Sokak hayvanlarımız

Dr. Ceyhun Balcı yazdı...

featured
service

Toplumun hemen her konuda ortadan ikiye bölünme başarısı gösterebildiği ülkemizde mayın tarlasına koşar adım girdiğimin farkındayım. Toplumsal yarılmanın belirginleştiği bir diğer sorundur sokaklarımızda dolaşan başıboş hayvanlar.

Kendilerini “hayvansever” olarak tanımlayan ve kendileri gibi düşünmeyenleri hayvansevmezlikle yaftalayanlara bakılırsa sokak hayvanlarının denetlenmesi, yol açtıkları sorunların giderilmesi ya da başka benzeri girişimler doğrudan hayvansevmezlik kapsamındadır.

Bu satırların yazarı olarak kent içinde olabildiğince yürürüm. İki ay kadar önce evime birkaç yüz metre uzaklıkta bir sokak köpeğince ısırıldım. Neyse ki, dişleri pantolonumu aşamadı da aşılanmam gerekmedi. O gün bu gündür o hayvanın bulunduğu kaldırımdan geçemez oldum. Sözünü ettiğim yer İzmir Valiliği’ne, başka deyişle Konak meydanına 750 metre uzaklıkta. Kentin ıssız bir köşesi değil.

Konuyla ilgili olarak büyükşehir belediyesine telefonla ulaştım. Durumu anlatmaya başladığımda karşımdaki araya girdi. İlgili yasayı anımsatarak söz konusu hayvanla ilgili yapılacak bir şey olmadığını incelikle ifade etti. Konuşma da bitmiş oldu.

Kimi hayvanseverler “köpek uzmanı” sıfatıyla sıkça şöyle sözler paylaşırlar türlü ortamlarda. “Bir sokak köpeği saldırmaz. Birisi, başka deyişle bir iki ayaklı kim bilir ne yapmıştır da köpeği kışkırtmıştır.”

Oysa, bilimsel gerçekler bu düşünceyi desteklemekten uzaktır. Köpekler kurt atalarından kalıt özellikleri gereğince sosyal varlıklardır. Biz insanlar kadar olmasa da köpekler sosyal hayvanlardır. Yine bu özellikleri gereğince bir araya gelirler, topluluklar oluştururlar ve hatta çeteleşirler. Elbette bütün bunları insanlara ya da başka canlılara kötülük olsun diye yapmazlar. Evrimin doğal sonucu olan “yaşama tutunma” özellikleri gereğidir bu davranışları. Köpeklerin saldırgan davranışlarının günün zamanına, mevsime, açlık durumuna ve ortamdaki ıssızlığa göre de değiştiği bilinen gerçektir.[1]

Özellikle büyük yerleşimlerde yaşanan hemen tüm sorunların belediye yönetimlerine bağlanması (kötü) bir alışkanlığa dönüşmüştür. Köpekler başta olmak üzere sokak hayvanları sorununda da başat sorumlunun belediyeler olduğu düşünülür. Doğruluk payı olsa da eksiktir bu yargı.

Merkezi yönetimin ve onun buyruğu altındaki yasamanın rolü göz ardı edilir çoğunlukla. Yasal düzenlemenin güncellenmemiş olması ve bu durum karşısında yerel yönetimin kılını kıpırdatmaması sokak hayvanları sorununun özetidir bir bakıma.

Köpekler başta olmak üzere başıboş sokak hayvanları her şeyden önce toplum sağlığı sorununun önemli parçasıdır. Hayvanlardan insanlara geçebilen hastalıklar (zoonozlar) için çıkartılmış açık çağrıdır onların denetimsiz varlığı ve dolaşımı. Kuduz olgusuna rastlanmıyor oluşu yanıltmasın. Özellikle, paraziter hastalıklar önemli bir halk sağlığı sorunu olarak var olmayı sürdürmektedir. Kuduzdan farkları haber değeri taşımıyor oluşlarından öte değildir.

Diğer yandan, aç kalan ve karnını doyurmak için her şeyi yapabilen sokak hayvanları çöplerin altını üstüne getiren iki ayaklılara eşlik etmekte, böylelikle de çevre ve toplum sağlığı sorunlarına yol açabilmektedirler.

Bir kez daha yinelemekte yarar var.

Sokak hayvanları sorununu çözmenin yolu onları acımasızca yok etmekten, barınaklarda biribirlerine kırdırmaktan geçmiyor.

Hayvan hakları eylemcilerinin duyarlılıkları da göz önüne alınarak yapılabilecekler vardır. Elbette, yatırımla, emekle, sabırla ve çabayla.

Kaldırımları daha az sıklıkla yenileyerek, su savurganlığına son vererek, yakın geleceği görmekten uzak kararlarla yapılan yatırımların çöp olmasının önüne geçerek sokak hayvanları sorununu çözmek olanaklıdır.

Nasıl mı?

  • SAHİPLENDİREREK
  • KISIRLAŞTIRARAK

Bu arada, evindeki yemek artığını hayvanlar yesin diye gelişi güzel ortalığa koymakta sakınca görmeyen hayvanseverler de duyarlı olmaya çağırılmalı.

Hayvanı sokakta sevme kolaycılığı içindekilerden de duyarlı olmalarını beklemek en doğal hakkımızdır.

