4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü

Veteriner Dr. Gürbüz Ertürk yazdı...

4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü

Dünyayı birlikte paylaşma(ma)ya çalıştığımız canlılardır hayvanlar. Yılda bir gün de olsa bütün dünyada kendilerinden söz ediyoruz. Haklarından, refahından konuşuyoruz.

Hayvanlarla ilgili ülkemizin de taraf olduğu çok sayıda uluslararası anlaşma var. Hatta bunlara dayanılarak (eksikleri de olsa) bir yasamız var.

HAYVAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

Güncellenmeye çalışılan ama bir türlü güncellenemeyen!

Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi, 15 Ekim 1978’de Paris’de UNESCO Merkezi’nde ilan edilmiştir. İlk maddesi bütün hayvanların “var olma hakkı”ndan söz eder. Son madde ise “Eğitimden ve okullaşmadan sorumlu makamlar vatandaşlarına çocukluktan itibaren hayvanları anlamayı ve saygı göstermeyi öğrenmeleri için olanak sağlamak zorundadır” şeklindedir.

Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi, 15 Ekim 1978’de Paris’de UNESCO Merkezi’nde ilan edilmiştir.

Bu beyannamede çok önce (1965) hayvan gönenci (refah) için 5 temel özgürlük belirlenmiştir.

1 – Sağlık ve zindeliği korumak için temiz su ve gıdaya erişimle açlık ve susuzluktan kurtulma özgürlüğü:

Bu durum hayvana özgü olmalıdır. Örneğin  yavrular, yetişkinler, gebe ve yaşlılar farklı besin içerikleri olan farklı besin maddelerine gereksinim duyarlar.

2 – Barınma ve rahat bir dinlenme alanı olan uygun bir ortam sağlanarak rahatsızlıktan kurtulma özgürlüğü:

Yumuşak yatak, uygun ısı, gürültüsüz ortam ve doğal ışığa ulaşma olanağı olan barınma yerleri.

3 – Koruyucu hekimlik hizmetleri ile teşhis – tedavi ile ağrı yaralanma veya hastalıklardan korunma özgürlüğü:

Hayvanları aşılamayı, izlemeyi, yaralanma ve hastalıkları sağaltmayı ve uygun ilaçlar sağlamayı kapsar.

Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi, 15 Ekim 1978’de Paris’de UNESCO Merkezi’nde ilan edilmiştir.

4 – Hayvanların normal davranışlarını ifade etme özgürlüğü:

Arzu ettikleri biçimde kendi türlerinden bireylerle etkileşime girmesi veya kaçınması. Koşabilmeli, zıplayabilmeli, oynayabilmeli, ses çıkarabilmeli.

5 – Zihinsel ızdırap oluşturmayacak koşullar ve tedaviler sağlayarak korku ve sıkıntıdan kurtulma özgürlüğü:

Bir hayvanın zihinsel sağlığı fiziksel sağlığı kadar önemlidir. Psikolojik stres, hızla fiziksel hastalığa dönüşür. Bu nedenle hayvanlara korku ve stresten uzak yaşamlar sunulmalıdır.

Bu 5 özgürlüğü ve evrensel beyannamenin maddelerini benimsemek ve bu doğrultuda davranmak devletin olduğu kadar biz bireylerin de görevidir.

Bu yaklaşım, bakımını üstlendiğimiz ve / veya doğada yaşayan hayvanların sağlığını destekler ve refahını yükseltir.

Hayvan hakları ve refahı ile ilgili olarak yönetenlere öncelikle şu görevler düşmektedir:

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu güncellenmeli.

İlkokullarda hayvanlarla ilgili dersler verilmeli ve çocuklarımızın birlikte yaşadığımız bu canlıları tanımalarına olanak ve ortam yaratılmalı.

Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi, 15 Ekim 1978’de Paris’de UNESCO Merkezi’nde ilan edilmiştir.

Hayvan evlat edineceklere mutlaka eğitim verilmeli.

Sahipli hayvanlar kimliklendirilerek kayıt altına alınmalı.

Yaban hayatı korunmalı.

Belediyeler,  yasanın onlara emrettiği hayvan mezarlıklarını ve krematoryumları yapmalı

Bu listeyi uzatmak mümkün…

Dileğimiz bir sonraki 4 Ekim’de yukarıdaki isteklerin yerine geldiği bütün canlıların huzur ve refah içinde yaşadığı bir Türkiye’ye kavuşmak.