Amiral Cem Gürdeniz yazdı
“Kuzey Buz Denizi” yani “Arktik Okyanusu’’, 21’inci yüzyılın en ciddi hegemonik çatışma alanlarından birisine dönüştü. Gerek çok zengin deniz dibi ve canlı kaynaklara sahipliği gerekse eriyen buzlar nedeni ile dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 75’ini birbirine bağlama potansiyelinin varlığı bölgeyi büyük güçler mücadele alanının merkezine yerleştiriyor. Çin’in geçen sene kendisini Arktik’e yakın (near Arktik) ülke olarak tanımlaması ve Rusya ile birlikte pek çok yüksek değerli enerji yatırımına ortak olması jeopolitik bilek güreşini daha da karmaşıklaştırıyor. Sadece geçen iki hafta içinde bölgede yaşananlar bu tespitin somut olguları arasında.
NORVEÇ, YENİ KRİZ MERKEZİ
ABD ve Rusya arasında Baltık Cumhuriyetleri ile Karadeniz’de Ukrayna ve Gürcistan üzerinden devam eden yeni soğuk savaşın sıcak cepheleri Karadeniz, Kırım, Donbass (Doğu Ukrayna), Beyaz Rusya ve Transdinyester (Moldova) olarak görünse de artık bu alanlara Norveç üzerinden Arktik Bölgesinin fiilen eklendiğini söyleyebiliriz. Yeni cephenin odak noktası Norveç. Biden’in bir nevi savaş kabinesi ile toparlanma hamlesine giren ve saldırganlık dozunu artıran ABD’nin sadık hizmetkarı NATO’nun Arktik’teki öncü kalesinin Norveç olduğunu söylemeye gerek yok. Arktik Daire (66°33’N enlemi) kuzeyinde daimî askeri karargâhı olan tek NATO ülkesi olarak Norveç, yeni gelişen Arktik jeopolitiği nedeniyle en önemli güvenlik ve savunma önceliğini bu bölgedeki çıkarlarının korunmasına veriyor. NATO da Norveç’in bu durumunu, Rusya’ya karşı koç başı olarak kullanıyor, onu ABD’nin bu bölgedeki çıkarları için öne sürüyor. Dünyanın en sakin, en zengin ve müreffeh ülkeleri arasındaki Norveç artık her an için askeri teyakkuz ve hazırlık durumunu yüksek tutma durumunda kalan riskli ülkeler sınıfına dahil oldu. Geçen hafta Amerikan stratejik B1B stratejik bombardıman uçakları kalıcı olarak 300 Amerikalı askeri personel ile Orland Hava Üssünde konuşlandı. Bu gelişmeler üzerine Rus Tupolev 160 bombardıman uçakları Norveç hava sahası yakınlarında tatbikat yaparken, Rusya yayınladığı Navtex ile Barents Denizinde 22 ve 25 derece doğu boylamları arasında atışlı tatbikat yaptı. Bu deniz alanı Norveç – Rusya ilişkilerinde soğuk savaşta bile sakin tutulan bir alandı. Geçen hafta ayrıca 22 Şubat 2021 günü Norveç, ABD, Alman ve Kanada savaş gemileri ile bölgede NATO’nun Dynamic Guard Tatbikatı başladı. Tatbikatta B1B bombardıman uçakları da katıldı. Kısacası Arktik cephede kalıcı bir kriz başladı. Ancak bu krizde durum üstünlüğü Rusya’da.
