Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu nedir ?

Günümüz teknolojisinde yersizce meşrulaşan ve oldukça hassas çizgileri bulunan ''Özel Hayatın Gizliliğini İhlal'' suçu hakkında merak ettiğiniz her şey Veryansın'da ...

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu nedir ?

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ SUÇU

Türk Ceza Kanunu'nun 'Özel Hayata ve Gizli Alanına Karşı Suçlar' bölümü adı altında düzenlenen Özel Hayatın Gizliliği suçu aslında çeşitli başlıklar altında toplanmasına rağmen bir çerçeve içerisinde aldığımızda Türk Ceza Kanunu, Madde 134 içerisinde düzenlenmiştir.

Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen bu maddeye göre;

 

Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal etme

 

 

1-3 Yıl Hapis Cezası

 

Gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi

 

 

Verilecek ceza bir kat artar.

 

Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmek ve ifşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması

 

 

2-5 Yıl Hapis Cezası

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ NEDİR?

Özel hayatın gizliliği bireyin sosyal yaşam içerisinde sağlıklı bir şekilde hayatını idame ettirebilmesi için korunan hukuki bir değerdir.

Kişinin başkaları tarafından bilinmesini istemediği ve koruduğu bu değerleri korumak amacı ile özel hayatın gizliliğini ihlal etmek cezalandırılarak bireye hukuki güvenlik sağlar.

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ HAKKI

Anayasamızın 20. Maddesinde düzenlenen 'Özel Hayatın Gizliliği Hakkı' herkesin özel ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğunu bildirir.

  • Millî güvenlik,
  • kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi,
  • genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması

sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamıyor ve bunlara el konulamıyor.

 ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ İHLALİ ÖRNEKLERİ

Özel hayat; kişinin sadece gözlerden uzakta, başkalarıyla paylaşmadığı, kapalı kapılar ardında, dört duvar arasındaki yaşantısı ve mahremiyetinden ibaret değildir.

Herkesin bilmediği veya bilmemesi gereken, istenildiğinde başka kişilere açıklanabilen, tamamen kişiye özel hayat olayları ve bilgilerin tamamını içerir.

Bu nedenle, kamuya açık alanda bulunulması, bu alandaki her görüntü veya sesin dinlenilmesine, izlenilmesine, kaydedilmesine, sürekli ve izinsiz olarak elde bulundurulmasına rıza gösterildiği anlamına gelmez.

Kamuya açık alanda bulunulduğunda dahi, “kalabalığın içinde dikkat çekmezlik, tanınmazlık, bilinmezlik” prensibi geçerli olup, kamuya açık alandaki kişinin, gün içerisinde yapıkları, gittiği yerler, kiminle niçin, nasıl, nerede ve ne zaman görüştüğü gibi hususları tespit etmek amacıyla sürekli denetim ve gözetim altına alınması sonucu elde edilmiş bilgileri ya da onun başkalarınca görülmesi ve bilinmesini istemeyeceği, özel yaşam alanına girdiğinde şüphe bulunmayan faaliyetleri özel hayat kavramı kapsamına dahildir.

Bunun yanı sıra süreklilik içermeyen ve özel yaşam alanına dahil olmayan olay ve bilgiler ise bu kapsamda değerlendirilemez

Özel hayatın gizliliği kavramı hakkında oluşan yanlış kanılardan birisi de evlilikle birlikte, evlenilen kişiye karşı ortadan kalktığıdır.

Kişiye bağlı ve onun kişisel gelişimiyle ilgili olan özel hayatın gizliliği hakkı, evlilikle tamamen ortadan kalkmaz. Tarafların evli olmaları ve aynı konutu paylaşmalarından dolayı birbirlerinin kişisel eşyalarına ve özel yaşam alanına giren hususlara kolayca ulaşabilme imkanına sahip bulunmaları, eşlerin hiçbir sınır olmaksızın birbirlerini sürekli gözetleyebileceği ve denetleyebileceği şeklinde yorumlanamayacağı şeklinde kararlar bulunmaktadır.

Olay bazında örnek verecek olursak;

  • Bir kimsenin yatak odasını izlemek, görüntülerini kaydetmek,
  • Kamu görevlilerin yetkisini kötüye kullanarak kişisel bilgilere ulaşması, telefonunuzu dinlemesi vb.,
  • Bir başkasına gelen mektupları, mesajları ya da elektronik postaları okumak, paylaşmak,
  • Fotoğrafçının evlilik resimlerini vitrine veya internet sitesine koyması,
  • Karşı daireyi gözetlemek,özel hayatın gizliliğini ihlal eden tutum ve davranışlara örnek verilebilir.

