(E) Hava Pilot Tümgeneral Beyazıt KARATAŞ ve Makina Mühendisi Fazıl ALTAY hazırladı…”S-400 MÜ PATRIOT MU?” 2. BÖLÜM…
3. HAVA FÜZE SAVUNMASI YAPMAK İÇİN GEREKLİ UNSURLARIN KARŞILAŞTIRILMASI:
Hava füze savunması yapmak için önce düşman hava tehdidini radarda tespit etmek gereklidir. 360° dönüş kabiliyeti olan arka ve ön tarafında 2 adet faz dizinli anteni olan S-400 hedef tespit radarı, sabit tek yüzlü faz dizinli Patriot1 radarından detaylarını belirteceğimiz yönleriyle menzil ve kapsama alanı olarak üstündür.
Karşı görüşlerde olanlar ise Patriot kendi radarı düşük menzilli ve dar kapsama alanlı olsa dahi çevresindeki müttefik unsurlara ait diğer radarlardan gelen bilgileri network üzerinden alıp kullanarak uzaktaki hedefi tespit ettiğini kendi radarının çok uzun menzilli ve dar sektörde hedef tespiti yapmasının bir sorun olmadığını ifade etmektedir. Bu görüşü yazıdaki harekat senaryolarında değerlendireceğiz.
Görsel 2- Patriot Radarının Menzil ve Kapsama Alanı
Hedefi tespit ettikten sonra hedefi ateş altına almak için füze güdümünü yapacak olan atış kontrol radarının ve hedefi imha için yönlendirilecek olan önleme füzesinin kabiliyetleri önem taşıyacaktır. Buradaki temel fark S-400 ayrı bir güdüm radarı kullanırken, Patriot’un arama yaptığı sabit radar aynı zamanda güdümleme için de kullanılmaktadır. Patriot radarının güdüm menzili de S-400’e göre kısadır. Çünkü Patriot’un füzesinin menzili kısadır ve tek tiptir. Daha uzun menzilli füze kullansa daha uzun menzilli bir atış kontrol radarına ihtiyacı olacaktı.
S-400’ün ise füze menzili Patriot’a göre çok daha uzun ve füzeleri 4 farklı tiptedir. Buna uyumlu olarak atış kontrol radarının menzili de uzundur. Saniyede 60° dönüş hızı ile sürekli 360° arama yapan radarının bulduğu hedefe atış kontrol radarı 360° dönerek hedefi karşısına alınca durur ve atış kontrol görevini icra eder (Görsel-8). S-400 aynı anda 300 hedefi izleyip bunların 80 adedine kilitlenerek hedef başına 2 adet olmak üzere 160 adet karşı füze güdümleyebilir. Patriot ise aynı anda 100 hedef izleyip 9 adedine kilitlenerek 18 füze güdümleyebilir2.
Tablo 1- S-400 ve Patriot PAC-3 MSE’nin Radar ve Füzeleri
A. ARAMA RADARLARI:
Patriot PAC-3 MSE’nin C band AN/MPQ-53/65 radarı sabit, sadece azimuth 120°den hedef tespiti yapan bir radardır. 5m2 Radar Kesiti (Radar Cross Section-RCS)’ne sahip bir hedefi 90 km’den tespit ettiği bilinmektedir3. 91N6E Big Bird kod adlı S-400 arama radarı ise 360° hedef tespiti yapabilmektedir. S bandı kullanan S-400 arama radarı RCS 1 m2 hedefi 240 km’den tespit edebilmektedir.
Bu durumu şimdi 0.1 m2 RCS’si ile çok zor bir hedef (balistik füze harp başlığını temsil edebilecek bir değer) için her iki radarın tespit menzilini hesaplayalım. Bu durumda Patriot AN/MPQ-53/65 radarı hedefi 34 km’den tespit ederken, S-400 91N6E radarı 135 km’den hedefi tespit eder. Burada tekrar söyleyelim Patriot hedef tespitinde diğer radarlardan bilgi aldığı için kendisinin uzun menzilli bir radara ihtiyacı olmadığı söylenmektedir. Acaba bu durum gerçekten yeterli oluyor mu? Bu konuyu grafiklerle daha net olarak açıklayacağız.