ABD YARIŞTA GEÇ KALDI
Bu ve benzer gelişmeler büyük güçler mücadelesi döneminde ABD tarafını alarma geçirdi. Ancak ABD’nin oldukça geç kaldığını söylememiz mümkün. Bu alanda Rusya Federasyonu dışında ABD, Kanada, Norveç ve Danimarka’nın kıyısı var. Ancak Arktik Konsey’de bu beş sahildar dışında İsveç, Finlandiya ve İzlanda da temsil ediliyor. Sekiz ülkenin dördü NATO üyesi. İsveç de NATO üyelerinden öte Rusya’ya karşı hasmane tutum içinde. Diğer yandan bölge Baltık, Doğu Avrupa ve Karadeniz’de kendisine karşı uygulanacak bir kışkırtmaya karşı Rusya’ya çok esnek ve etkili müdahale olanakları sağlıyor. Zira gerek coğrafyası gerekse kuvvet ve komuta yapısı Atlantik cepheden kat be kat önde. ABD ve müttefikleri soğuk savaş sonrası denizde hızla küçülmenin bedelini ödemeye devam ediyorlar. Gerek buzkıran gemisi sayısı gerekse kış şartlarında harbe hazır birlik sayısında geriler. Ayrıca denizaltı harbi ile hipersonik gemiye karşı füzeler alanında Rusya çok önde. O nedenle ABD aceleyle karar veriyor ve müttefikleri için sonuçlarını düşünmeden cam dükkanına giren fil gibi hareket ediyor. Örneğin Biden hükümeti Norveç’te B1B bombardıman uçaklarının konuşlandırılmasıyla Rusya’nın geri adım atacağını sanıyor. Bu durum Rusya’yı şüphesiz daha da sert önlemler almaya zorlayacaktır. Bu süreçten en çok etkilenecek olan da şüphesiz Norveç olacaktır. 2008 yılında ABD’nin ulusal güvenlik direktifinde, “ABD’nin askeri ve ticari gemilerinin Arktik Okyanusu’ndaki seyir serbestîsinin korunmasına yönelik” bir direktif ilk kez yer aldı. 2016 yılında Arktik enerji havzalarını ulusal güvenlik önceliği yaptı. 2015 sonrası NATO’nun Norveç’te soğuk savaş döneminde 1980’den itibaren yaptığı Trident Juncture serisi tatbikatların kapsam ve çapı genişletildi. ABD daha sonra 20 Mart 2018’de bölgede ICEX 2018 isimli beş hafta süreli büyük çaplı bir tatbikat icra etti. Tatbikat sonrası 21 Temmuz 2018 tarihinde Soğuk Savaş sonrası lağvettiği İkinci Filoyu (Atlantik Donanması) tekrar faaliyete geçirdi. Bu filonun sorumluluk alanına Arktik Bölge eklendi. 2018 Ekim ayında İngiliz Hükümeti Norveç’te Amerikalı ve Hollandalı askerlerin yanısıra Rusya’ya karşı olarak 800 İngiliz komandosunun sürekli konuşlandırılacağını açıkladı. ABD de 400 deniz piyadesini sürekli Norveç’te konuşlandırma kararı aldı.
Ufuk açıcı. Bir şey bilmiyormuşum.
“200 bin tonluk süper tankerler” bir tır ın 20 ton yük taşıdığını düşünürsek inanılmaz bir rakam.
Dünyanın yeni Buz ipek yolu her şeyi kökünden değiştirecek.
Kaç bin yıllık eski ipek yollarında ticaret yapanlar geçtikleri yerlerde ticaret merkezleri ile birlikte dini yapılanmaları da getirmişti diye düşünüyorum. Fakir bir halkın yaşadığı yere gelen tüccarlar, Kapalı çarşılar, külliyeler, Camiler medreseler yapıyordu. Bu adamlarla çalışanlar, günümüzdeki terimle Bayii olanlar iyi para kazanıyor, saygınlık elde ediyordu. Böylece ipek yolu tüccarları geçtikleri her yerde gizli bir mutlak hakimiyet kuruyorlardı.
Söylenecek, yazılacak çok şey var da şimdilik yetsin bu kadar…
Hocam zil çaldı, teneffüse çıktık, ama teneffüsü fazla uzatmayalım.
Zaman bilgilenme zamanı.
