Amazon orman yangınlarına yerli kabileler el koydu!

Brezilya’nın güney eyaletinde yaşayan ve kuşaklar boyu birbirine düşman olan kabileler orman yangınları için barıştı

Amazon orman yangınlarına yerli kabileler el koydu!

Her şey Amazon Ormanları için.

Brezilya’da geçmişte, neredeyse birbirlerini yok edecek denli düşman olan ve savaşan yerli kabileler daha büyük bir düşman için birleşmeye karar verdiler.

Brezilya yerlileri Amazon ormanı yangınları için harekete geçti

Brezilya hükûmetinin yaşamlarını tehdit ettiğini düşündükleri Amazon siyasetine hep birlikte direnme isteyen Xingu nehrinin çevresinde yaşayan farklı etnik kökenlerden yerli halklar arasında yerli Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarzı bir kongre çağrısı yapıldı.

Üç gün süren büyük kongre Kayapo topraklarındaki Kubenkokre köyünde gerçekleşti.

Brezilya yerlileri Amazon ormanı yangınları için harekete geçti

Toplantıya 14 farklı etnik grubun yanı sıra nehrin kıyısında yaşayan dört topluluğun temsilcileri de katıldı.

Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, çevre yasalarındaki koruyucu maddeleri kaldırarak yerli halkın yaşam alanları da dahil Amazon bölgesinde maden çıkarma ve tarımı teşvik etmeyi planlıyor.

Yerli liderler, Bolsonaro’nun bu yılın Ocak ayında iktidara gelişinden bu yana daha yasal düzenlemeler değişmeden bölgelerindeki yasa dışı madencilik ve kerestecilik faaliyetlerinin arttığını söylüyorlar. Bu faaliyetlerin bölgedeki akarsuların kirlenmesine yol açacağından da büyük kaygı duyuyorlar.

Kayapo kabilesi liderlerinden Mudjire Kayapo toplantıda şöyle diyor: “Bugün sadece bir düşmanımız var. Brezilya hükümeti, Brezilya devlet başkanı ve yerli olmayan işgalciler. “Geçmişteki hataları tekrarlamayalım. Bundan böyle birleşelim.”

ORMAN YANGINLARI

Brezilya uzay kurumu INPE’nin elindeki uydu görüntülerine göre bu yıl Amazon ormanlarında irili ufaklı 47 bine yakın yangın çıktı. Ülkede çıkan toplam yangınların yarıdan fazlası bu.

Ağustos ayı Amazonlar açısından 2010 yılından bu yana en kötü dönem oldu ve yaklaşık 31 bin yangın çıktı.

Geçen yılın aynı döneminde Amazonlarda çıkan yangınlar bunun üçte biri kadardı.

Çevreciler bundan Brezilya devlet başkanının politikalarını sorumlu tutuyor ve Bolsonaro’nun seçildiğinden beri hayvancılık yapan çiftçileri orman alanı açmaya teşvik ettiğini söylüyorlar.

Bolsonaro ise yangınlardan sonra ortaya çıkan büyük öfke karşısında “sahte haberler” iddiasını gündeme getirdi.

Daha önce yangınlarla ilgili verileri kamuoyuna açıklayan Brezilya uzay kurumu INPE’nin müdürünü görevden alan Bolsonaro, kurumun bilimsel verilerinin tartışmalı olduğunu öne sürdü.

Yerli halkları en çok kaygılandıran şey hükümetin madencilikle ilgili planları. Bolsonaro yerlilerin yaşadığı topraklarda maden arama izni vermeyi istiyor ama bunun için Kongre’nin de onayını alması gerekiyor.

Şu anda yerlilerin yaşadığı koruma alanlarında madencilik yapılması yasak. Fakat uydu görüntülerinde madencilerin bu topraklarda Ocak ayından bu yana yasa dışı faaliyetlerini artırdıkları dikkat çekiyor.

Aynı zamanda Brezilya Çevre Kurumu IBAMA da bu konudaki denetimleri gevşetmiş görünüyor. Yasa dışı aramalar ve diğer çevre suçlarına ülke çapında kesilen para cezalarının miktarı geçen yıla göre yüzde 30’a yakın yani üçte bire yakın azalmış.

BBC’ye bir mülakat veren Çevre Bakanı Ricardo Salles, cezalardaki düşüşün çevre yasalarına uyumun denetlenmesinde bir gevşeme olduğu şeklinde yorumlanamayacağını söyledi.

Topraklarındaki madencilik faaliyetleri karşılığında ödenebilecek kiralar ya da hava parasına umut bağlayan ve bu yüzden karşı çıkmayan yerli kabileler de var.

Bu grupların yerli halklar kongresine çağrılmamış olması bazı temsilcilerce eleştiriliyor.

Toplantıda yerli halkların temsilcileri ağaç kesmeye alternatif ekonomik çözüm önerileri üzerinde konuştular.

KABİLELER BARIŞI

Toplantıda, katılan grupların çoğunun aynı kökenden bir dil konuştuğu için takip edebildiği Kayapo dili ve hepsinin ikinci dil olarak bildiği Portekizce kullanıldı.

En heyecan yaratan konuşmayı Para eyaletindeki Trincheira Bacaja koruma alanında yaşayan halkın lideri Bepto Xikrin yaptı.

Toplantının üçüncü ve son gününde sembolik bir gelişme daha yaşandı.

Kayapo kabilesi liderleri, uzun yıllardır düşman oldukları Panara kabilesi temsilcilerini geleneksel şarkılarını söyleyip dans etmeye davet etti. Bedenlerini tropik meyvalardan elde ettikleri boyalarla süsleyen 4 Panara delegesinin söyledikleri şarkılar Kayapo’lar tarafından hararetle alkışlandı ve bu, kabilelerin düşmanlıklarını artık geride bıraktıkları şeklinde yorumlandı.

Bu iki kabile arasındaki kayıtlara geçen ilk savaş 1922’de yaşandı. 1968 yılında Kayapolar bir Panara köyünün tüm halkını öldürdüler.

1970’lerde Brezilya’yı kuzeyden güneye kesen BR-163 otoyolunun inşaatıyla Panara kabilesi yok olmaya iyice yaklaştı.

1997’de Panara’lar BR-163 otoyolunun kestiği kendi topraklarına geri döndüler.

Burada bir koruma alanı oluşturulunca kabilenin nüfusu üçe katlandı.