Sağlık Bakanlığı ve AKP Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı yeni sağlık düzenlemesi kapsamında, sigara satışlarında elektronik kimlik doğrulama sistemi getirilmesi planlanıyor. 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önüne geçilmesi amacıyla hazırlanan taslakta, Japonya ve Güney Kore’deki uygulamalara benzer bir model üzerinde duruluyor. Yeni sistemle satış noktalarında yaş kontrolünün elektronik cihazlar aracılığıyla yapılması hedefleniyor.
Kanun teklifi taslağında yer alan modele göre, tütün ürünü satın almak isteyen kişinin yaş kontrolü QR kod üzerinden gerçekleştirilecek. İlgili kamu otoritesi tarafından oluşturulacak kod, alıcının telefonuyla okutulacak. Sistem, kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleştirme yaparak 18 yaşını doldurup doldurmadığını belirleyecek.
Uygulamayla birlikte satıcıların, müşterinin adı, tam yaşı veya diğer kişisel bilgilerine erişmeden yaş doğrulaması yapabilmesi öngörülüyor. Sistemin market, bakkal ve büfe gibi fiziksel satış noktalarının yanı sıra internet üzerinden gerçekleştirilen satışlarda da kullanılması değerlendiriliyor.
Düzenleme taslağında, 2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması’nın sonuçlarına da yer verildi. Araştırmaya göre, 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3’ü, 18 yaşını doldurmamış olmasına rağmen market ve bakkal gibi satış noktalarından kolaylıkla sigara satın alabildiğini bildirdi.
Yeni elektronik doğrulama sistemiyle yaş sınırına yönelik denetimlerin güçlendirilmesi ve reşit olmayan kişilerin tütün ürünlerine erişiminin önlenmesi amaçlanıyor.
Taslakta, tütün ürünü satış noktalarında alıcıların yaşlarının yanı sıra günlük satın alabilecekleri tütün ürünü miktarının da elektronik sistem üzerinden denetlenmesi öngörülüyor. Sistemin geliştirilerek bir yıl içinde uygulamaya alınması planlanıyor.
Elektronik altyapının kullanımına ilişkin usul ve esasların ise Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesi bekleniyor.