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ VE KONUT DOKUNULMAZLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Özel hayat kavramı kişinin barındığı konutuda kapsamakla birlikte tanılan bu hakta olduğu gibi kimsenin konutuna dokunulamıyor. Özel hayatın gizliliği başlığında belirrttiğimiz

  • Millî güvenlik,
  • kamu düzeni,
  • suç işlenmesinin önlenmesi,
  • genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması

sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça aynı prosedür işlenerek kimsenin konutuna girilemeyeceği, arama yapılamayacağı ve buradaki eşyaya el konulamayacağı kanunla belirtiliyor.

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ İHLALİNDE NASIL DAVA AÇABİLİRİM ?

Özel hayatın gizliliği suçu Türk Ceza Kanunu’na göre şikayete tabii suçlardandır. Eğer şikayette bulunulmazsa ya da daha sonra şikayetin çekilmesi ile birlikte soruşturma ve kovuşturma söz konusu olmuyor.

6545 sayılı yasa uyarınca Asliye Ceza Mahkemeleri’nin görev alanında bulunan bu suç için deliller eşliğinde dilekçenizi en yakın savcılığa doğrudan yapmanız gerekmektedir.

Yapılan müracaat ardından takibinizi E-Devlet ya da UYAP Vatandaş portallarından yapabilmeniz mümkün.

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ İHLAL EDİLDİĞİNDE MADDİ YA DA MANEVİ TAZMİNAT ALABİLİR MİYİM?

Suçun mağdurun hayatında neden olduğu gerekçelere bağlı olarak maddi veya manevi tazminat talebinde bulunması mümkündür.

Yargıtay’ın 2015/1679 karar numaralı emsal kararında bu durumun bir örneği bulunmakta.

Özetle;

Mağdur davacının hazırlık ve yargılama sürecinde yaşadığı cinsel saldırının nasıl gerçekleştiğini mahkeme huzurunda açık bir şekilde anlatmış. Verilen kararın, mağdur ve sanığın ismi rumuzlanmadan 2010 yılı nisan ayında yayınlanan bir kitapta yer alması üzerine davacı geçmişte yaşadığı kötü bir olayın toplum hafızasından silinmesi talebinde bulunuyor.

Mahkemenin haklı gördüğü mağdur yazılı kararında ‘’4 yıl önce gerçekleşen bir olayın mağduru olan kişinin adının açık bir şekilde yazılarak kitapta yer alması halinde unutulma hakkının bunun sonucunda da davacının özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiği kabul edilmelidir. O halde davacının isminin rumuzlanmadan kitapta yer almasının unutulma hakkını ve bunun neticesinde özel hayatın gizliliğini ihlal ettiği dikkate alındığında davacı lehine manevi tazminat koşullarının gerçekleştiğinin kabulü zorunludur.’’ şeklinde değerlendirmede bulunuyor.

İZİNSİZ FOTOĞRAF PAYLAŞIMI ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİNİ İHLAL EDER Mİ ?

Bir kimsenin izinsiz fotoğrafını paylaşmak kişinin rızası olmadığından her koşulda suç teşkil etmektedir.

Yolda , sahilde , markette, otobüste ya da metroda nerede olursa olsun kamusal alanlarda bulunması kişinin;

  • görüntüsünün veya sesinin dinlenilmesine,
  • izlenilmesine,
  • kaydedilmesine ya da sürekli ve izinsiz olarak elde bulundurulmasına rıza gösterdiği anlamına gelmez.

Kanunlara göre bu alanlarda tanınmazlık, bilinmezlik ve dikkat çekmezlik' prensipleri geçerlidir.

Bu nedenle kamusal alanlarda olsa dahi izinsiz fotoğraf paylaşımında bulunmak özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun kapsamına dahil edilir.

İZİNSİZ TELEFON DİNLEMENiN KAPSAMI VE CEZASI NEDİR?

Telefon görüşmelerinin kaydedilmesi haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu oluşturur. İfşa etme suretiyle haberleşmenin gizliliğini ihlal etmek 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.