Teşekkürler komutanım. Türkiye ders almalı diyorsunuz. Türkiye 7 kocalı hürmüz gibi: abd, rusya, çin, ab “bir o yana bir bu yana yatma şaşkın” şarkısını söylemek lazım
Diğer başka bir yorumda özellikle belirttiğim gibi, küresel ısınma dolayısıyla Doğu Rusya ve Sibirya ve bölgelerindeki oluşan muazzam sulana bilinir ekile bilinir alanlar ve Çin bu konuda çoktan hamlelerini yapmakta ve usulsüz sınır geçiş ve yerleşimlerle çoktan istilaya başladı, Büyük ülkeler hamleler ve planlarını uzun vadeli stratejilerle pekiştirirken, biz daha düne kadar günlük yaşıyorduk, bugünlerde ancak on yıllık planlara sahip olduk ve buna bile dayanamayan ve içeriden ve dışarıdan dikkatini banal ve trivial meselelerle gündemi meşgul ederek odaklanmayı ve dikkatini vermeyi engellemek için muazzam çabalar var, bunun en basit örneğini 40 yıldan fazla süren pkk meselesinde görebiliriz, sahip olduğu Askeri ve Stratejik tüm imkanlara rağmen bu mücadelede süregelen başarısızlığın, Ükenin kıt kaynaklarının heba edilmesi ve süre içinde heba edilen muazzam kaynaklar bir yana Toplumsal, Ekonomik ve Teknolojik, Kültürel Sanatsal gelişmelere darbe vurmasından öte, insanlarımızın formatlanması ve zihinsel düşünsel kıt ve kısır döngülere hapsedilmesi en büyük kayıp, umut veren husus bundan kendini kurtarabilen insanlarımızın çoğalması
Kuzey Kutbunun bugününü ve yarinini Almanya ya gelmis genc biri olarak 40 yil önce sayisiz defa belgesel olarak seyretmistim!
Bugün yazilanlar o zaman söylemisti ! Kuzey Kutbu nedir? Resme iyi bakin. Eskimo`larin vs yasadigi alan. Grönland ya Danimarka yada Belcika ya ait ! Oradaki eskimolar eskimoluktan cooktan cikti. Hazir yemege muhtaclar !!!!!!! Bu Kana da tarafi ve Alaska tarafi icinde gecerli!
Rusya Federasyonunda ise iklim ISINMASI ve petrol, dogalgaz cikarimi ile ile yasam alanlari tehlikede !
O zamanlar ( 1980 ) Türkiye de AYDINLARA karsi KIYIM vardi ve FETO yavas yavas siyasetin icindeydi !
90`li yillarda gercek AYDINLAR bombayla öldürülürken bugünkü iktidarin altyapisi hazirlaniyor ve sayin ahalimiz paradan para yapma derdindeydi….. taaki balonlar patlayincaya kadar.
Bugün bakiyoruz ki o öldürülenlerin yeri doldurulamadi !!!!!
Ama RTE/AKP+FETO iktidara getirildi !
Vee geldik günümüze….
Teşekkürler Komutanım, pek de farkında olmadığımız arktik bölge ve oluşan yeni basınçların, dengesizliklerin etkilerini sayenizde öğrendik. Pekiii, asıl bizi ilgilendiren yanı: “buradan bize ekmek çıkar mı ?” Neler yapabiliriz ?
Rusya nin dogusu yani Sibirya nin kutp bölgeleri ekilemez,sulanamaz. Orada donmus durumda toprak buz karisimi vardir. Buztullar eridikce oralari sular basacak yada ve de yeni yeni dinazor tipi hayvan kalintilari ortaya cikacak !
Tarih yeniden yazilabilecek yada bazi varsayimlar daha cok belgelenecek.
Ama Kanada nin üst tarafi ve Rusya nin Sibirya yakasi ulasima daha elverisli hale gelecek ! Bazi ticaret yollari önemini kaybedecek ! yada azalacak.
Örnek : Panama kanali gibi yada afrika deniz yolu gibi. Ulasim kuzey kutbundan yapilacak !!!!! vs vs Bunlar 40 yil ve daha öncewsi tahmin edilen , hesaplananlardir1 sasiracak bir durum yoktur !