S-400’de cruise füzeleri gibi alçak irtifa hedeflerini ve Rus coğrafyasında olduğu gibi geniş düzlükleri olan arazide yine alçak irtifadan uçabilecek savaş uçaklarını aramak için 96L6E Cheese Board adlı ekstra bir arama radarı daha kullanmaktadır.
|
Kullanılan Radar |
|
|
|
S-400 |
91N6E Big Bird |
135 km |
|
Patriot PAC-3 MSE |
AN/MPQ-53/65 |
34 km |
Tablo 2- S-400 ve Patriot PAC-3 MSE’nin RCS 0.1 m2 Hedefi Tespit Menzili
B. FÜZE GÜDÜM (ATIŞ KONTROL) RADARI:
Patriot arama için kullandığı sabit radarı atış kotrol için kullanacak ve yine 34 km’den 0.1 m2’lik RCS’ye sahip hedefe füzesini yollarken, S-400 güdüm için başka bir radar olan 92N6E kodlu Grave Stone X band ile 0.1 m2’lik RCS’ye 100 km’den atış kontrol yapabilir. Bu durumda diyelim ki Patriot kendi radarında değil de Network üzerinden gelen bilgi ile çok önceden hedefin varlığından haberdar olsa bile RCS’si 0.1 m2 olan hedefe ancak 34 km menzilden atış kontrol yapabilir.
C. ÖNLEME FÜZE KABİLİYETİ:
Patriot PAC-3 MSE’nin vurabileceği hedefin radardan max 40 km (balistik füze ise 30 km _ki RCS’si düşük ve uçuş hızı yüksek_) uzakta olması gerekir4. Çünkü maksimum füze menzili bu kadardır. S-400’ün ise en uzun menzilli füzesi 400 km ve ara menzillerde 40, 120, 250 km’lik 4 adet farklı menzile sahip füzesi bulunmaktadır.
Tablo 3- S-400 ve Patriot PAC-3 MSE’nin Füzelerine Ait Özellikler
Görsel 3- S-400 48N6E3 Füzesinin Harp Başlığının Hedef Üzerindeki Parçacık İnfilak Yöntemi (Whd: Harp Başlığı, BM: Balistik Füze)
Tablo 4- Jane’s IHS Report 2018
D. BALİSTİK FÜZE HEDEFİNİN İMHASI:
Hedefin imhası, hedefin ve karşı füzenin balistik yörüngelerinin kesiştiği yerde meydana gelmektedir. Bu nedenle S-400 RCS 0.1 m2 olan hedefi grafikteki gibi 45÷50 km mesafeden önleyebilir iken, Patriot ise 20÷25 km menzilden önleyebilir. Görsel 4 konvansiyonel güdümsüz ve güdümlü re-entry savaş başlığı olan bir balistik füzelerin izlediği balistik yörüngede S-400 ve Patriot ile nasıl önlenebileceğini anlatmaktadır.
Görsel 4- S-400 ve Patriot PAC-3 MSE’nin RCS 0.1 m2 olan Balistik Füzeyi Hangi Menzil ve İrtifada Önleyebileceğini Açıklayan Şematik Anlatım
Kullanacağımız grafikte yeryüzü zemini düz olarak yer almıştır. Gerçek hayatta ise savunma radarının bulunduğu coğrafi yer de etken olmaktadır. Dağlar, vadiler ve benzer yeryüzü şekilleri radarın kapsama alanını ve önleyici füzenin balistik yörüngesini yine savunma radarının güdümüne bağlı olmasından dolayı değiştirmektedir. Oluşacak tabloyu Simulasyon programları kullanarak incelemek gereklidir. Simulasyon programı coğrafi konumu yeryüzünün yuvarlaklığını da dikkate alarak hesaplamaktadır.
