Makas nasıl açıldı? İşte fakirleşmenin grafiği

En son yapılan araştırma sonuçlarına göre gelirden en fazla ve en az pay alan kesim arasındaki fark oldukça açılmaya başladı. Ekonomist Doç. Dr Bilin Neyaptı paylaştığı grafiklerle bu uçurumun son durumunu gözler önüne serdi.

Makas nasıl açıldı? İşte fakirleşmenin grafiği

VERYANSIN TV

TÜİK verilerine göre Türkiye'de gelir dağılımının büyük ölçüde bozulması ve yoksulluğun artması ekonomideki önlenemeyen kötü gidişatın bir sonucu olarak vatandaşları zorlamaya devam ediyor.

Yukarıdaki tabloya göre 2005- 2019 yılları arasında en düşük gelire sahip ilk yüzde 20'lik kısmının payı yüzde 6,1'den yüzde 5,9'a;  ikinci yüzde 20'lik kısmının payı ise yüzde 11,1'den yüzde 10,6'ya geriledi. Bu da yoksulun daha da yoksullaştığını gözler önüne seriliyor.

Örneğin; 1960-1980 döneminde bir memur, 15 aylık maaşıyla yerli otomobil sahibi oluyorken, bugün memur maaşı ile en ucuz araba için bunun 2 katı (30 ay) çalışmak gerekli.

Ekonomist Bilin Neyaptı, mevcut kötü gidişatı ve gelir dağılımı eşitsizliğini Branko Milanovic’in 1998-2008 arasında küresel gelir artışının gelir gruplarına göre dağılımını gösteren ‘fil eğrisi’ grafiğini referans alarak makasın uzun zamandır ne denli açıldığına dikkat çekti.

Bilin Neyaptı sosyal medya hesabından 2006'dan bu yana gelir eşitsizliğinin seyrini çarpıcı şekilde ortaya koyan ikinci bir grafiği de takipçilerine sundu. Neyaptı açıklamasında Aşağıdaki grafik, en zengin %5 ve 10'luk grupların en yoksul %5 ve %10'luk gruplara oranla gelirden aldıkları payın (P95/P5 ve P90/P10) 2006'dan bu yana seyrini gösteriyor. İlave etmek gerekir ki, en zengin %10'lik kesimin gelir payı dünya ortalaması ve %50'den yüksek oluşu. Yani gelir adil dağılsa, %90'un refah düzeyinin 2 kat artması işten bile değil. %10'a aktarılan orantısız kaynağı vergilendirerek, istihdam artıran yatırım mümkün." ifadelerini kullandı ve "Kriz sonrasında gelişmekte olan ülkelerde gelir dağılımı bozulması beklenen bir durum." diye ekledi.

Bilin Neyaptı ‘Ekonomik krizler gelir dağılımı’ adlı makalesini paylaşarak “Ekonomik daralmanın uzunluğu ile sonraki gelir dağılımı bozukluğunun ilişkisine” dikkat çekti.

VeryansınTV’ye konuşan Bilin Neyaptı "Ekonomik daralma ne kadar uzun sürerse 'az gelişmiş' ve 'gelişmekten olan' ülkelerde gelir dağılımında yoksul ile zengin arasında daha adaletsiz paylaşıldığı"nın altını çizdi.

Neyaptı ekonomideki krizin yol açtığı bu orantısız dağılımın sebeplerini ise şu şekilde aktardı:

"Mali kaynaklar israf edilince krizlerin dar gelirlilere etkisini azaltacak harcamalar yapılamıyor. Uzun süren krizlerde en çok zarar gören dar gelirli vatandaşlar oluyor. Çünkü eğer bu israf olmasaydı dar gelirliye daha çok yardım edilebilirdi. Gelişmiş ülkelerdeki gibi yoksullar için fon ayrılamadı. Mali kaynakların israf edilmemesi, ve krizlere hazırlıklı olunması için bu fonların ayrılması gerekiyor."