabilecek bireysel başvuruları da şimdiden göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Darbe davalarında istinaf aşamasının oldukça süratli bir şekilde işlediğini belirtmeliyiz. Halen istinaf yolu tamamlanmamış 14 dava var, 15 davada ise kararlar yakın zamanda bozulmuş. Buna karşılık 251 dava dosyası istinaf aşamasını geçerek temyiz incelemesi için Yargıtay’a intikal etmiştir.

Yargıtay, şu ana kadar kendisine gelen 79 kararı onamış, 41 kararı ise bozmuştur. Halen, 131 karar Yargıtay’da inceleme aşamasındadır.

Ayrıca, 4 dava istinaf-temyiz süreçlerine gitmeden kesinleşmiş. Yargıtay’ın 79 kararı da onadığı hesaba katıldığında, açılmış toplam 289 darbe davasından 83’ünün kesinleştiğini söyleyebiliriz. Bir başka anlatımla, geçen beş yıl zarfında darbe davalarının henüz yüzde 28.7’si sonuçlanmıştır.

DAVA DOSYALARININ HACİMLERİ

Her halükârda önümüzdeki dönemde darbe davalarında top artık büyük ölçüde ‘Yargıtay’ın sahasında’ olacaktır. Özellikle Genelkurmay Çatı ve Akıncı Üssü gibi çok sanıklı davaların dosya hacimleri bu sürenin uzun bir zamana yayılabileceğini gösteriyor.

Genelkurmay Çatı davasında 2019 yılında açıklanan karar geçen yıl istinaftan geçip Yargıtay’a gelmiştir. Akıncı Üssü davası ise geçen kasım ayında sonuçlanmakla birlikte, 9 bin 204 sayfa tutan gerekçeli kararı ancak dört gün önce pazartesi günü açıklanmıştır. Bu dosyada önümüzde daha istinaf ve ardından Yargıtay aşamaları var.

Bu arada, temyizde bugüne kadar beliren çizgi dikkate alındığında şu gözlemi yapmalıyız. Birinci derece mahkemelerden çıkan kararlardaki mahkûmiyet-beraat oranları Yargıtay aşamasında belli ölçülerde değişmektedir. Bozma kararlarının bir bölümünde dünkü yazımızda konu ettiğimiz üzere sanıkların tahliyesi yönünde pek çok gelişme yaşanmıştır. Yakın zamanlardan bu doğrultuda başka örnekler de verilebilir.

BERAT SAYISI ARTAR MI?

Muhtemeldir ki, bütün bu süreçler sonuçlandığında, yazının girişinde birinci derece mahkeme kararlarına ilişkin paylaştığımız beraat eden askerlerin sayısının daha da arttığını görmek şaşırtıcı olmayacaktır…”

289 darbe davasında bilanço… Sanıkların yüzde 44’ü ceza almadı

Abonelik

VeryansınTV'ye destek ol.
Reklamsız haber okumanın keyfini çıkar.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

VeryansınTV ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya abone olun!