Örnek olarak, Patriot’un ve S-400’ün aynı yere Ankara Mürted’e kurulması durumda RCS 0.1 m2 olan hedefin hangi menzil, irtifa ve sektörden Patriot ve S-400 tarafından aranabileceğini gösteren görsel karşılaştırmalı simulasyon çıktıları bulunmaktadır. S-400 tek bir radar ile 360° 135 km’den arama yapabilir iken, Patriot 3 tane aynı radardan koyup 360° arama yapabilse dahi ancak 34 km’ye kadar hedef araması yapabilmektedir.
Görsel 5- Patriot PAC-3 MSE’nin RCS 0.1 m2 Bir Hedefi Tespit için Ankara Mürted Hava Üssüne Radarın Yerleştirildiği durumda yapılan simülasyonun Menzil, İrtifa ve Radar Sektör çıktısı (120° Sarı daire dilimi içi).
Görsel 6- S-400 RCS 0.1 m2 Bir Hedefi Tespit için Ankara Mürted Hava Üssüne Radarın Yerleştirildiği durumda yapılan simülasyonun Menzil, İrtifa ve Radar Sektör çıktısı (360° Yeşil daire içi).
E. ANKARA’YA YAKLAŞAN DÜŞMAN UÇAĞININ ÖNLENMESİ SENARYOSU:
Peki balistik füze için durum böyle iken yaklaşık 1m2 RCS’li 1 adet düşman savaş uçağı5 için Patriot PAC-3 MSE ve S-400 nasıl bir hava savunma sistemidir? Açıkça söylemek gerekirse hiçbir savaş uçağı 40 km füze menzili olan ve 90° sektöre ateş edebilen bir hava savunma bataryasının atış yaptığı sektörde kalmaz. Başka hedefe gidecek ise çevresinden dolaşarak, Patriot’un maksimum 40 km olan füze menzilinin uzağından geçer ve hedefine ilerler6. Ya da 100 km civarında menzilli olan stand-off mühimmatı7 veya yüksek hızlı anti radar füzesi kullanarak Patriot radarını vurup Patriot’u susturur.
Burada NATO ağı veya diğer radarlar haber verse ne olur? 90° sektörde 40 km menzile kadar ateş edebilme yeteneği olan ve >40km’den Stand-off ile susturulan bir Patriot gerçeği bulunuyor. NATO ağından isterse hedefe 500 km yaklaşmadan network ile Patriot radarına gelen düşman uçağının bilgisi yansıtılsın, aldığı bu ihbarla gelen düşman uçağını >=41km’den vuramadıktan sonra Patriot’a bu bilginin ne faydası oluyor? Füzesinin menzili 40 km ise 40 km’de vuracaktır (90° sektöre eğer denk geliyor ise düşman uçağı). Senaryo’da düşman uçağını alçak irtifaya indirmemek için başkent Ankara’mızın çevresini azami irtifası 10 km olduğu açık kaynaklarda geçen Hisar-O yerli ve milli Hava Savunma Füzemiz ile tamamen örttüğümüzü düşünelim. Yani kademeli hava savunma düzeni uygulamış olalım. Düşman uçağı ancak kendisini Hisar-O’dan koruyabileceği 11 km (36000 feet) yüksek irtifada uçabilecektir. Bu durumda Ankara’ya Hisar-O ile desteklenen 1 Patriot Bataryası ile korursak, 11 km irtifada uçacak konvansiyonel (>=RCS 1 m2 ) bir savaş uçağı hem stand-off mühimmat ile hem de serbest düşüşlü bomba ile Patriot radarını susturup Patriotu tamamen etkisiz hale getirebilir. Patriot’un 90° kısıtı onu serbest düşüşlü mühimmat ile yüksek irtifa bombardımanında imhasına neden olmakla bırakmaz, cruise füzesi ve drone saldırıları için de Suudi Aramco örneğinde olduğu gibi etkisiz (radarı görmediği için) kılar. Bu şartlarda Patriotun Hedef olması kaçınılmazdır.