Yeri gelmişken konuyla ilgili bir başka önemli soruna daha değinmeden geçmeyelim. Hayvansever olduklarını savlayanların yarattığı bir sorundur. Bugüne dek, rahmetli Bekir Coşkun dışında pek az yazarın ilgisini çekmiştir. Edinilip bir süre bakılıp, hevesler doyurulduktan sonra sokağa bırakılan hayvanlar. Hayvan sahibi olmak izlenmeyi gerektiren bir durumdur. Hayvana iyi bakıyor musun, sağlığıyla ilgili gereklilikleri yerine getiriyor musun gibi sorular karşılıksız kalmamalıdır. Bu yazıda irdelemeye çalıştığımız konunun acıklı bir başka yanıdır.

Sokak hayvanlarının ortalama yaşam süreleri son derece kısa. Bunda dış ortam koşullarının yanı sıra hayvanlar arasındaki yaşam savaşının etkisi yadsınamaz. Bu sorunu çözmek adına bir canlıyı zehirleyerek yok edebilmeyi düşünen bununla da yetinmeyip yaşama geçirebilen yerel yönetimler olduğunu da basına yansıyanlardan biliyoruz.

Sokak hayvanları sorunu hemen her alanda türcülük yapmakta sakınca görmeyen insan için önemli bir sınavdır.

Başıboş hayvanlardan arındırılan sokaklar o hayvanların üremelerinin önüne geçildiği daha da iyisi sahiplendirildiği bir ortamla taçlandırılabilir.

Kendisine ve canlılığa saygısını geri kazanmak isteyen insan için önemli fırsattır sokak hayvanı sorununu canlıya yaraşır şekilde çözmek.

 

[1] Tamer Kaya, Başıboş Köpekler Konusuna Evrimsel Yaklaşım, Bilim ve Ütopya, Mayıs 2022, sayfa 56-57.

Sokak hayvanlarımız

Abonelik

VeryansınTV'ye destek ol.
Reklamsız haber okumanın keyfini çıkar.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

6 Yorum

  1. Hayvansever olduğunu iddia edenlerin ekserisi;kendi yalnızlığına hapsolmuş kişilerin hayvanları sömürmesidir.Kanunumuz eksik.Bir köpeğin günde iki defa olmak üzere en az bir saat dolaştırılması mecburidir.Cezası 2500 Avroya kadardır.Köpek evde yalnız bırakıldığında en fazla 10 dakika havlayabilir.Fazlası komşu hakkına tecavüzdür.Ceza alırsın.Düzgün ülkelerin kanunu bu.Koy kanuna hayvan hakkıysa seyret alemi bizim mahallede.

  2. 2 hafta önce

    Hele sahil kasabaları köpek cenneti oldu! Çoğul kullanıyorum çünkü ‘hayvanseverlik’ zihniyetine ve medyada yer alanlara bakılırsa hemen her yerde aynı sorun var. Ben gözlerimle gördüklerimi söyleyeyim. İki defa köpek saldırısına uğradım. Bir arkadaşım bisikletiyle sahil yolunda ısırıldı. 12-13 yaşlarında bir kız çocuğu köpek saldırısı nedeniyle yine sahil yolunda bisikletinden düştü ambulansla hastaneye götürüldü. Her yıl yazlıkçılar gelip gittikçe başı boş hayvanların sayısı ve çeşidi artıyor. Daha bir kaç ay önce gördüm. Bir hafta sonuydu. Sahildeki Seferihisar Ürkmez Sağlık Ocağının önünde resmi plakalı bir minibüsten bir köpek bırakıldı. O sokağın ‘kadrolu’ iki köpeği olduğu için olabilecek bir köpek dalaşının arasında kalma korkusuyla görüntü çekemedim. Minibüs belediyenin “hayvan dostları” minibüsüymüş. Seferihisar Belediyesinin sitesinden gönderdiğim mesaja cevap bile verilmedi.

  3. 2 hafta önce

    Ben uzun bir süre hayvan satışlarının durdurulması ve hayvanını sokaga atanların cezalandırılması taraftarıyım.Kısırlaştırme ve yuvalandırma esastır.
    Hayvanların ömrü zaten kısa ve dramatik şartlarda geçiyor.Ama bir istilaya da izin verilemez bu kadar başıboş bırakılmaları normal değil.

  4. 2 hafta önce

    Sayın yazar, okuyucuların yazınızı doğru ve eksiksiz anlamasını dilerim. Sorunu ve çözümü olabildiğince akılcı işaret etmişsiniz. Fakat hiç bir bahane bize korunması gereken canlıları katletmemizi meşrulaştırmaz. Canlıların (ve dahi büyük kitlelerin, insanların) bütün yaşam olanaklarını ellerinden koparıp alıyoruz. Onların vicdanımızdan gayrı sığınabilecekleri hiç bir yer kalmadı.

  5. 2 hafta önce

    Emperyalizm starlink(siha) ve neuralink’le birlikte bir üst aşamaya geçmeyi planlamakta, bunun en güzel örneklerinden biri olan ve kendilerinden beyaz ırk dedikleri insanı bile sokakta tasma takarak gezdirme olduğu kanada’da haberleştirildi. the economist everything under control (herşey kontrol altında) kapak resminde olduğu gibi

    Cevapla
  6. 2 hafta önce

    sizin saydığınız öneriler zaten uygulanıyor, sorun çözülmüyor, yani bir çözüm değil. Böylece siz daha çook ısırılırsınız. Belediyeler bu hayvanları toplayıp barınaklara koyacak. Çözüm bu.

    Cevapla
Giriş Yap

VeryansınTV ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya abone olun!