Ülke ülke darbelerdeki ABD izleri

LATİN AMERİKA

Ordunun istifa ettirdiği Morales, ABD’nin hem doğrudan işgaller hem de desteklediği darbelerle yönetimlere şekil verdiği Latin Amerika ülkelerini akıllara getirdi.

ABD’nin bölgede muz ticaretini yöneten Birleşik Meyve Şirketi’nin (United Fruit Company) faaliyetlerini kolaylaştırmak için Honduras ile Nikaragua’da düzenlediği ve desteklediği darbeler, dünya siyaset literatürüne “muz cumhuriyeti” terimini kazandırdı.

KÜBA VE PORTO RİKO

Kıtadaki ilk müdahalesini Porto Riko ve Küba’da yapan Washington yönetimi, İspanya sömürgesindeki Porto Riko ve Küba’yı 1898’de işgal etti. Tarihe İspanyol-Amerikan Savaşı olarak geçen bu müdahale 1902’de sona erse de etkisi yıllarca sürdü. 1906’da Küba’nın ilk seçilmiş Başkanı Tomas Estrada Palma’yı deviren ABD, adayı 1909 yılına kadar yöneten bir işgal hükümeti kurdu. 1917’de Küba’yı bir kez daha işgal eden ABD, 1923’te aşamalı olarak geri çekildi. Küba zaman içinde bağımsızlığını kazansa da Porto Riko halen ABD kolonisi.

KOLOMBİYA

Fransızların atıl bıraktığı Panama Kanalı projesini devralmak isteyen ABD, Kolombiya’dan ret cevabı alınca ayrılıkçı güçlere destek vermeye başladı. Kolombiya’dan 1903’te ayrılan Panama’yı ilk tanıyan ülke olan ABD, çok istediği kanal projesini 1914 yılında tamamladı. ABD, Panama’da etkisini, kurduğu hükümetlerle sürdürürken ülkeyi ikiye ayıran ancak herhangi bir kazanç getirmeyen kanal yüzünden Amerikan karşıtlığı da arttı.

PANAMA’NIN İŞGALİ

Ulusal Savunma Güçleri’nin başına 1982’de geçen ve Panama’yı fiilen yönetmeye başlayan eski CIA ajanı General Manuel Noriega, ABD ile arasının açılması sonrası hedef haline geldi. ABD’nin desteklediği Devlet Başkanı Eric Artura Delvalle’nin 1988’da görevden alınması üzerine Beyaz Saray Panama’ya mali ve diplomatik savaş başlattı. Bu adımı, ABD birliklerinin 20 Aralık 1989’da Noriega’yı devirme amacı taşıyan işgal harekatı takip etti. 25 binden fazla askerin katıldığı işgal neticesinde Noriega teslim olurken Panama’da yönetime Guillermo Endara Galimany geldi.