Diyelim ki Patriot, PAC-3 MSE tipi değil de RCS 1m2 ’lik savaş uçağını vurmak için daha az manevra yetenekli ama uzun menzilli (120 km) PAC-2 versiyon Patriot füzesini kullanmak istensin. Bu durumda Patriot radarı RCS 1m2 ’lik hedefe 60km’den atış kontrol yapabilecektir. Senaryodaki durum için yani RCS 1m2 olan düşman uçağının, MSE veya PAC-2 türü daha uzun menzilli füze kullanımı ile önlenememesi sonucu değişmemektedir (Görsel-7). Özetle tek bir Patriot Radarını düşman uçağı 90° sektörün çevresinden dolanarak susturur.
Görsel 7- Patriot Ankara’ya Yaklaşan Düşman Savaş Uçağını Neden Önleyemiyor?
Peki S-400 için durum nedir? S-400’ün 92N6E atış kontrol radarı ile 175 km’den RCS 1m2 olan savaş uçağına 10k metre üzerinde iken 48N6E3 ve 40N6 tipi füzelerini simulasyon çıktısında görüleceği gibi (Görsel-8) güdümleyebilir. Düşman Savaş uçağı 11km irtifada uçmakta ve söylediğimiz gibi senaryo kademeli hava savunma ile kurgulanıp ve Hisar-O savaş uçağını 10km altına inmesine müsaade etmeyecek biçimde Ankara’mızı sıkı korumaktadır. Görsel-8’de de anlaşılacağı gibi S-400 Ankara’ya yaklaşacak >=RCS 1 m2 bir savaş uçağını 175 km’den 2 tip füze ile stand-off mühimmat atmasına izin vermeden imha edilebilir. S-400’e stand-off mühimmat atmak için LO8 veya Stealth bir savaş uçağı kullanmak lazım. Klasik bir savaş uçağının (>=RCS 1 m2 ) savaş durumundaki S-400 bataryasının 120 km civarı etrafında uçması çok tehlikeli olacaktır.
Görsel 8- HisarO ve S-400’ün Ankara’ya Yaklaşan Düşman Savaş Uçağını Kademeli Savunma Oluşturarak Önlemesi Mümkündür
1Yazıdaki Patriot ifadesi Patriot PAC-3 MSE Türkiye’ye satışı söz konusu olmuş versiyonu temsilen kullanılacaktır.
2MDAA, US Missile Defense, Sensor December 2018
3Konstantinos Zikidis (Maj, HAF)
4Jane’s IHS Report 2018
5Senaryo gereği 6 adet düşman savaş uçağı Türk hava sahasına yaklaşmış, 5 tanesi Türk F-16ları tarafından düşürülmüş fakat 1 tanesi Türk hava sahasına sızmış ve Ankara’ya doğru uçtuğu tespit edilmiş olsun.
6Jane’s IHS Report 2018 page12 (Tablo-4)
7Senaryo için JSOW C1 kullanılmıştır
https://www.raytheonmissilesanddefense.com/capabilities/products/joint-standoff-weapon
8Low Observable
16 Yorum
- Yorumların Sıralanışı
- Yeniden Eskiye
- Eskiden Yeniye
Rusya bize kendi kullandığı S400 ün muadilini mi sattı? Yoksa yetenekleri daha kısıtlı olan ihraç versiyon S400 mu yolladı? ikincisi doğruysa radar menzilleri ve yetenekleri de daha düşük olabilir.
Devlet işini bilir .S400 alan mutlaka önleminide almıştır..1 yıl eytim alan askerimiz boßuna eğitim almadı…Her şeyin zamanı vardır..
S400 iyide kullanmamıza, ABD izin vermiyorki, ambalajında bir köşede duruyor. Aktif değil, kullanamayacağımız bir hava sistemine neden bu kadar para harcadık? Ani gelişen bir hava saldırısında aktif edilemeden vurulurlar.ayrıca TÜRKİYE ile ilgili AB toplantısında Akdenizde yapılması gereken herşey yapılacaktır deniliyor. Bunun anlamı ya bizim akdenizdeki şartlarımızı kabul edersiniz yada askeri müdahale masada demektir. Sadece yaptırım değil. Masada savaşta var.
Dersu Uzala! Çok iyi sallamışsın bilmediğin konularda.Bir defa S-400 lerin ilk partisinde rus yapımı IFF olmakla beraber tehdit kütüphanesi ve milli kripto cihazı tamamen Türkiye’ye aittir.Yani sistem Türk uçakları dışında buna Nato uçakları da dahil her uçağı unknown yani bilinmeyen olarak görecektir.2.parti gelirse onda milli IFF kullanılması düşünülüyor ve bu konular başından beri ruslarla konuşuldu konuşuluyor.Sence kendi uçağını düşman görevek bir sistemi milyar dolar ödeyip alır mı Türkiye? Ayrıca S-400 lerin kontrolü tamamen Türk subaylarında olacak gerektiğinde düğmeye onlar basacaktır.Bu konuyu İsmail Demir de dile getirmiş rusların Türk S-400 lerine kafasına estiği gibi ulaşamayacağını bakımlarda da sorumluluğun Türk firmalarında olacağını söylemiştir.Aksi gerçek dıiıdır.Ne yani 2,5 milyar USD bayılıp S-400 alacağız ama sistemi rus personel kullanacak öyle mi? Hadi ordan! O kadar Türk personel boşuna mı eğitim almaya gitti Rusya’ya yani
Nihai ve en gec orta vadeli hedef milli hava savunma sistemini kurmaktir. Buna muktedir oldugumuz kesin ve nettir.
3 mach ile giden bir fuze 140 km uzaktaki ucagi en gec ikibucuk dakikada vurur..8 dakikada degil..Pişti oldun yine.
140km mesafe için muhtemelen mach 5,8’lik füzeler kullanılır. Bunlar da 2 dakikada varır sanırım. Ayrıca savunma sadece s400e bırakılacak değil. Uçağın alçalması kendi ve mühimmatının menzilini de yemesi anlamına gelir. Bu da müdahale için zaman kazandırır.
Türk askeri personeline verilen eğitim nereden bakılırsa asgari 1 yıl sürmüştür. Yani, S 400’lerin kullanımı Rus’ların değil Türk’lerin kontrolündedir. Sizin deyiminizle, düğmeye biz basarız…
Güzel bir detayı yakalamışsınız.
Eklemek istedigim bir sey daha var. S-400 fuzelerinin hizi yaklasik olarak Mach 3 tur. 140 km mesafeden atilan bir S400 fuzesinin hedefe bulasmadi yaklasik 8-9 dakikayi alir. Bu sure boyunca hedef alinan ucak kendisine radar kilidi atildigini bilir. Yani 8-9 dakikasinin oldugunu bilir.
Radar kilidini kirmak bu kadar zaman varken kolaydir. Ustelik Turkiye gibi saglik bir bolgede daha da kolaydir. Irtifayi dusurup daglarin arkasina saklanmak yeterlidir. Yani S-400 in uzun menzilli radarlarinin muadillerine zaten sahibiz. Uzun menzilli roketlerini ise sadece kisa mesafede kullanabiliyoruz.
S-400 ve F-35lerden kaybettigimiz 18 milyar dolar ile bugun milli sistemlerimizi finanse etmis programlari yarilamistik. Hava savunmasi havada yapilir.
Yazıda “ Karşı görüşlerde olanlar ise Patriot kendi radarı düşük menzilli ve dar kapsama alanlı olsa dahi çevresindeki müttefik unsurlara ait diğer radarlardan gelen bilgileri network üzerinden alıp kullanarak uzaktaki hedefi tespit ettiğini kendi radarının çok uzun menzilli ve dar sektörde hedef tespiti yapmasının bir sorun olmadığını ifade etmektedir. “
Müttefik undırlara ait diğer radarlat NATO için SEW ( Shared Early Warning) sistemidir. Bu da ABD uydularının aldığı bilgilerin USEUCOM üzeyinden NATO ile paylaşımı ile sağlanır.
Peki ya bu bilgi paylaşılmaz veya verilmez ise? Veya bu bilgi sadece NATO unsuru olmayan unsurlar için sağlanırsa ne olur?
S400 radarı her halukarda bu bilgileri sağlarken patriot ile bu bilgiler başkasının kontrolünde
olmaktadır.
Bir de işin uzaydan gelen füzelere karşı etkinliği car ki asıl düğüm burda çözülmektedir.
Patriot uzaydan gelenlere etkili değilken S400 ün bu özelliği de bulunduğu söylenmektedir.
Sonuç ne kadar uzaktan gelen uçak veya füze görebiliyorsanız bu çok iyi bir avantajdır. Bu elinizdeki IFF ( Identification friend or foe ) ile de bu uçakların dost düşman olduğunu belirleuebilmek mümkündür.
Başkadının vereceği bilgi yerine kendinize ait ve her zaman alabileceğiniz bilgi her zaman daha avantajlıdır. Başkasının sağladığı bilginin manipüle edilmesi ihtimali veya bilgi akışının kesilmesi her zaman mevcuttur.
Yazı uzay boyutu eksik ama uçak boyutu ile doyurucu olmuş.
Uzay boyutu da anlatılsaydı daha belirleyici olurdu.
Bu gün Doğu Akdenizde müttefiklerinizi görüyoruz. Bence de fazla söze de gerek yok.
Bu kadar atesli ve olumune natocu ve amerikanci olan sadece bir grup var! Oteki gruplarin atesi biraz daha dusuk.
Resmi olmayan kaynaklar aktif diyor.Aciklanmasi icin siyasi ortamin olusmasini bekleniyormus.
Kaynaklar:Emekli Generaller
S-400 Sovyet hava savunma doktrinine gore yapildigi icin kagit uzerinde ustundur, ancak bu ustunluk bizim isimize yaramamaktadir.
Ruslar bizim S400 lerin dusmani tanima (friend or for) sistemide mudahale etmemize izin vermiyorlar. Dolayisiyla bu sistemin bizim mevcut sistemlere adaptasyonu mumkun degil. Tek basina (standalone) olarak kullanmali zorundayiz. Ustelik sistemin islev ve idaresi de Rus askerlerle yapilacak. Yani dugmeye ruslar basacak.
Patriot ise kendi radari daha kisitli da da hedefe kilitlenmek icin kendi radarina ihtiyac duymaz. Ordumuza halen NATO link 16 sistemini kullanmaktadir. Bu veri sistemi sayesinde herkhamgo not roket baska bir radarin gordugu hedefi vurabilir. Suriye’de hedefleri bulan radarlar Turkiye sinirlari icinde ucan AEW ucaklarin, vuranlar ise Suriye icindeki ucaklardi. Sevsek de sevmesek de tum silahlarimiz NATO sisteminde ve bu sistem dunya in en iyisi.
S400lerin bizde sagladigi tek fayda NATO uyesi ulkeleri ucaklarini vurma kabiliyetidir. Bunun icin alinmistir.
Asil mesele Fetocu hainleri ordunun ve devletin en ust makamlarina getirenlerde ve bugun S400 almaya muhtac edenlerde. S400 ve F-35lerden milletce 18 milyar dolar lazim yedik.
Kozmik odaya Fetoculeri sokan adamlar bugun hala cumhurbaskani danismani olabiliyorsa, hicbir sey cozulmemistir.
İyi güzelde s400 lerimiz aktif değilki! Aktifmi? Değilse neden sorgulamıyorsunuz?
Çok aydınlatıcı bir yazı. Teşekkür ederim